«دونالد ترامپ» و «جی‌دی ونس»، رئیس‌جمهور و معاون رئیس‌جمهور آمریکا، از پیشرفت مذاکرات با ایران و احتمال دستیابی به توافق برای پایان جنگ ابراز خوش‌بینی کرده‌اند. هم‌زمان، سفر هیئت میانجی‌گر قطری به تهران برای بررسی پیش‌نویس توافق و ادامه رایزنی‌های غیرمستقیم میان دو کشور، امیدها به حل‌وفصل دیپلماتیک بحران را افزایش داده است.
بررسی پیش‌نویس توافق پیش‌نویس توافق ایران و آمریکا
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد هیئتی از میانجی‌گران قطری شامگاه دوشنبه برای گفت‌وگو با «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران، وارد تهران شده است.
به گفته این مقام، یکی از محورهای مذاکرات، بررسی پیش‌نویس توافقی است که طی هشت روز گذشته میان ایران و آمریکا درباره آن گفت‌وگو شده است. بر اساس این پیش‌نویس، امکان بازگشایی تنگه هرمز ظرف دو روز وجود دارد.
این سفر در ادامه رایزنی‌های معاون وزیر خارجه ایران با میانجی‌گران قطری در دوحه انجام می‌شود. عراقچی نیز روز دوشنبه در ترکمنستان اعلام کرد مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا به‌شکل فشرده ادامه دارد و قطر و پاکستان نقش فعالی در میانجی‌گری دارند.
او گفت: «شروط و طرح خود را بیان کرده‌ایم و همه‌چیز به عقلانیت سیاسی واشینگتن بستگی دارد.» عراقچی همچنین هشدار داد در صورت حمله نظامی دوباره آمریکا، پاسخ ایران «تلخ‌تر و سنگین‌تر از گذشته» خواهد بود.
دونالد ترامپ و ونس به توافق ابراز امیدواری کردند
دونالد ترامپ روز دوشنبه ۱۱ آبان در سخنرانی خود در واشینگتن مدعی شد ایران خواهان توافق برای پایان جنگ است و چنین توافقی «ممکن است حاصل شود.» او با اشاره به کاهش ۱۰ دلاری قیمت نفت گفت: «قیمت نفت بسیار بیشتر کاهش خواهد یافت، چون ما در برابر ایران پیروز می‌شویم. به‌راحتی در حال پیروز شدن هستیم.»
ترامپ ساعاتی بعد در شبکه اجتماعی تروث سوشال نیز کاهش قیمت نفت را ناشی از این ارزیابی دانست که دیگر جنگی با ایران در کار نخواهد بود. او بار دیگر تأکید کرد ایران به‌دنبال توافقی سریع است و افزود: «ممکن است اتفاق بیفتد.»
جی‌دی ونس نیز اعلام کرد واشینگتن برای دستیابی به توافق پیش از ازسرگیری حملات نظامی، ضرب‌الاجلی تعیین نکرده است. او گفت: «گفت‌وگوهای خوبی با ایرانی‌ها داشته‌ایم. من حدود یک ساعت پیش نیز در این‌باره با رئیس‌جمهور آمریکا صحبت کردم.»
ونس افزود: «من و رئیس‌جمهور نسبت به چشم‌انداز دستیابی احتمالی به یک توافق از طریق مذاکره احساس خوبی داریم. به تلاش‌هایمان ادامه خواهیم داد. البته هیچ‌وقت نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد؛ ایرانی‌ها همیشه تا حدی غیرقابل‌پیش‌بینی هستند.»
او در عین حال تأکید کرد ترامپ همچنان گزینه‌های نظامی و غیرنظامی را در اختیار دارد و واشینگتن امیدوار است پیشرفت بیشتری در مذاکرات حاصل شود.
اختیارات جدید دولت ایران برای مذاکره
این رایزنی‌ها پس از ارسال نامه جی‌دی ونس به «محسن رضایی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، انجام می‌شود. رضایی بدون افشای محتوای نامه، ارسال آن را گامی مثبت دانسته است.
«مسعود پزشکیان»، رئیس‌جمهور ایران، نیز روز دوشنبه اعلام کرد آیت‌الله «مجتبی خامنه‌ای» برای پیشبرد مذاکرات با آمریکا به دولت اختیاراتی داده است. او با تأکید بر ضرورت عبور از بحران‌های موجود گفت: «تلاش می‌کنیم با گفت‌وگو مشکل را حل کنیم.» پزشکیان جزئیات این اختیارات را اعلام نکرد.
اختلاف درباره احتمال حمله دوباره به ایران
با وجود تحرکات دیپلماتیک، احتمال ازسرگیری حملات نظامی همچنان مطرح است. ترامپ بامداد دوشنبه در یک گردهمایی انتخاباتی گفته بود ممکن است لازم شود «ضربه سنگینی» به حکومت ایران وارد کند. او در عین حال تأکید کرد جنگ به‌زودی «از یک راه یا راه دیگر» پایان خواهد یافت.
ترامپ همچنین از تماس تلفنی با «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسرائیل، درباره ایران خبر داده بود. برخی رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی از اختلاف‌نظر دو طرف درباره ازسرگیری حملات گزارش داده‌اند و مدعی شده‌اند نتانیاهو خواهان حمله بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکاست.
شبکه ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داد نتانیاهو نگران است مذاکرات با میانجی‌گری قطر به کاهش چشمگیر فشارها بر ایران منجر شود. بااین‌حال، سفیر اسرائیل در سازمان ملل این گزارش‌ها و ادعای فشار نتانیاهو بر ترامپ را رد کرده است.
رایزنی ایران با روسیه و چین
هم‌زمان، محسن رضایی و «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه، روز دوشنبه تلفنی گفت‌وگو کردند. پیش‌تر «ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، نشانه‌های احتمال اقدام نظامی جدید علیه ایران را «نگران‌کننده» خوانده بود.
«وانگ یی»، وزیر خارجه چین، نیز پس از دیدار با مشاور امنیت ملی عربستان سعودی، وضعیت خاورمیانه را رسیدن به «دوراهی حساسی میان جنگ و صلح» توصیف کرد. در همین حال، «علی باقری کنی»، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پکن با او دیدار کرد.
این تحولات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا رخ می‌دهد؛ انتخاباتی که جنگ با ایران و پیامدهای اقتصادی آن، از جمله افزایش قیمت سوخت، به یکی از موضوعات مهم سیاسی در واشینگتن تبدیل شده است.
منبع: رادیوفردا
