اعتراضات دانشجویی علیه کاهش بودجه‌ی آموزش‌وپرورش و افزایش هزینه‌های تحصیل که از فرانسه آغاز شده، به بلژیک گسترش یافته و روز جمعه ۹ اکتبر، هم‌زمان با اعتصاب سراسری اتحادیه‌های کارگری در بروکسل، به درگیری میان گروه‌هایی از معترضان و پلیس اروپا انجامید. پلیس بلژیک از بازداشت ۲۱ نفر در جریان ناآرامی‌های پایتخت خبر داد و وزارت دادگستری فرانسه نیز اعلام کرد که از آغاز اعتراضات در این کشور نزدیک به ۶۹۰۰ نفر بازداشت شده‌اند که ۸۶ درصد آن‌ها زیر سن قانونی هستند.
از تخریب ایستگاه‌های اتوبوس تا آتش‌زدن وسایل نقلیه
به گفته‌ی پلیس، حدود ۳۰ هزار نفر روز جمعه در راهپیمایی اعتراضی بروکسل شرکت کردند. اعضای اتحادیه‌های کارگری و صدها دانشجو در این تجمع علیه سیاست‌های ریاضتی دولت و کاهش بودجه‌ی خدمات عمومی اعتراض کردند. این اعتصاب خدمات حمل‌ونقل عمومی، پروازهای هوایی و فعالیت بسیاری از مدارس و مراکز نگهداری از کودکان را مختل کرد. فرودگاه بروکسل نیز ناچار شد حدود ۱۴۰ پرواز ورودی و خروجی را لغو کند.
در حالی که راهپیمایی اصلی عمدتاً مسالمت‌آمیز برگزار شد، گروه‌هایی از معترضان نقاب‌دار و سیاه‌پوش در نزدیکی ایستگاه مرکزی قطار و مناطق مرکزی شهر با پلیس درگیر شدند. آن‌ها سنگ، آجر، بطری، تابلوهای راهنمایی، موانع خیابانی و مواد آتش‌بازی به‌سوی مأموران پرتاب کردند و در چند نقطه آتش روشن کردند. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز پرتاب نارنجک‌های دودزا و دیگر وسایل انفجاری به سمت صفوف پلیس را نشان می‌داد.
در جریان این ناآرامی‌ها، چند ایستگاه اتوبوس تخریب شد و شیشه‌های دو اتوبوس را شکستند. پس از تخلیه‌ی مسافران، صندلی‌های اتوبوس‌ها نیز از جا کنده شد. معترضان همچنین سطل‌های زباله، دوچرخه‌های اشتراکی و اسکوترهای کرایه‌ای را به آتش کشیدند. آتش‌نشانان چندین آتش‌سوزی، از جمله آتش‌سوزی در اتوبوس‌ها، را مهار کردند.
پلیس برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش استفاده کرد و اعلام کرد ۲۱ نفر، از جمله ۱۳ فرد زیر سن قانونی، بازداشت یا دستگیر شده‌اند. مقام‌ها تأکید کردند که گروه‌های مسئول خشونت به راهپیمایی سازمان‌یافته‌ی اتحادیه‌های کارگری وابسته نبودند.
نزدیک به ۶۹۰۰ بازداشت در فرانسه؛ انتقادها از عملکرد پلیس
در فرانسه، اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی از اواخر سپتامبر و در واکنش به وخامت شرایط آموزشی آغاز شد. معترضان که بیشتر آن‌ها بین ۱۵ تا ۱۸ سال دارند، از کمبود مزمن معلم، برنامه‌های درسی فشرده، کلاس‌های نامناسب و ساختمان‌هایی شکایت دارند که برای مقابله با گرمای شدید آمادگی کافی ندارند.
وزارت دادگستری فرانسه روز جمعه اعلام کرد از زمان آغاز ناآرامی‌ها ۶۸۷۷ نفر بازداشت شده‌اند که ۸۶ درصد آن‌ها زیر سن قانونی بوده‌اند. هرچند بیشتر تجمعات مسالمت‌آمیز بوده‌اند، برخی به خشونت و تخریب اموال عمومی کشیده شده‌اند.
استفاده‌ی پلیس از گاز اشک‌آور، باتوم و نارنجک‌های گیج‌کننده با انتقاد سازمان‌های حقوق بشری روبه‌رو شده است. این انتقادها پس از آن شدت گرفت که یک پسر ۱۵ ساله روز دوشنبه در جریان درگیری با پلیس در شهر لَنس در شمال فرانسه، بر اثر انفجار نارنجک گیج‌کننده‌ی شلیک‌شده از سوی پلیس، دست خود را از دست داد. دولت پس از این حادثه، استفاده از این سلاح را در اعتراضات دانش‌آموزی تا زمان تکمیل تحقیقات به حالت تعلیق درآورد.
کاهش بودجه‌ی آموزش و افزایش هزینه‌های زندگی
اعتراضات دانش‌آموزان و دانشجویان در بلژیک ابتدا در شهر لیژ آغاز شد و سپس به بروکسل گسترش یافت. معترضان به کاهش بودجه‌ی آموزشی، افزایش هزینه‌های تحصیل، ازدحام کلاس‌ها و اصلاحاتی اعتراض دارند که به گفته‌ی آن‌ها دسترسی به آموزش عالی را دشوارتر می‌کند.
این اعتراضات تا حدی از تجمعات مشابه در فرانسه الهام گرفته است. در جامعه‌ی فرانسوی‌زبان بلژیک، شهریه‌ی تحصیل برای بیشتر دانشجویان از ۸۳۵ یورو به ۱۱۹۴ یورو افزایش یافته است.
در لیژ، کانون اصلی اعتراضات دانشجویی، درگیری‌های روزهای گذشته به بازداشت بیش از ۲۰۰ نفر و زخمی شدن ده‌ها مأمور پلیس اروپا انجامیده بود. مقام‌های محلی نیز برای مهار ناآرامی‌ها، محدودیت‌هایی بر تجمعات عمومی اعمال کردند.
اختلاف دولت و اتحادیه‌ها بر سر هزینه‌های کاهش کسری بودجه
در کنار مطالبات آموزشی، اتحادیه‌های کارگری بلژیک با برنامه‌ی دولت برای صرفه‌جویی ۱۰ میلیارد یورویی در سال‌های آینده مخالفت کرده‌اند؛ برنامه‌ای که هدف آن کاهش کسری بودجه‌ی کشور است. دو اتحادیه‌ی بزرگ بلژیک، اتحادیه‌ی سوسیالیستی FGTB/ABVV و اتحادیه‌ی مسیحی CSC/ACV، این اعتصاب را فراخوانده بودند.
این اتحادیه‌ها خواستار افزایش مالیات بر درآمدِ پردرآمدترین اقشار جامعه هستند و می‌گویند نباید هزینه‌ی کاهش کسری بودجه از طریق کاهش خدمات عمومی یا افزایش مالیات بر ارزش افزوده بر دوش کارگران، بازنشستگان و خانوارهای کم‌درآمد گذاشته شود.
«بارت دِ وِوِر»، نخست‌وزیر بلژیک، روز پنج‌شنبه از ضرورت اجرای تدابیر دشوار بودجه‌ای دفاع کرد و هشدار داد که در غیر این صورت، افزایش بدهی و هزینه‌های بهره می‌تواند بار مالی سنگینی بر نسل‌های آینده تحمیل کند.
وعده‌ی دولت فرانسه برای تقویت کادر آموزشی
در واکنش به بحران، «ادوار ژفری»، وزیر آموزش‌وپرورش فرانسه، از اعزام حدود سه هزار معلم جایگزین به ۱۱۴ دبیرستانی خبر داد که از اعتراضات تأثیر پذیرفته‌اند. «سباستین لوکورنو»، نخست‌وزیر، نیز وعده داده است تا پایان اکتبر برنامه‌ای جامع برای رسیدگی به مشکلات نظام آموزشی ارائه کند.
«رولان لسکور»، وزیر اقتصاد فرانسه، هم گفت با وجود محدودیت‌های مالی کشور، امکان تأمین بودجه‌ی بیشتر برای مدارس در بودجه‌ی سال آینده وجود دارد.
اعتراضات دانشجویی در فرانسه و بلژیک در شرایطی ادامه دارد که نارضایتی از هزینه‌های زندگی و کاهش بودجه‌ی خدمات عمومی در دیگر کشورهای اروپا نیز به تجمعات گسترده انجامیده است. در ایتالیا نیز دانشجویان علیه بودجه‌ی آموزشی اعتراض کرده‌اند و در اسپانیا ده‌ها هزار نفر در اعتراض به بحران مسکن به خیابان‌ها آمده‌اند.
