چه کنم که فرزندم پس از مهاجرت، زبان مادری‌اش را فراموش نکند؟

چه کنم که فرزندم پس از مهاجرت، زبان مادری‌اش را فراموش نکند؟

شاید یکی از چالش هایی که خانواده ها پس از مهاجرت و بعد از گذشت مدتی با آن درگیر هستند، فراموش شدن زبان مادری از جانب فرزندانشان است. اما چه کنیم تا با این مشکل کنار بیاییم؟

• امروز 21 فوریه، روز جهانی زبان مادری /هدف کمک به حفظ تنوع زبانی و فرهنگی جهان

شاید بهتر باشد پیش از پرداختن به راهکارها، چرایی چنین پیشامدی را بررسی نماییم؛ فرزند من به تازگی وارد یک محیط جدید شده است، اولین مولفه وی برای برقراری ارتباط با دیگر همسالان خود، یادگیری زبان محیط جدید است. از آنجایی که در مدارس، به زبان کشور مقصد صحبت می‌شود پس کودک تمام تلاش خود را می‌کند تا برای برقراری ارتباط بهتر با محیط و همسالانش، تمرکزش را روی یادگیری زبان جدید بگذارد.

از طرف دیگر پاسخی که از محیط می‌گیرد به زبان مقصد است. در نتیجه ساعاتی را که در مدرسه می‌گذراند تمامی کنش‌ها و واکنش‌های کلامی، به زبان مقصد می‌باشد؛ گوش کودک به مرور به شنیدن واژگان زبان مقصد عادت می‌کند، الفبای زبان مقصد را هر روز می‌نویسد و می‌خواند و خواه ناخواه تمامی ارتباطاتش در مدرسه به زبان کشور مقصد می‌باشد.

از طرف دیگر، در محیط خانه با معضلی به نام “ترس از عدم توانایی برقراری ارتباط با محیط” مواجه می‌شود؛ از آنجایی که بسیاری از خانواده‌های مهاجر نگران عدم توانایی خود و فرزندانشان در برقراری ارتباط با محیط جدید هستند، ناخواسته تلاش می‌کنند تمام دانسته‌های خود و فرزندانشان در زمینه یادگیری زبان مقصد را در منزل به اشتراک بگذارند و به این ترتیب سطح یادگیری زبانشان را تقویت کنند. در نتیجه به دلیل این که کودکان نسبت به بزرگسالان توانایی بیشتری برای سازگاری با محیط جدید دارند، خواه ناخواه به مرور زبان مادری را فراموش می‌کنند و حتی بعضا دیده می‌شود پس از دو سال که از مهاجرت می‌گذرد، کودک دیگر قادر به تشخیص حروف زبان مادری نمی‌باشد و نوع نوشتار و حتی صداهای حروف را هم فراموش می‌کند.

حال چه باید کرد تا فرزند ما در کنار یادگیری رو به رشد زبان جدید، در حفظ و تقویت زبان مادری هم توانا باشد؟

جمعیت نوزادان پسر از نوزادان دختر پیشی خواهد گرفت

قطعا راهکارهای فراوان و خلاقانه‌ای در این زمینه وجود داردکه در اینجا به اختصار به چند نمونه از آن‌ها می‌پردازیم:

1. شاید اولین و مهم‌ترین شیوه برای تقویت زبان مادری، ملزم شدن اعضای خانواده به صحبت کردن به زبان کشور خودشان در منزل باشد.
2. شنیدن قصه به زبان مادری؛ اگر کودک در کشور خودش به سن یادگیری حروف الفبا رسیده باشد (سن مدرسه)، بهتر است از او بخواهیم خودش کتاب را بلندخوانی کند.
3. بازی با حروف؛ بازی‌هایی مثل جدول کلمات متقاطع، بازی با کلمات و یا حتی اسم-فامیل می‌توانند در تقویت زبان بسیار کارآمد باشند.
4. شیوه نمایشی؛ از دیگر راهکارهای مفید برای یادگیری بهتر، قرار دادن فرد در موقعت‌های متفاوت و دخیل کردن مستقیم وی در بیان جملات و واژگان مربوطه می‌باشد.

نمونه‌های بالا، تنها یکی از صدها شیوه‌ای بود که می‌توان در تقویت زبان مادری کودکان مهاجر به کار برد که این میان خلاقیت خانواده و پیگیری مداوم، بسیار کمک‌کننده می‌باشد.

•  تو شایسته بهترین ها هستی

کلام آخر، زبان مادری هر فرد “هویت”اوست. اگر به هزاران دلیل موجه به زندگی در غربت تن داده‌ایم، اما یادمان باشد هویتمان را حفظ کنیم، که من مهاجر می‌توانم نماینده تاریخ و تمدنم باشم؛ با حفظ هویتم می‌توانم تاریخم، تمدنم و فرهنگم را به جامعه‌ای که امروز پذیرایم شده بنمایانم که آن وقت دیگر “مهاجری”فرار کرده از فرهنگم نخواهم بود، بلکه “انسانی”هستم که ناملایمات و بدعهدی‌های جامعه‌ام را تاب نیاورده‌ام و رخت سفر بسته‌ام.

آزاده شریفی آذر

داستان‌هایی از وفا‌دارترین دوست بشر که باور کردنش سخت است

• عضویت در کانال تلگرام رسانه هدهد کانادا
• هم اکنون شما هم عضو هفته نامه رسانه هدهد کانادا شوید