دو کشتی باری متعلق به شرکت Desgagnés برای عبور از تنگه هرمز منتظر چراغ سبز امنیتی آمریکا هستند تا از این منطقه پرخطر خارج شوند؛ این بلاتکلیفی در شرایط جنگی کنونی، شرکت کبکی را مجبور کرده دو کشتی جایگزین برای کار در خلیج فارس اجاره کند.
دو کشتی باری متعلق به شرکت کشتیرانی Desgagnés مستقر در کبک، پس از نزدیک به پنج ماه حضور اجباری در خلیج فارس، به عنوان تنها کشتیهای تجاری کانادایی که در این بحران گرفتار شدهاند، هنوز نتوانستهاند از مسیر پرخطر تنگه هرمز خارج شوند.
کشتیهای Miena Desgagnés و Rosaire A. Desgagnés در روزهای پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه، برای انتقال محمولههای عمومی به بنادر عراق، عربستان سعودی و امارات متحده عربی وارد آبها شدند. آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، این منطقه را با وضعیت جنگی روبهرو کرد و ناامنشدن مسیر هرمز، خروج آنها را متوقف ساخت. در زمان انتشار گزارش خبرگزاری کانادا در ۱۴ ژوئیه، این کشتیها ۱۳۶ روز در قلمرو خلیج فارس مانده بودند؛ این مدت تا ۱۶ ژوئیه به حدود ۱۳۸ روز رسیده است.
نکته مهم آن است که این کشتیها تمام مدت داخل خود تنگه متوقف نبودهاند. آنها از ماه مارس تا مه برای دور ماندن از این منطقه ناامن، در آبهای آرامتر لنگر انداند و در شرایط شبه جنگی جاری، در شمالشرق بندر جبیل عربستان منتظر ایجاد یک مسیر امن برای خروج ماندند. در ماه مه نیز برای دریافت مایحتاج وارد دبی در حاشیه خلیج نیلگون فارس شدند.
عبور ۱۲ ساعته از منطقه بحرانی و جنگی برای خروج از آبهای خلیج فارس
«پاسکال لاروز»، معاون شرکت Desgagnés، گفته است مقامهای نیروی دریایی آمریکا در بحرین مسیری را برای دورماندن کشتیها از مینهای احتمالی پیشنهاد کردهاند و وعده دادهاند هنگام خروج، سطحی از حفاظت را فراهم کنند.
اما عبور از منطقهای که شرکت آن را «منطقه خطر» توصیف کرده، حدود ۱۲ ساعت زمان میبرد. زمان حرکت نیز به ارزیابیهای امنیتی و توصیه مقامهای نظامی آمریکا وابسته است. شرکت چند بار برای خروج برنامهریزی کرده، اما هر بار با شدتگرفتن درگیریها، برنامه لغو یا به تعویق افتاده است.
تا این لحظه، گزارشی از حمله مستقیم پهپادی یا موشکی به این کشتیهای باربری منتشر نشده است. مقامات کانادایی نیز اوضاع را در نظر دارند و مدیر شرکت گفته محل لنگرگیری با احتیاط انتخاب شده و شناورها با تنش در تنگه هرمز روبهرو نبودهاند؛ بنابراین استفاده از عبارتهایی مانند «زیر آتش مستقیم» یا «هدف حمله ایران» درباره این دو شناور دقیق نیست.
هزینه سنگین برای شرکت کبکی
توقف دو کشتی، شرکت را مجبور کرده است دو شناور دیگر اجاره کند تا خلأ ایجادشده در ناوگان ۲۴ فروندی خود را جبران کند. به گفته لاروز، اجاره کشتی جایگزین حاشیه سود را به حداقل میرساند و حتی ممکن است عملیات را زیانده کند.
گزارش منتشرشده تأیید نمیکند که عملیات قطب شمال شرکت مستقیماً متوقف شده باشد؛ اما خارجشدن دو کشتی از برنامه عملیاتی، فشار مالی و لجستیکی قابلتوجهی بر کل ناوگان Desgagnés وارد کرده است.
هر کدام از این کشتیهای تجاری ۱۷ خدمه دارند. سه کارآموز مؤسسه دریانوردی کانادایی کبک نیز که هنگام آغاز بحران در عرشه حضور داشتند، در ماه مارس به اوتاوا بازگردانده شدند؛ هرچند اکنون هیچیک از ۳۴ خدمه فعلی که پشت تنگه هرمز ماندهاند کانادایی نیستند و بخش زیادی از نیروهای اولیه فیلیپینی و اوکراینی با پرسنل تازه جایگزین شدهاند.
آیا کانادا کشتیها را اسکورت میکند؟
اتاوا تاکنون اسکورت نظامی کانادایی برای این کشتیها اعلام نکرده است. اطلاعات موجود نشان میدهد هماهنگی مسیر خروج عمدتاً میان شرکت و مقامهای نیروی دریایی آمریکا در بحرین انجام میشود.
این پرونده نشان میدهد که تنش در این منطقه و پیامدهای شرایط جنگی حاکم بر آن، دیگر تنها مسئله نفت یا سیاست خارجی نیست؛ یک شرکت کبکی اکنون ماههاست هزینه مستقیم اختلال در امنیت کشتیرانی خلیج فارس را به عنوان مهمترین گذرگاه انرژی جهان پرداخت میکند.
سرنوشت نهایی ناوبری و پیامدهای شرایط جنگی بر تجارتهای خلیج فارس
در نهایت، این کشتیهای تجاری و ملکیت کانادایی هدف مستقیم حمله قرار نگرفتهاند، اما به دلیل نبود مسیر دریایی امن، خروج آنها در این مقطع از تنگه هرمز غیرممکن شده و عملاً در خلیج فارس محبوس شدهاند. خروج آنها به شرایط متغیر امنیتی و هماهنگی با نیروهای آمریکایی وابسته است و هیچ تاریخ قطعی برای حرکت تعیین نشده است.
