«کالین کلارک»، تحلیلگر ضدتروریسم دربارهی حمله تروریستی سیدنی در روز یکشنبه که در جریان جشن هانوکا ۱۵ نفر را کشت، گفت: «ابتدا فکر میکردم این حمله الهامگرفته از داعش بوده، است. اما اکنون احتمال میدهم این حمله یا با کمک داعش انجام شده یا تحت هدایت داعش بوده است.»
مقامات گفتهاند مظنونان، یک پدر و پسر ۵۰ و ۲۴ ساله بودهاند. مرد بزرگتر که «ساجد اکرام» نام دارد، توسط پلیس کشته شد. پسرش «نوید اکرام»، زخمی شد و همچنان در بیمارستان بستری است؛ او روز چهارشنبه از کما خارج شده است. آنها متهم هستند که حدود ۱۰ دقیقه به صدها نفر در این مقصد گردشگری محبوب تیراندازی کردند. همچنین باعث شدند مردم فرار کرده و به پناهگاه بروند.
کشف پرچمهای داعش و مواد منفجره در خودرو
پلیس میگوید خودرویی که در محل حادثه حمله تروریستی سیدنی پیدا شده و به مظنون جوانتر تعلق دارد، حاوی مواد منفجرهی دستساز و دو پرچم دستساز مرتبط با داعش بوده است.
«کریسی برت»، فرماندهی پلیس فدرال استرالیا، بعدا اعلام کرد که این تیراندازی «حملهی تروریستی الهامگرفته از داعش» بوده است. در همین حال، سفر اخیر مظنونان به جنوب فیلیپین، که به عنوان پایگاهی برای گروههای مرتبط با داعش شناخته میشود، حدس و گمانها دربارهی ارتباط آنها با این گروه را افزایش داده است.
«کلارک»، که ریاست اندیشکده امنیتی «سافان سنتر» در نیویورک را بر عهده دارد، میگوید نحوهی شلیک یکی از تیراندازان در ویدیوهای حمله نشان میدهد که او آموزش دیده بوده است. او گفت: «این فرد یک آماتور نبود.» با این حال، پلیس میگوید ساجد اکرام، مظنون کشتهشده، مالک مجاز سلاح بود و عضو یک باشگاه تیراندازی بود.
نشانههای کلاسیک حملهی داعش
کلارک میگوید پرچمهای داعش به همراه کشف مواد منفجره، «همه نشانههای یک حملهی کلاسیک داعش» است.
«بروس هافمن»، پژوهشگر ارشد مبارزه با تروریسم در شورای روابط خارجی آمریکا، میگوید حملات پراکندهای که داعش در گذشته انجام داده است، این موضوع را که این گروه در این ماجرا دست داشته باشد «صد درصد محتمل» میکند.
او گفت: «این واقعیت که پرچمها در خودروی آنها پیدا شده، بحث دربارهی هویت آنها را تقریبا به یک موضوع فرعی تبدیل میکند. منظورم این است که واضح است آنها آن خشونت را در چارچوب فکری داعش سازماندهی کرده بودند. سوال اصلی این است که آنها تا چه حد با داعش در ارتباط بودند؟ آیا حمله تروریستی سیدنی این یک عملیات فرماندهی و کنترل شده بود؟ به این معنی که آیا مهاجمان طبق دستورات مستقیم این گروه عمل میکردند؟ اما سوال بزرگتر این است که چگونه و چه زمانی رادیکالیزه شدهاند.
احتمال آموزش در جنوب شرق آسیا؛ پایگاه داعش
مقامات مهاجرت فیلیپین میگویند این دو مرد در تاریخ اول نوامبر به «مانیل» و سپس به شهر «داوائو» در جنوب این کشور سفر کرده و در ۲۸ نوامبر، یعنی تنها چند هفته پیش از تیراندازی باندی، آنجا را ترک کردهاند. اما آنها اظهار داشتهاند که هیچ کدام از این موارد، دلیل قاطعی بر ارتباط آنها با یک گروه تروریستی یا گذراندن دورههای آموزشی در این کشور نیست.
گروههای مسلح جداییطلب مسلمان، از جمله «ابوسیاف» در جنوب فیلیپین، پیشتر از داعش حمایت کرده است. همچنین در گذشته تعدادی از مبارزان شبهنظامی خارجی از آسیا، خاورمیانه و اروپا را پذیرفتهاند.
با این حال، دههها عملیات نظامی، گروه ابوسیاف و سایر گروههای مشابه را به شدت تضعیف کرده است. همچنین مقامات نظامی و پلیس فیلیپین میگویند که اخیرا هیچ نشانهای از حضور شبهنظامیان خارجی در جنوب این کشور مشاهده نشده است.
داعش ضعیف شده اما همچنان خطرناک است
هافمن و کلارک هر دو معتقدند شاخههای مرتبط با داعش در جنوب شرق آسیا طی سالها بسیار ضعیف شدهاند. با این حال، کلارک میگوید بقایای این گروهها هنوز آنقدر قدرت دارند که به افراد و سلولهای کوچک آموزش و پشتیبانی لجستیکی لازم برای انجام حملات مرگبار تروریستی بدهند. او گفت: «فکر میکنم این دقیقا همان چیزی است که در اینجا با آن روبرو هستیم. فیلیپینیها کار خود را در عقب راندن بسیاری از این تهدیدها به خوبی انجام دادهاند. اما باز هم میگویم، این تهدیدها کاملا از بین نرفتهاند.»
کلارک میگوید ممکن است داعش در آموزش و انتخاب هدف تیراندازی در ساحل باندی کمک کرده باشد. او گفت: «ممکن است به آنها کمک کرده باشند که مراسم هانوکا در ساحل را انتخاب کنند. ممکن است آنها را به ساخت مواد منفجرهی دستساز ترغیب کرده باشند. ممکن است گفته باشند پرچمهای دستساز داعش را هم همراه داشته باشند. ما هنوز به طور دقیق نمیدانیم.»
بازگشت به تروریسم کلاسیک و چریکی
کلارک، که داعش را مطالعه و رصد میکند، میگوید این ارتباطهای احتمالی یادآوری است که داعش، هرچند ضعیف شده، هنوز تهدیدی جدی محسوب میشود. او گفت: «این تهدید هنوز کاملا پابرجا است. آنها به تروریسم سنتی، تروریسم کلاسیک و تاکتیکهای چریکی بازگشتهاند. آنها همچنان قادرند به مکانهای عمومی در غرب بروند و غیرنظامیان را بکشند؛ چه از طریق ترغیب افراد برای انجام این کار به نام آنها باشد، یا آموزش و اعزام مستقیم افراد توسط خودشان.»
در سالهای اخیر، گروههای مرتبط با داعش چندین حملهی مرگبار انجام دادهاند. هافمن میگوید داعش دوست دارد در «مکانهای غیرمنتظره» حمله کند، از جمله سریلانکا در یکشنبه عید پاک ۲۰۱۹، حملاتی در ایران، استانبول و مسکو در ۲۰۲۴، و حملهی نیواورلئان در ژانویه ۲۰۲۵.
او میگوید که هرچند قدرت آن توسط کشورهای غربی با نابودی ساختار حکومتیاش در عراق و سوریه و فروپاشی خلافتش در ۲۰۱۹ کاهش یافته است اما داعش متوقف نشده است. «آنها ممکن است ضربه خورده باشند، اما از میدان خارج نشدهاند و همچنان به اجرای حملات علاقهمند هستند.»
منبع: سیبیسی
