تا زمان نگارش این گزارش، تنها شش طوفان نامگذاریشده در فصل طوفانهای اقیانوس اطلس ثبت شده که بیشتر آنها نیز تنها چند روز دوام داشتهاند. اما علت این فروکش بیسابقه فعالیت طوفانها چیست؟
«فیل کلوتزباخ»، پژوهشگر ارشد دپارتمان علوم جوی در دانشگاه ایالتی کلرادو میگوید: «معمولاً برای چنین وضعیتی باید چهار یا پنج عامل مختلف را مقصر دانست، اما امسال تقریباً میتوان تمام علت را ناشی از پدیده النینو دانست. این پدیده امسال بسیار قوی ظاهر شده است.»
النینو؛ عامل اصلی فصل آرام طوفانها
بررسیها نشان میدهد پدیده سوپر النینو که در حال حاضر فعال است، مانع اصلی شکلگیری طوفانها در اقیانوس اطلس محسوب میشود. النینو بخشی از یک چرخه طبیعی به نام نوسان جنوبی النینو (ENSO) است که به دمای آب در بخش مرکزی اقیانوس آرام و بادهای جوی مربوط میشود.
هنگامی که دمای آب در یک بازه زمانی مشخص ۰٫۵ درجه سانتیگراد گرمتر از حد میانگین شود، پدیده النینو رخ میدهد. در مقابل، اگر دما ۰٫۵ درجه سانتیگراد سردتر از میانگین باشد، نشاندهنده پدیده لانینیا است. پیامدهای این نوسانات دمایی در سراسر جهان احساس میشود.
در حال حاضر هشدار النینو صادر شده و چندین مدل هواشناسی پیشبینی میکنند که ممکن است با یک رویداد تاریخی روبهرو باشیم.
پیشبینی تشدید النینو؛ از گرمای شدید تا سیلاب و خشکسالی
«لیندزی لانگ»، هواشناس مرکز پیشبینی اقلیم در اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، گفت: «ناهنجاریهای دمایی آنقدر شدید شدهاند که ممکن است شاهد ناهنجاری بیش از ۲٫۴ درجه سانتیگراد باشیم؛ رکورد تاریخی که در زمستان ۱۹۸۲ و ۱۹۸۳ ثبت شد. پیشبینی ما این است که این میزان ممکن است به ۲٫۶ تا ۲٫۷ درجه برسد. بنابراین با یک رویداد بسیار قدرتمند روبهرو هستیم که ۷۵ درصد احتمال دارد در رده رویدادهای تاریخی قرار گیرد. بیش از ۹۰ درصد احتمال دارد که در دسته پدیدههای بسیار قوی قرار گیرد که بالاترین ردهبندی در سازمان ماست.»
پیشبینی میشود ماههای پیش رو تحت تأثیر این النینوی ابرقدرتمند با شرایط جوی کمسابقهای همراه باشد؛ پدیدهای که در کنار گرمایش بیسابقه زمین میتواند موجهای شدید گرما، سیلاب و خشکسالیهای بیشتری ایجاد کند.
آرام بودن فصل طوفانهای اطلس نیز برای پیشبینیکنندگان چندان غافلگیرکننده نبوده است. NOAA در ماه می پیشبینی کرده بود که امسال هشت تا ۱۴ طوفان نامگذاریشده و سه تا شش طوفان دریایی شکل بگیرد. این سازمان در پیشبینی ماه آگوست، این ارقام را به هفت تا ۱۳ طوفان نامگذاریشده و دو تا شش طوفان دریایی کاهش داد.
چگونه پدیدهای در اقیانوس آرام بر اقیانوس اطلس تأثیر میگذارد؟
چگونه رویدادی در فاصله هزاران کیلومتری در میان اقیانوس آرام بر شکلگیری طوفانهای مخرب در شرایط جوی اقیانوس اطلس تأثیر میگذارد؟ لانگ توضیح میدهد هنگامی که دمای سطح دریا در شرق اقیانوس آرام بالاتر از حد نرمال میرود، منجر به ایجاد برش بادی عمودی در اقیانوس اطلس میشود؛ به این صورت که بادهای قوی در طبقات بالایی جو و بادهای ضعیفتر در طبقات پایینی شکل میگیرند.
او میگوید: «این وضعیت ساختار عمودی طوفانها را فرومیریزد. طوفانها پدیدههایی با ساختار کاملاً عمودی هستند.» برش بادی امسال به قدری شدید بوده که این فصل کمبارش اقیانوس اطلس میتواند در کتابهای رکورد ثبت شود.
کلوتزباخ گفت: «بهطور معمول، زمانی که به اواسط اکتبر میرسیم، فصل طوفانها رو به پایان میرود.» او با اشاره به جمله معروف «یوگی برا»، بازیکن و مربی معروف بیسبال، افزود: «میشود گفت امسال خیلی زود به اواخر فصل رسیدهایم.»
او معتقد است بعید است به یکباره شاهد افزایش ناگهانی طوفانها باشیم، اما همچنان احتمال شکلگیری یک یا دو طوفان وجود دارد. او اضافه میکند: «بعید است که فصل را بدون هیچ طوفانی به پایان برسانیم، اما شانس ایجاد طوفانی شدید در اعماق مناطق گرمسیری بسیار کم است.»
با این حال، هنوز شانس شکلگیری طوفان در آبهای گرم خلیج مکزیک وجود دارد.
لانگ گفت: «در منطقه کارائیب همچنان برش باد زیادی وجود دارد و بنابراین احتمال شکلگیری طوفان در آنجا پایین است، اما در خلیج مکزیک شاهد برش باد کمتری هستیم. بنابراین امکان شکلگیری طوفان در آن منطقه یا در نزدیکی سواحل شرقی آمریکا وجود دارد.»
خروش اقیانوس آرام در روزهای آرام اطلس
وقوع پدیده قدرتمندی همچون النینو معمولاً در اقیانوس آرام نتیجهای معکوس دارد و موجب افزایش فعالیت طوفانها میشود. از ابتدای فصل تاکنون ۱۶ طوفان نامگذاریشده در اقیانوس آرام شکل گرفته و احتمال شکلگیری طوفان دیگری نیز وجود دارد.
حوزه اقیانوس اطلس در آخر هفته گذشته تا آستانه ثبت اولین طوفان فصل پیش رفت.
«مایکل لوری»، هواشناس و متخصص طوفانهای دریایی، میگوید طوفان فِی که روز شنبه بهصورت یک اختلال گرمسیری شکل گرفت، به سرعت باد ۱۱۲ کیلومتر در ساعت رسید؛ رقمی که تنها اندکی کمتر از سرعت ۱۱۹ کیلومتر در ساعت لازم برای قرار گرفتن در رده طوفان دریایی درجه یک بود.
نکته جالب این است که فِی بسیار شمالیتر از محل معمول شکلگیری طوفانهای اطلس تشکیل شد. بیشتر این طوفانها در حوالی عرض جغرافیایی ۲۰ درجه شمالی شکل میگیرند، در حالی که فِی در حدود ۳۲ درجه شمالی تشکیل شد.
پایان النینو چه سرنوشتی برای فصل طوفانهای آینده رقم میزند؟
با وجود اینکه النینو عامل اصلی کاهش طوفانهای دریایی در اقیانوس اطلس محسوب میشود، در ماههای اخیر چند طوفان گرمسیری کوتاهمدت نیز در خلیج مکزیک شکل گرفتهاند که بر جوامع ساحلی، از جمله در ایالت لوئیزیانا، تأثیر گذاشتهاند.
پیشبینی میشود که این پدیده جوی یعنی النینو در ماه نوامبر یا دسامبر به اوج خود برسد، هرچند اثرات آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و هنوز مشخص نیست این وضعیت چه تأثیری بر فصل طوفانهای سال آینده خواهد گذاشت.
کلوتزباخ گفت: «معمولاً در سال پس از النینو، دیگر النینو وجود ندارد و دمای اقیانوس اطلس بالاتر میرود. بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت که سال آینده فصلی پرطوفان خواهیم داشت یا خیر.»
منبع: سیبیسی
