انتشار نتایج اولیه انتخابات اسرائیل در شامگاه سه‌شنبه ۲۷ اکتبر، لزوماً تکلیف نخست‌وزیر آینده را روشن نمی‌کند. در نظام پارلمانی این کشور، پیروزی در کسب کرسی‌های بیشتر به‌تنهایی برای تشکیل دولت کافی نیست و سرنوشت قدرت به توان احزاب برای جلب حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده کنست گره خورده است؛ روندی که ممکن است چند هفته ادامه یابد.
اکثریت پارلمان، شرط اصلی تشکیل دولت
در انتخابات امروز، رأی‌دهندگان اسرائیلی ۱۲۰ نماینده کنست را انتخاب می‌کنند، اما تعیین نخست‌وزیر مستقیماً در اختیار رأی‌دهندگان نیست. شهروندان به فهرست‌های حزبی رأی می‌دهند و سهم هر حزب از کرسی‌های پارلمان بر اساس آرای معتبر آن، پس از اعمال حدنصاب انتخاباتی، تعیین می‌شود.
برای تشکیل دولت، یک حزب یا ائتلاف باید حمایت اکثریت نمایندگان کنست، یعنی دست‌کم ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی، را به دست آورد. ازاین‌رو، حزبی که بیشترین کرسی‌ها را کسب می‌کند، لزوماً دولت آینده را تشکیل نخواهد داد؛ بلکه توانایی آن برای جلب حمایت سایر احزاب و رسیدن به توافق ائتلافی تعیین‌کننده است.
پس از مشخص شدن نتایج، رئیس‌جمهوری اسرائیل با نمایندگان احزاب راه‌یافته به کنست مشورت می‌کند. احزاب می‌توانند یکی از نمایندگان را برای تشکیل دولت پیشنهاد دهند و رئیس‌جمهوری مأموریت را به فردی واگذار می‌کند که از نظر او بیشترین شانس را برای جلب حمایت اکثریت پارلمان دارد. این فرد لزوماً رهبر حزبی نیست که بیشترین کرسی‌ها را به دست آورده است.
چرا نتایج اولیه انتخابات در اسرائیل قطعی نیست؟
مراکز رأی‌گیری ساعت ۷ صبح به وقت محلی باز می‌شوند و رأی‌گیری ساعت ۲۲ به پایان می‌رسد. شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل بلافاصله پس از بسته شدن صندوق‌ها، نتایج نظرسنجی‌های خروج از صندوق را منتشر می‌کنند؛ برآوردهایی که تصویری اولیه از تعداد کرسی‌های احتمالی احزاب ارائه می‌دهند.
بااین‌حال، این نظرسنجی‌ها نتیجه قطعی انتخابات نیستند و ممکن است با شمارش آرا تغییر کنند. اهمیت این تفاوت زمانی بیشتر می‌شود که رقابت میان ائتلاف‌های سیاسی نزدیک باشد و چند کرسی بتواند موازنه قدرت را تغییر دهد.
شمارش آرا از شامگاه سه‌شنبه آغاز می‌شود و انتظار می‌رود تا جمعه ۳۰ اکتبر به پایان برسد. کمیسیون مرکزی انتخابات نیز موظف است نتایج رسمی را حداکثر تا چهارشنبه ۴ نوامبر اعلام کند.
عامل دیگری که می‌تواند ترکیب نهایی کنست را تغییر دهد، حدنصاب انتخاباتی ۳.۲۵ درصدی است. احزابی که کمتر از این میزان از آرای معتبر را کسب کنند، هیچ کرسی‌ای دریافت نمی‌کنند. بنابراین، عبور یا ناکامی یک حزب کوچک در رسیدن به حدنصاب می‌تواند بر توزیع کرسی‌ها و شانس ائتلاف‌های رقیب برای تشکیل دولت تأثیر بگذارد.
مهلت ۴۲ روزه برای نخستین نامزد تشکیل دولت
پس از واگذاری مأموریت تشکیل دولت، نماینده منتخب در مرحله نخست ۲۸ روز فرصت دارد با احزاب دیگر مذاکره کند. این مذاکرات می‌تواند شامل توافق بر سر ترکیب کابینه، تقسیم وزارتخانه‌ها و برنامه‌های دولت باشد.
رئیس‌جمهوری در صورت نیاز می‌تواند این مهلت را حداکثر ۱۴ روز تمدید کند؛ در نتیجه، نخستین نامزد ممکن است در مجموع ۴۲ روز برای تشکیل دولت فرصت داشته باشد.
اگر این تلاش به نتیجه نرسد، رئیس‌جمهوری می‌تواند مأموریت را به نماینده دیگری واگذار کند که ۲۸ روز برای تشکیل دولت فرصت خواهد داشت. در صورت شکست این مرحله نیز سازوکاری برای معرفی نامزد از سوی نمایندگان کنست وجود دارد.
اگر هیچ‌یک از این تلاش‌ها به تشکیل دولت منجر نشود، احتمال برگزاری انتخابات مجدد مطرح خواهد شد.
دولت موقت تا زمان رأی اعتماد به کار ادامه می‌دهد
حتی پس از توافق احزاب بر سر ائتلاف، تشکیل رسمی دولت به پایان مذاکرات محدود نمی‌شود. کابینه پیشنهادی باید به کنست معرفی شود و رأی اعتماد نمایندگان را کسب کند. نخست‌وزیر و وزیران پس از طی این مرحله رسماً فعالیت خود را آغاز می‌کنند.
تا آن زمان، دولت مستقر به‌عنوان دولت موقت به کار خود ادامه می‌دهد.
در نتیجه، اگرچه برآوردهای اولیه انتخابات شامگاه سه‌شنبه منتشر می‌شوند و نتایج رسمی نیز حداکثر تا ۴ نوامبر مشخص خواهند شد، تعیین نخست‌وزیر آینده به مذاکرات پس از انتخابات و توانایی نامزدها برای تشکیل ائتلافی با اکثریت پارلمانی بستگی دارد؛ روندی که ممکن است چند هفته پس از اعلام نتایج ادامه پیدا کند.
منبع: یورونیوز
