دولت فدرال با ادامه سیاستهای محدودکننده و اعمال قانون بسیار سختگیرانه و جدید پیرامون مهاجرت به کانادا، سقف صدور مجوزهای تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی در سال ۲۰۲۶ را روی ۴۰۸ هزار مورد تعیین کرد. این تصمیم را اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا بهعنوان مرحله پایانی یک برنامه سهساله اجرا میکند؛ برنامهای که هدف اصلی آن مهار رشد جمعیت موقت و کاهش فشار وارد بر بازار مسکن و خدمات عمومی است.
بر پایه دستورالعملهای جدید، متقاضیان دورههای کالج و کارشناسی بدون ارائه نامه تأیید از استان یا منطقه مربوطه، امکان ثبت درخواست نخواهند داشت. از سوی دیگر، شرایط صدور ویزای پس از فارغالتحصیلی برای کار در کانادا نیز دیگر عمومی نیست و فقط به دانشآموختگان رشتههای اولویتدار بازار کار تعلق میگیرد. این تدابیر، شرایط مهاجرت تحصیلی را برای صدها هزار متقاضی در سراسر جهان بهطور اساسی تغییر داده است.
قانون و سیاست جدید اداره مهاجرت در کانادا برای مهار ورودیها
اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC) اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ میلادی حداکثر ۴۰۸ هزار مجوز تحصیلی برای دانشجویان خارجی صادر خواهد کرد و این سقف افزایش نمییابد. این رقم تعداد ویزاهای تاییدشده را نشان میدهد؛ بنابراین دولت فدرال برای رسیدن به این عدد، میزان قبولیها و ردیها را محاسبه کرده و بر همان اساس اجازه میدهد تعداد مشخصی پرونده وارد سیستم بررسی شود. بر اساس این قانون که با هدف جدید اداره مهاجرت در کانادا همسو است، هدف اصلی اتاوا این است که طی برنامهای چندساله، سهم افراد دارای اقامت موقت را به کمتر از ۵ درصد کل جمعیت کانادا برساند.
ظرفیتهای جدید دیگر بهصورت متمرکز تقسیم نمیشوند، بلکه مستقیماً بر پایه نسبت جمعیت هر استان توزیع شدهاند. به همین دلیل، استانهای پرجمعیتی مانند انتاریو و بریتیش کلمبیا که پیش از این بیشترین دانشجوی خارجی را جذب میکردند، بیشترین کاهش ورودی را تجربه میکنند. مقامهای مهاجرتی تاکید دارند که این محدودیتها جلوی سوءاستفاده موسساتی را میگیرد که پذیرش تحصیلی را به ابزاری برای ورود نیروی کار ارزان تبدیل کرده بودند. این سقف عمدتاً برای مدیریت صدور مجوزهاست و علاوه بر دانشجویان تازهوارد، بخشی از تمدید مجوزهای دانشجویان فعلی را نیز در بر میگیرد.
سد اول ویزا؛ چرا بدون نامه استانی (PAL) هیچ درخواستی بررسی نمیشود؟
دریافت نامه تأیید استانی یا (PAL) در سال ۲۰۲۶ همچنان نخستین گام اجباری برای تشکیل پرونده ویزای تحصیلی است. متقاضیان دورههای کارشناسی، دیپلمهای کالج و مدارک مهارتی پس از دریافت پذیرش از مرکز آموزشی، باید منتظر صدور این سند از سوی دولت استان مربوطه بمانند. در بسیاری از موارد، اگر متقاضی پرونده خود را بدون ضمیمه کردن نامه رسمی (PAL) در سامانه ثبت کند، درخواست پذیرفته نمیشود و اداره مهاجرت آن را بررسی نخواهد کرد.
دولت فدرال مدیریت کامل این سهمیهها را بر اساس جمعیت به استانها سپرده است. در استان کبک نیز روندی مشابه از مسیر گواهی پذیرش کبک (CAQ) اجرا میشود تا ظرفیتهای مستقل این استان تنظیم شود.
این نظارت دولتی مانع از آن میشود که موسسات خصوصی بدون داشتن امکانات رفاهی، پذیرشهای بیرویه صادر کنند. استانها اکنون ظرفیتهای سالانه را به سمت رشتههایی هدایت میکنند که فارغالتحصیلان آن بهسرعت وارد بازار کار بومی شوند و کمبودهای مهارتی را پوشش دهند.
از سقف ۴۰۸ هزار نفری کانادا تا شروط سختگیرانه ویزای مرتبط با کار
سیاست درهای باز مهاجرت تحصیلی کانادا که تا پایان سال ۲۰۲۳ شمار دارندگان مجوز تحصیل را از مرز یک میلیون نفر فراتر برده بود، جای خود را به نظارتی تمامعیار داده است. دولت فدرال این دگرگونی را از ژانویه ۲۰۲۴ با تعیین سقف سالانه ۳۶۴ هزار مجوز و الزام به ارائه نامه استانی کلید زد، سپس سهمیه ورودیها را در سال ۲۰۲۵ به ۴۳۷ هزار و در سال ۲۰۲۶ به ۴۰۸ هزار مورد رساند؛ سهمیهای که اکنون مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری را نیز در بر میگیرد و فعالیت کالجهای خصوصی با برنامههای مشترک را متوقف کرده است.
با تثبیت این چارچوب در سال ۲۰۲۶، شرایط دریافت ویزای پس از فارغالتحصیلی برای کار در کانادا (PGWP) نیز به دو فیلتر اصلی مشروط شده است: نمره زبان بالاتر و انطباق رشته با نیازهای بازار کار. برای بسیاری از فارغالتحصیلان برنامههای غیر دانشگاهی، دریافت PGWP به تحصیل در رشتههایی با کدهای آموزشی واجد شرایط (CIP) مرتبط با نیازهای بلندمدت بازار کار کانادا وابسته شده است.
این فهرست شامل حوزههایی مانند سلامت، آموزش، کشاورزی، STEM، مشاغل فنی و حملونقل است و ممکن است تغییر کند. علاوه بر این، شرط مدرک زبان به سطح ۷ (CLB 7) برای دانشآموختگان دانشگاهی و سطح ۵ (CLB 5) برای متقاضیان کالج افزایش یافته است و ویزای کار آزاد همسران نیز منحصراً به دانشجویان دورههای ارشد و دکتری با طول دوره حداقل ۱۶ ماه و برخی برنامههای حرفهای واجد شرایط واگذار میشود.
چگونه بحران مسکن و درمان در کانادا دانشگاهها را به مرز رکود مالی کشاند؟
افت نرخ خانههای استیجاریِ خالی در تورنتو، ونکوور و مونترال به زیر یک درصد و جهش بیسابقه اجارهبها، در کنار صفهای طولانی درمان و کمبود پزشک خانواده، دولت کانادا را به مهار پذیرش دانشجویان خارجی واداشت. «مارک میلر»، وزیر مهاجرت، با انتقاد از نگاه تجاری به آموزش اعلام کرد موسسات نباید بدون ساخت خوابگاه و در نظر گرفتن ظرفیت درمانگاهها صندلی بفروشند. با همین رویکرد در قانون وضعشده جدید برای مدیریت مهاجرت، اتاوا سد ورود ساکنان موقت به کانادا را محکمتر کرد تا فشار از دوش زیرساختهای شهری برداشته شود.
این تصمیم بلافاصله تراز مالی دانشگاهها و کالجها را به هم ریخت. کالجهای دولتی بهویژه در انتاریو که وابستگی بسیار بالایی به شهریه متقاضیان بینالمللی دارند، اکنون با کسری صدها میلیون دلاری روبهرو شدهاند و برای جبران آن به تعدیل نیرو، توقف پذیرش برخی رشتهها و تعطیلی پردیسها روی آوردهاند. اگرچه روسای دانشگاهها هشدار میدهند که کاهش دانشجو اعتبار علمی کشور را تضعیف میکند، تشکلهای دانشجویی از ضابطهمند شدن ورودیها دفاع کردهاند و پایان نگاه درآمدی به دانشجویان خارجی را اقدامی ضروری میدانند.
موج جهانی محدودسازی ویزای دانشجویی؛ همصدایی استرالیا و بریتانیا با کانادا
تصمیم کانادا برای مهار پذیرش دانشجویان بینالمللی رویدادی جداگانه نیست و در امتداد تدابیر سرسختانهای قرار دارد که دیگر قطبهای دانشگاهی غرب نیز به اجرا گذاشتهاند. استرالیا برای مهار بحران در بازار مسکن، سقف پذیرش سالانه دانشجو را روی ۲۷۰ هزار نفر بست، هزینه بررسی پروندهها را به شدت افزایش داد و مجوز موسسات آموزشی متخلف را باطل کرد.
پیش از این، بریتانیا نیز با ممنوع کردن ورود همراهان برای دانشجویان کارشناسی ارشد آموزشمحور و وضع شروط سختگیرانه برای ویزای کار فارغالتحصیلان، دامنه پذیرش را محدود کرده بود. همزمانی این تصمیمها در مقاصد محبوب انگلیسیزبان نشان میدهد که فشار سنگین بر خدمات شهری و رشد نامتوازن جمعیت موقت، به چالشی فراگیر در دنیای غرب تبدیل شده است؛ وضعیتی که تقاضای جهانی برای تحصیل را به سوی گزینههای جایگزین در اروپا و آسیا سوق میدهد.
دیدگاه هدهد کانادا: چرا پذیرش تحصیلی کانادا دیگر کارت ورود به بازار کار نیست؟
تصمیم دولت کانادا برای تعیین سقف ۴۰۸ هزار نفری و محدود کردن مجوزهای کاری، صرفاً یک بخشنامه اداری نیست؛ این تصمیم به دوره «تحصیل بهعنوان میانبر مهاجرت» پایان داد. سالها درآمد بسیاری از کالجها بر شهریه دانشجویان خارجی استوار بود و همزمان هزاران متقاضی گمان میکردند که ثبتنام در هر رشتهای بهطور خودکار راه را برای کار و اقامت دائم باز میکند.
اکنون اتاوا این معادله را برهم زده است. پیام صریح دولت فدرال این است که اخذ ویزا پس از فراغت از تحصیل برای کار در کانادا دیگر حق تضمینشده هر دانشآموختهای نیست و تنها به رشتههایی تعلق میگیرد که گرهی از بحرانهای زیرساختی و کمبود نیروی متخصص کشور باز کنند.
پیامد آشکار این سیاست، دگرگونی مسیر برای متقاضیان، بهویژه داوطلبان ایرانی است. دوران ورود آسان به کانادا از طریق دورههای عمومی یا بدون نیازسنجی بازار کار عملاً به پایان رسیده است. از این پس با اجرای این قانون و مقررات جدید، مسیر مهاجرت تحصیلی به کانادا به فرآیندی گزینشی، رقابتی و گران تبدیل شده است؛ مسیری که اگر بر پایه نیازهای واقعی بازار کار، تسلط جدی به زبان و توانایی مالی کافی انتخاب نشود، بهسادگی به از دست رفتن سرمایه و بنبست اقامتی ختم خواهد شد.
پرسشهای متداول
آیا سقف ۴۰۸ هزار نفری سال ۲۰۲۶ تمدید ویزای دانشجویان حاضر در کانادا را هم شامل میشود؟
این سقف علاوه بر صدور مجوز برای متقاضیان جدید، بخشی از تمدید مجوز تحصیلی دانشجویان در حال تحصیل در کانادا را نیز شامل میشود.
چه گروههایی از ارائه نامه تأیید استانی (PAL) معاف هستند؟
اگر دانشآموز مدرسه هستید، قصد دارید مجوز تحصیل خود را از داخل کانادا تمدید کنید یا وضعیت اقامت موقت مشخصی دارید، از ارائه نامه تأیید استانی معاف خواهید بود. همچنین داوطلبان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری گرچه در آمار نهایی سقف سالانه محاسبه میشوند، در تخصیص سهمیههای استانی اولویت بالاتری دارند و روند اقدام آنها جداگانه مدیریت میشود.
فارغالتحصیلان کالج در چه رشتههایی میتوانند ویزای کار پس از تحصیل (PGWP) بگیرند؟
دانشآموختگان دورههای کالج و برنامههای غیردانشگاهی تنها در صورتی این ویزا مرتبط با کار در کانادا را دریافت میکنند که رشته آنها دارای کدهای آموزشی واجد شرایط (CIP) و مرتبط با نیازهای بازار کار باشد؛ از جمله در حوزههای سلامت و درمان، آموزش، کشاورزی، STEM، مشاغل فنی و حملونقل.
حداقل مدرک زبان برای دریافت مجوز کار پس از فارغالتحصیلی چقدر است؟
فارغالتحصیلان مقاطع دانشگاهی باید نمره معادل سطح هفت زبان کانادایی (CLB 7) را به انگلیسی یا فرانسوی ارائه دهند؛ در حالی که این شرط برای دانشآموختگان کالج نمره سطح پنج (CLB 5) تعیین شده است.
منبع: ادارهمهاجرت, ادارهمهاجرت, ادارهمهاجرت, دولتکانادا, ادارهمهاجرت, دولتاسترالیا, دولتبریتانیا
