انتشار گزارش سالانه تخلفات و سوءرفتارهای داخلی اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC)، دوباره بحث اعتماد عمومی به این نهاد را داغ کرده است. نهادی که هر روز سرنوشت میلیونها متقاضی مهاجرت، دانشجو، نیروی کار ماهر، خانوادهها و تازهواردان را رقم میزند، حالا خود با پروندهای جنجالی روبهرو شده که ابعاد تازهای از تخلفات، سوءمدیریت و رفتارهای غیرحرفهای در این اداره را آشکار میکند؛ رسوایی اداره مهاجرت کانادا موضوعی است که نمیتوان بهسادگی از کنار آن گذشت.
طبق گزارش رسمی دولت کانادا، که دقیقاً پنج روز پیش منتشر شد، در سال مالی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مجموعاً ۱۰۵ مورد تخلف و سوءرفتار جدی در این اداره تأیید شده است. این موارد، پس از بررسیهای دقیق داخلی و گاهی خارجی، به اقدامات انضباطی واقعی منجر شدهاند؛ از تذکر کتبی و آموزش اجباری گرفته تا تعلیق بدون حقوق، بازپسگیری پول، تنزل رتبه و حتی اخراج کامل.
اداره مهاجرت، با بیش از ۱۱ هزار کارمند، این گزارش را برای افزایش شفافیت و تشویق کارکنان به گزارش تخلف، بدون ترس از هرگونه تنبیه و آزار گزارشدهندگان، منتشر کرده است. اما برای هزاران مهاجر ایرانی که ماهها و سالها در انتظار پاسخ پروندههای اقامت دائم، ویزای تحصیلی، کاری یا دیدار خانواده ماندهاند، این آمار از رسوایی اداره مهاجرت کانادا فقط یک خبر اداری نیست؛ این یک زنگ خطر بزرگ است.
از دو شغل تماموقت دولتی تا گزارشهای کاری ساختگی
بخش عمده رسوایی اداره مهاجرت کانادا، یعنی ۵۶ مورد، مربوط به تخلفات اداری بوده که ۴۷ مورد آن مستقیماً به «سرقت زمان کاری» مربوط میشود. یکی از شوکهکنندهترین موارد، کارمندی است که سه سال کامل، همزمان دو شغل تماموقت دولتی داشته است! او با ارسال ایمیلهای زمانبندیشده، گزارشهای جعلی فعالیت و ترفندهای دیگر، مدیران را فریب میداد و علاوه بر دو حقوق کامل، حتی اضافهکاری هم دریافت میکرد.
موارد دیگری هم در پرونده این رسوایی وجود دارد؛ غیبتهای طولانی بدون اطلاع، استفاده از مدارک پزشکی جعلی و حتی اشتراکگذاری رمز ورود با اعضای خانواده، برای اینکه اینطور به نظر برسد که فرد در محل کار حضور دارد.
حالا تصور کنید: اداره مهاجرت کانادا که سالهاست با انبوه پروندهها و تأخیرهای چندماهه و چندساله ویزای کانادا دستوپنجه نرم میکند، داخل خودش کارمندانی داشته که عملاً بخشی از وقت کاریشان را دزدیدهاند. آیا بخشی از این تأخیرهای طولانی و نارضایتی گسترده متقاضیان، ریشه در همین سوءاستفادهها ندارد؟
تعارض منافع، رانت استخدامی و رفتارهای نامناسب مدیریتی
اما رسوایی اداره مهاجرت کانادا فقط به کارمندان عادی ختم نمیشود. این گزارش به چند مورد بسیار نگرانکننده از تخلف مدیران ارشد اشاره کرده است:
- یک مقام اجرایی متهم شده است که با «مدیریت فاحش نادرست»، به شریک عاطفی خود امتیاز ویژه داده است. همچنین تعارض منافع را نادیده گرفته و با کارکنان رفتاری توهینآمیز داشته است.
- مدیر دیگری، زیردستان را تحت فشار گذاشته تا افراد مرتبط با خودش را استخدام کنند. حتی دستور دستکاری حقوق و تصمیمات استخدامی را صادر کرده است.
- تلاش برای تبانی خانوادگی: تلاش برای استخدام خواهرزاده یا برادرزاده از طریق تبادل استخدامی که هرچند انجام نشده، اما تعارض منافع آشکار ایجاد کرده است.
این دقیقاً همان چیزی است که مهاجران ایرانی سالهاست از آن میترسند: سیستمی که باید بیطرف و عادل باشد، اما درون آن رانت خانوادگی، عاطفی و تبانی وجود دارد.
آزار، خشونت کلامی و رفتارهای تحقیرآمیز در اداره مهاجرت کانادا
گزارشها از ۲۲ مورد آزار و رفتار غیرمحترمانه هم خبر میدهد. تحقیر زیردستان، ادبیات نامناسب، تبعیض، تماس فیزیکی غیرمجاز، آزار جنسی و حتی ارسال پیامهای صوتی توهینآمیز. در محیطی که باید حرفهای باشد، چنین رفتارهایی نهتنها غیرقابلقبول است، بلکه نشاندهنده فرهنگ سازمانی مشکلدار است.
دسترسی غیرمجاز به پروندهها؛ نگرانی جدی درباره حریم خصوصی
۱۳ مورد از رسواییهای ثبتشده در اداره مهاجرت کانادا نیز به نقض حریم خصوصی مربوط بوده است. طبق این گزارش، ۱۲ کارمند از سطح دسترسی خود سوءاستفاده کرده و بدون دلیل موجه، پروندههای شخصی خود، اعضای خانواده، دوستان یا حتی افراد غریبه را مشاهده کردهاند. این موضوع نگرانیها درباره امنیت اطلاعات حساس مهاجران، از جمله متقاضیان ایرانی، را افزایش داده است.
پرسشی که مهاجران حق دارند از اداره مهاجرت بپرسند
اداره مهاجرت کانادا تأکید کرده که همه ادعاها را جدی گرفته و سیاست تحمل صفر در برابر هرگونه تنبیه و آزار گزارشدهندگان دارد. حتی در آوریل ۲۰۲۵ دفتری را راهاندازی کرده تا کارکنان بتوانند محرمانه شکایت کنند. اما مهاجران ایرانی حق دارند بپرسند:
- آیا ۱۰۵ مورد رسوایی ثبتشده در اداره مهاجرت کانادا، تنها نوک کوه یخ است؟
- آیا همین مدیران و کارمندانی که دو حقوق میگرفتند و برای فامیل و شریک عاطفی خود رانت ایجاد میکردند، پروندههای ما را بررسی میکردند؟
- آیا تأخیرهای طولانی و تصمیمات عجیب، ریشه در همین رانت و سوءاستفاده ندارد؟
اعتماد عمومی با انتشار یک گزارش بازسازی نمیشود. مهاجران ایرانی که با هزینههای سنگین، استرس روانی و انتظارهای طاقتفرسا با این سیستم درگیرند، انتظار شفافیت واقعی، نظارت بیرونی قویتر و اصلاحات اساسی دارند.
این گزارش فقط یک خبر نیست؛ این صدای مهاجرانی است که از انتظار و بیاعتمادی خسته شدهاند.
منابع رسمی:
- گزارش سالانه تخلفات و سوءرفتارهای اداره مهاجرت کانادا، سال مالی ۲۰۲۴-۲۰۲۵، سایت دولت کانادا
- گزارشهای تکمیلی رسانههای کانادایی، از جمله تورنتو استار
