در حالی که گروه رزمی نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی سواحل ایران تجمع کرده و رهبر ایران در تهران هشدار داده است که هرگونه حمله، جرقهی یک جنگ منطقه ای را خواهد زد، «دونالد ترامپ» اظهار داشت که ایران در حال گفتگو با ایالات متحده است و به توافقی اشاره کرد که مانع از وقوع حملات نظامی میشود.
اظهارات رئیسجمهور آمریکا در حالی مطرح شد که واشینگتن یک گروه رزمی دریایی به رهبری ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» را در پی تهدیدهای ترامپ مبنی بر مداخله در سرکوب معترضان ضددولتی، به سواحل ایران اعزام کرده است.
ادعای ترامپ دربارهی مذاکرات جدی ایران و آمریکا
ترامپ به فاکس نیوز گفت: «برنامه این است که آنها با ما صحبت میکنند و خواهیم دید که آیا میتوانیم کاری انجام دهیم یا خیر. در غیر این صورت، ببینیم چه میشود… ما ناوگان بزرگی داریم که به آنجا میرود. مذاکرات ایران و آمریکا ممکن است رقم بخورد. بنابراین باید دید چه پیش میآید.»
او گفت که متحدان آمریکا در منطقه به دلایل امنیتی در جریان برنامهها قرار نگرفتهاند. وی افزود: «خب، ما نمیتوانیم برنامه را به آنها بگوییم. اگر برنامه را به آنها میگفتم، تقریبا به همان بدی بود که برنامه را به شما بگویم؛ در واقع حتی میتواند بدتر باشد.»
بعدازظهر شنبه، ترامپ از پاسخ به این سوال که آیا دربارهی اقدام مقتضی در مورد مداخلهی آمریکا در ایران تصمیم گرفته است یا خیر، خودداری کرد. او از پاسخ به این پرسش که آیا در صورت عقبنشینی آمریکا از حملات، تهران جسورتر خواهد شد یا خیر، طفره رفت. همچنین به خبرنگاران گفت: «برخی اینطور فکر میکنند، برخی نه.»
او گفت ایران باید برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای بر سر یک توافق رضایتبخش مذاکره کند. اما اضافه کرد: «نمیدانم که این کار را خواهند کرد یا نه، اما آنها با ما صحبت میکنند. به طور جدی با ما صحبت میکنند.»
هشدار رهبر ایران در مورد شروع جنگ منطقه ای
ورود این ناوگان ترس از رویارویی مستقیم با ایران را افزایش داده است. کشوری که هشدار داده در صورت وقوع حمله، با حملات موشکی به پایگاهها، کشتیها و متحدان آمریکا، به ویژه اسرائیل، پاسخ خواهد داد.
روز یکشنبه، تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی گزارش داد که آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هشدار داده است که هرگونه حمله توسط آمریکاییها پیامدهای گستردهای خواهد داشت. از قول ایشان نقل شده است: «آمریکاییها بدانند که اگر جنگی را آغاز کنند، این بار یک جنگ منطقه ای خواهد بود. ما شروعکننده نیستیم و به دنبال حمله به هیچ کشوری نیستیم، اما ملت ایران به هر کسی که به آن حمله یا تعرض کند، ضربهی محکمی خواهد زد.»
ترامپ روز یکشنبه در پاسخ به سوال خبرنگاران دربارهی این هشدار گفت: «البته که او چنین خواهد گفت. امیدوارم توافق کنیم. اگر توافق نکنیم، آن وقت معلوم میشود که حق با او بوده است یا خیر.»
تحرکات دیپلماتیک: از میانجیگری قطر تا رایزنی در مسکو
یک روز قبل،« مسعود پزشکیان»، رئیسجمهور ایران، تمایل تهران به درگیری را ناچیز شمرد. بر اساس اعلام ریاستجمهوری ایران، وی در تماس با همتای مصری خود، «عبدالفتاح السیسی»، گفته است: «جمهوری اسلامی هرگز به دنبال جنگ نبوده و نیست. همچنین قاطعانه معتقد است که جنگ نه به نفع ایران، نه ایالات متحده و نه منطقه خواهد بود.»
قطر اعلام کرد که نخستوزیر این کشور، «شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی»، روز شنبه از تهران بازدید و با «علی لاریجانی»، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، در مورد تلاشها برای کاهش تنشها در منطقه دیدار کرده است.
ترامپ پیش از این گفته بود معتقد است ایران ترجیح میدهد بر سر برنامههای هستهای و موشکی خود توافق کند تا اینکه با اقدام نظامی آمریکا روبرو شود. تهران نیز اعلام کرده است تا زمانی که موشکها و توانمندیهای دفاعیاش در دستور کار نباشد، آمادهی مذاکرات هستهای است.
لاریجانی یک روز پس از آنکه کرملین از گفتگوهای او در مسکو با ولادیمیر پوتین خبر داد، گفت: «برخلاف هیاهوی جنگ رسانهای ساختگی، ترتیبات ساختاری برای مذاکرات جدی ایران و آمریکا در حال پیشرفت است.»
تنش در خلیج فارس و آمادگی دفاعی نیروهای مسلح
پیش از این، «امیر حاتمی»، فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی، به آمریکا و اسرائیل دربارهی هرگونه حمله هشدار داده و گفته بود نیروهایش در آمادگی کامل دفاعی و نظامی برای پاسخگویی هستند. خبرگزاری رسمی ایرنا از قول حاتمی نوشت: «اگر دشمن مرتکب اشتباه شود، بدون شک امنیت خود، امنیت منطقه و امنیت اسرائیل را به خطر خواهد انداخت.» وی تاکید کرد که فناوری و تخصص هستهای ایران از بین رفتنی نیست.
مقامات ایرانی به سرعت ارتباط چندین حادثه در روز شنبه با هرگونه حمله یا خرابکاری را تکذیب کردند. از جمله انفجاری در شهر بندری بندرعباس در جنوب ایران که آتشنشانان محلی علت آن را نشت گاز اعلام کردند.
ایران به کشتیها اعلام کرده بود که در روزهای یکشنبه و دوشنبه تمرین تیراندازی جنگی در تنگهی هرمز، که مرکز کلیدی ترانزیت انرژی جهانی است، انجام خواهد داد. یک مقام ایرانی روز یکشنبه انجام چنین رزمایشی را تکذیب کرد. همچنین گفت گزارشهای اولیه اشتباه بوده است. آنها به رویترز گفتند: «هیچ برنامهای برای برگزاری رزمایش نظامی توسط سپاه در آنجا وجود نداشت. همچنین هیچ اعلام رسمی دربارهی آن صورت نگرفته بود؛ فقط گزارشهای رسانهای بود که اشتباه بودند.»
منبع: دگاردین