«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور ایالات متحده، پس از بینتیجه ماندن گفتگوها برای محدود کردن برنامه هستهای و تولید موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی، در حال بررسی گزینهی یک حمله گسترده به تهران است. همزمان با این تحولات، تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه به شکل محسوسی افزایش یافته است. همچنین ارتش ایالات متحده طی هفتههای اخیر روند انباشت سریع تجهیزات و نیروهای نظامی در پایگاههای منطقه را شدت بخشیده است؛ اقدامی که از نگاه ناظران میتواند نشانهای از آمادگی برای سناریوهای سختتر باشد.
در چارچوب تحرکات نظامی آمریکا، پروازهای نظارتی تقریباً دائمی و دهها سورتی پرواز هواپیماهای ترابری C-17 و C-5 انجام شده است. این پروازها تجهیزات و محمولههای متنوعی را در پایگاههای آمریکا در منطقه تخلیه کردهاند.
ورود ناو هواپیمابر لینکلن؛ تغییر مهم در موازنهی نظامی
ورود گروه رزمی ناو هواپیمابر «لینکلن»، که اکنون در شمال دریای عرب قرار دارد، مهمترین تغییر در آرایش نظامی آمریکا به شمار میرود. این گروه شامل ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن»، سه ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده و بال هوایی ناو است که اسکادرانهایی از جنگندههای« F/A-18E سوپر هورنت»، جنگندههای «F-35C لایتنینگ II» و هواپیماهای جنگ الکترونیک «EA-18G گرولر» را در بر میگیرد.
نیروی دریایی آمریکا همچنین سه ناوشکن دیگر به نامهای «یواساس دلبرت دی. بلک»، «یواساس مکفال» و «یواساس میتشر» را جدا از گروه رزمی ناو هواپیمابر در منطقه مستقر کرده است.
سه کشتی رزمی ساحلی «یواساس سانتا باربارا»، «یواساس کانبرا» و «یواساس تالسا» که در بحرین مستقر هستند، در صورت تصمیم ایران به استفاده از مینهای دریایی، میتوانند برای عملیات مینروبی به کار گرفته شوند.
آمریکا در روزهای اخیر، سامانههای مختلف پدافند هوایی را نیز به منطقه اعزام کرده است. از جمله سامانههای «تاد» و سامانههای موشکی «پاتریوت» که هفتهی گذشته در پایگاه هوایی «العدید» قطر مشاهده شدند. این سامانهها در تصویر ماهوارهای ثبتشده توسط شرکت «پلنت لبز» در ۲۵ ژانویه دیده میشوند. این تجهیزات در صورت پاسخ تلافیجویانه ایران و هدف قرار گرفتن داراییهای نظامی آمریکا یا متحدانش در منطقه، نقش کلیدی در مقابله با حملات موشکی خواهند داشت.
تهدیدهای مستقیم ترامپ و پیام سیاسی استقرار نیروها
افزایش تحرکات نظامی آمریکا در شرایطی ادامه دارد که ترامپ بارها تهدید به اقدام نظامی کرده است. تهدیدهایی که به تشدید تنش بین ایران و آمریکا دامن زده است. او روز چهارشنبه اعلام کرد در صورت عدم توافق تهران، «حمله بعدی بسیار شدیدتر» از حمله ژوئن گذشته خواهد بود.
ترامپ دربارهی ناو لینکلن گفت: «همانند ونزوئلا، این ناو آماده است و توانایی آن را دارد که در صورت لزوم، مأموریت خود را با سرعت و خشونت انجام دهد.»
ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده که همراه ناو لینکلن و در دیگر نقاط منطقه در حال حرکت هستند، توان تهاجمی قابل توجهی دارند. هر یک از آنها میتواند دهها موشک کروز «تاماهاوک» با برد حدود ۱۶۰۰ کیلومتر و کلاهک هزار پوندی حمل کند.
علاوه بر این، گروههای رزمی ناو هواپیمابر آمریکا معمولا با یک زیردریایی تهاجمی نیز فعالیت میکنند که آن هم قادر به شلیک موشکهای تاماهاوک است. هرچند حضور زیردریاییها تقریبا هیچگاه علنی نمیشود.
تحرکات گستردهی نظامی آمریکا در منطقه
در حالی که ناو هواپیمابر به عنوان یک پایگاه شناور برای عملیات نظامی عمل میکند، آمریکا در منطقه چندین پایگاه دائمی دارد که هواپیماهای متنوع دیگری نیز به سمت آنها اعزام شدهاند.
روز پنجشنبه، یک فروند هواپیمای E-11A وارد پایگاه هوایی العدید در قطر شد؛ یکی از آخرین داراییهای حیاتی که برای هماهنگی عملیاتهای پیچیده مورد نیاز است. این جت تجاریِ تغییرکاربرییافته به عنوان پل ارتباط هوایی در ارتفاع بالا عمل میکند. همچنین دادهها را برای پشتیبانی از نیروهای هوایی یا زمینی منتقل میکند.
در همان روز، یک هواپیمای باری اصلاحشده که برای عملیات جستجو و نجات رزمی طراحی شده نیز وارد منطقه شد. همچنین یک اسکادران از جنگندههای« F-15E استرایک ایگل» که قادر به حمل انواع بمبهای هدایتشونده و موشکهای هوا به سطح هستند، اخیرا در قالب یک جابجایی برنامهریزیشده نیروها به منطقه اعزام شدهاند.
پروازهای شناسایی و نظارت مداوم
پروازهای نظارتی پهپادها و هواپیماهای شناسایی آمریکا به طور مستمر ادامه داشته است. همچنین به صورت دائم در تنگهی هرمز و خلیج فارس گشتزنی میکنند. از روز دوشنبه، این پروازها تقریبا بدون وقفه و از پایگاههای آمریکا در قطر، بحرین و حتی خارج از خاورمیانه انجام شدهاند.
گونههایی از هواپیمای شناسایی RC-135 نیز وارد منطقه شدهاند که توانایی شناسایی بقایای رادیواکتیو و تحلیل سیگنالهای الکترومغناطیسی را دارند.
انتقال جنگندههای F-35 از آن سوی اقیانوس
روز پنجشنبه، دستکم هشت فروند هواپیمای سوخترسان که برای سوختگیری هوایی جنگندههای کوچکتر استفاده میشوند، از اقیانوس اطلس عبور کرده و در پایگاه هوایی «مورون» در جنوب اسپانیا فرود آمدند. در طول پرواز، چند فروند از این هواپیماها پیامهایی مخابره کردند که نشان میداد از دستکم هفت هواپیمای کوچکتر دیگر در پرواز فرااقیانوسی پشتیبانی میکنند. هواپیماهایی که احتمالا برای مأموریتهای جنگ الکترونیک یا رزمی تجهیز شدهاند.
در پیامهایی که شامگاه پنجشنبه به دو فروند از این سوخترسانها ارسال و در سامانهی رهگیری پرواز tbg.airframes.io ثبت شد، به طور مشخص به یک مرکز عملیات F-35 اشاره شده بود. نشانهای از اینکه جنگندههای نسل پنجم در حال عبور از اقیانوس اطلس هستند. هر دو هواپیمای سوخترسانی که در این پیامها به آنها اشاره شده، از پایگاه هوایی «هومستد» در فلوریدا به پرواز درآمده بودند. در نزدیکی منطقهای که آمریکا پیشتر F-35ها را در قالب عملیات «نیزهی جنوبی» به پورتوریکو اعزام کرده بود؛ کارزاری از سوی دولت ترامپ برای هدف قرار دادن شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و شرق اقیانوس آرام.
کمتر از دو ساعت پس از ارسال این پیامها، شش فروند F-35 در پایگاه هوایی «لاژس» در پرتغال فرود آمدند. این موضوع را «آندره ایناسیو»، دیدهبان هواپیما که از آنها عکاسی کرده، اعلام کرد. همچنین شبکهی سیانان نیز موقعیت جغرافیایی تصاویر را به طور مستقل تأیید کرد.
سناریوی حملات گسترده و افزایش تنش بین ایران و آمریکا
همچنین در همین هفته، همزمان با افزایش تنش بین ایران و آمریکا در پی تهدیدهای ترامپ، نیروی هوایی ایالات متحده یک رزمایش چندروزه در منطقه برگزار کرد. به گفتهی فرماندهی مرکزی آمریکا این رزمایش، با هدف نمایش توانایی این نیرو برای «استقرار، پراکندگی و تداوم قدرت رزمی» در سراسر خاورمیانه انجام شد.
با توجه به شبکهی گستردهی هواپیماهای سوخترسان هوایی آمریکا، مشخص نیست چه داراییهای دیگری از نقاط مختلف جهان میتوانند در یک عملیات احتمالی مورد استفاده قرار گیرند. در ژوئن ۲۰۲۵، هفت فروند بمبافکن رادارگریز «B-2 اسپیریت» در مأموریتی ۳۷ ساعته از پایگاه هوایی «وایتمن» در ایالت میزوری تا ایران پرواز کردند. این بمب افکنها بیش از دوجین بمب را بر سه تأسیسات کلیدی هستهای ایران فرو ریختند.
در حملهی ژوئن گذشته به تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی، از یک زیردریایی مجهز به موشکهای هدایتشونده نیز استفاده شد. نیروی دریایی آمریکا چهار فروند زیردریایی «اوهایو کلس» از این نوع در اختیار دارد. زیردریاییهایی که در اصل حامل موشکهای بالستیک بودهاند. همچنین مکان استقرارشان محرمانه نگه داشته میشود و هر کدام میتوانند تا ۱۵۴ موشک تاماهاوک حمل کنند.
منبع: سیانان
