«اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد واشینگتن در روزهای آینده تحریم های جدیدی علیه نهادها و بانکهای مرتبط با ایران اعمال خواهد کرد و همزمان شرکتهای اجارهدهندهی هواپیما، بخش دریایی، داراییهای دیجیتال و مجموعههای مرتبط با سپاه پاسداران را نیز زیر نظر گرفته است؛ اقدامی که به گفتهی او با هدف تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی انجام میشود.
بسنت روزهای سهشنبه و چهارشنبه در حاشیهی نشست وزیران دارایی و روسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰ در «اشویل»، کارولینای شمالی، جزئیات تازهای از کارزار اقتصادی دولت دونالد ترامپ علیه ایران ارائه کرد. او گفت وزارت خزانهداری احتمالا این هفته تحریم یک بانک و هفتهی آینده تحریم بانک دیگری را اعلام خواهد کرد.
تحریم بانکهای ایران و هدف قرار دادن شبکههای مالی
وزیر خزانهداری آمریکا گفت واشینگتن در حال گسترش دامنهی تحریمها به بخشهای مختلف اقتصاد ایران است. به گفتهی بسنت، وزارت خزانهداری آمریکا پنج اختیار قانونی جدید برای اعمال فشار در اختیار گرفته و از آنها در حوزههای داراییهای دیجیتال، هوانوردی و صنایع دریایی استفاده میکند.
بسنت با اشاره به یک شعبه از بانک مصری در دبی مدعی شد این شعبه بیش از ۱.۸ میلیارد دلار به حکومت ایران منتقل کرده است. او گفت آمریکا با استفاده از یکی از اختیارات قانون میهنپرستی، فعالیت این شعبه را متوقف خواهد کرد، بدون اینکه بانک مادر مصری آن را تحریم کند.
او همچنین هشدار داد نهادهایی که با ایران همکاری تجاری دارند، باید انتظار داشته باشند که شناسایی شده و هدف تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران قرار گیرند.
هشدار درباره داراییهای سپاه در خارج از ایران
بسنت گفت آمریکا در حال شناسایی و ردیابی داراییهای سپاه پاسداران در خارج از ایران است و حسابهای برونمرزی و املاک مرتبط با این نهاد را هدف قرار خواهد داد. او هدف این اقدامات را دسترسی به «داراییهای غیرقانونی حکومت» عنوان کرد. همچنین گفت بخشی از این داراییها، در صورت توقیف، میتواند به مردم ایران یا قربانیان اختصاص یابد.
شرکتهای هواپیمایی، کشتیرانی و داراییهای دیجیتال در تیررس تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین گفت شرکتهای اجارهدهندهی هواپیما، صنایع دریایی و داراییهای دیجیتال ممکن است در دور بعدی شرکتهای هواپیمایی، کشتیرانی و داراییهای دیجیتال در تیررس تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران هدف قرار گیرند. او پیشتر نیز هشدار داده بود هر نهاد یا شرکتی که با سپاه پاسداران همکاری اقتصادی داشته باشد، ممکن است با تحریم مواجه شود.
به گفتهی بسنت، هدف گستردهتر این کارزار، محدود کردن دسترسی ایران به نظام مالی بینالمللی و در نهایت افزایش فشار بر حکومت برای دستیابی به توافق با دولت ترامپ است.
او اقتصاد ایران را گرفتار «چرخهی مرگ» توصیف کرد. همچنین گفت ارزش ریال از حدود ۸۰۰ هزار ریال در برابر یک دلار در بهار ۲۰۲۵ به بیش از دو میلیون ریال رسیده است. بسنت همچنین مدعی شد ایران میلیونها بشکه نفت خام روی آب دارد و تحریمها توانایی تهران برای دریافت و تبدیل درآمدهای نفتی را دشوار کرده است.
هشدار به روسیه و دیگر حامیان ایران
بسنت در مصاحبهای با شبکهی فاکس نیوز، در پاسخ به پرسشی دربارهی حمایت روسیه از ایران، به همهی کشورها و طرفهایی که از تهران حمایت میکنند هشدار داد. او گفت: «پیام من به همه این است که از این حکومت فاصله بگیرید. همهی ما میخواهیم این درگیری پایان یابد و سریعترین راه برای پایان دادن به آن این است که هیچکس از این حکومت حمایت نکند.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، حمایت خود را از ایران اعلام کرد. بسنت افزود: «ما با هر کسی که از این حکومت حمایت میکند، گفتگوهای بسیار گستردهای داریم.»
اختلاف کمتر با چین بر سر ایران و تنگهی هرمز
بسنت در نشست گروه ۲۰ گفت آمریکا در مورد ایران با چین و روسیه گفتگوهای خصوصی داشته است. او تاکید کرد واشینگتن و پکن دربارهی دو موضوع، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و باز ماندن تنگهی هرمز، منافع مشترکی دارند. او گفت: «در مورد ایران، نقاط اشتراک ما بیشتر از اختلافاتمان است.»
بسنت تاکید کرد این به معنای دستیابی آمریکا و چین به یک توافق مشخص دربارهی تنگهی هرمز نیست. بلکه دو کشور بر ضرورت باز ماندن این آبراه توافق دارند. به گفتهی او، چین انگیزهی اقتصادی قابل توجهی برای حفظ امنیت تنگهی هرمز دارد، زیرا حدود نیمی از انرژی مورد نیاز این کشور از خلیج فارس تامین میشود.
نگرانی از اختلال در بازار نفت
تشدید فشارهای اقتصادی و نظامی و اعمال تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران در شرایطی صورت میگیرد که امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بار دیگر به یکی از نگرانیهای اصلی بازار انرژی تبدیل شده است.
این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان است و هرگونه اختلال در تردد کشتیها میتواند قیمت انرژی و اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار دهد. هدف قرار گرفتن دو نفتکش هنگام خروج از آبراه نیز به افزایش قیمت نفت در روز سهشنبه منجر شد.
بیانیهی نشست گروه ۲۰ نیز بر ضرورت «کشتیرانی آزاد، امن و قابل پیشبینی» در تنگهی هرمز تاکید کرد و هشدار داد اختلال در تجارت انرژی میتواند ثبات اقتصادی جهان را تهدید کند.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، گفته است اگر واشینگتن به تعهدات خود در چارچوب تفاهمنامهی موقت ماه جون بازگردد، تهران نیز متقابلا به تعهدات خود عمل خواهد کرد؛ موضعی که در مقابل تهدیدهای ترامپ برای انجام حملات بیشتر علیه ایران مطرح شده است.
با تشدید همزمان تحریمها، فشار مالی و اقدامات نظامی، مسیر تقابل آمریکا و ایران بیش از گذشته به سمت استفاده از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار بر تهران پیش رفته است.
منابع: رویترز، فاکسبیزینس، کارولینا، رویترز
