در پی تغییرات جدید سیاست های مهاجرتی، دولت کانادا با سرعت زیادی در حال محدود کردن روند صدور ویزای تحصیلی و پذیرش گسترده دانشجویان بین‌المللی است؛ به‌طوری‌که تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد ورود دانشجویان جدید در هفت ماه نخست ۲۰۲۶، نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴ حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.
در روند کاهش ظرفیت‌ها، اتاوا فقط تعداد ورودی‌ها را کم نکرده، بلکه در سیستم پذیرش هر دانشجو در کانادا ترکیب آن‌ها را هم تغییر داده است؛ به‌گونه‌ای که سهم دانشگاه‌ها بیشتر شده و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری حالا جایگاه مهم‌تری در برنامه‌های جدید دولت دارند. در عمل، کانادا از سیاست جذب گسترده فاصله گرفته و به سمت پذیرش محدودتر و هدفمندتر حرکت می‌کند.
این تغییر نتیجه یک تصمیم واحد نیست. سقف‌های تازه پذیرش، کاهش صدور مجوزهای تحصیل، سخت‌گیری بیشتر در بررسی پرونده‌ها، افت تعداد دانشجویان خارجی و تمرکز بیشتر بر تحصیلات تکمیلی، همگی بخشی از مسیر تازه‌ای هستند که کانادا در پیش گرفته است.
کانادا چگونه تعداد دانشجویان بین‌المللی را کاهش داد؟
آمار رسمی دولت کانادا نشان می‌دهد که در هفت ماه نخست ۲۰۲۶ فقط ۲۸٬۲۰۰ دانشجوی جدید وارد این کشور شده‌اند؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه ۲۰۲۴ حدود ۱۴۲ هزار نفر بود. یعنی ورودی‌های جدید طی دو سال حدود ۸۰ درصد کاهش یافته‌اند. این آمار فقط افرادی را شامل می‌شود که برای نخستین بار مجوز تحصیل گرفته‌اند و تمدید مجوز دانشجویان فعلی در آن محاسبه نمی‌شود.
جمعیت دارندگان مجوز تحصیل هم از اوج ۱.۰۳ میلیون نفر در ژوئن ۲۰۲۴ به ۵۹۰٬۲۰۵ نفر در ژوئیه ۲۰۲۶ رسیده؛ افتی نزدیک به ۴۳ درصد.
یکی از عوامل اصلی این کاهش پس از اعمال تغییرات اخیر، سقف جدیدی است که کانادا برای صدور ویزای تحصیلی و مجوزهای تحصیل در نظر گرفته است؛ به‌طوری‌که دولت سقف ۲۰۲۶ را روی ۴۰۸ هزار مجوز گذاشته که از این تعداد فقط ۱۵۵ هزار مورد برای دانشجویان جدید و ۲۵۳ هزار مورد برای تمدید مجوزهاست. این محدودیت از طریق سهمیه‌های استانی و الزام نامه تأیید استانی یا منطقه‌ای برای بسیاری از متقاضیان اجرا می‌شود و بخشی از برنامه اتاوا برای کاهش جمعیت موقت کاناداست.
چرخش استراتژیک کانادا در پذیرش دانشجو
کانادا فقط تعداد دانشجویان خارجی را کم نکرده؛ ترکیب آن‌ها را هم عوض کرده است. سهم دانشجویان جدیدی که وارد دانشگاه‌ها می‌شوند، از حدود ۳۰ درصد در ۲۰۲۴ به ۴۰ درصد در ۲۰۲۵ رسیده است.
دانشگاه‌های بزرگ پژوهشی دوباره بخش بیشتری از مجوزهای تحصیل را می‌گیرند. این در حالی است که پیش از اصلاحات، کالج‌ها از نظر تعداد دانشجوی خارجی دست بالا را داشتند.
آمار فوریه ۲۰۲۶ این چرخش را واضح‌تر نشان می‌دهد. در مؤسسات دولتی، سهم دانشگاه‌ها به ۵۷ درصد رسیده و سهم کالج‌ها به ۳۹ درصد کاهش یافته است. در ۲۰۲۴ شرایط تقریباً برعکس بود؛ دانشگاه‌ها ۴۵ درصد و کالج‌ها ۵۴ درصد سهم داشتند.
کانادا مسیرش را عوض کرده است: دانشجویان کمتری می‌پذیرد و ظرفیت بیشتری را به دانشگاه‌ها، کارشناسی ارشد و دکتری می‌دهد.
فرش قرمز کانادا برای دانشجویان ارشد و دکتری
مقاطع تحصیلات تکمیلی روشن‌ترین استثنا در سیاست محدودکننده جدید هستند. بر اساس آمار رسمی اداره مهاجرت، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری از ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۲۱ درصد مجوزهای تحصیل جدید را تشکیل داده‌اند؛ در حالی که سهم آن‌ها در دوره مشابه ۲۰۲۵ حدود ۱۲ درصد بود.
هم‌زمان با اعمال این تغییرات، دولت کانادا چند مانع اداری را برای دریافت ویزای تحصیلی این گروه کاهش داده است؛ به‌طوری‌که از اول ژانویه ۲۰۲۶، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری که در مؤسسات آموزشی دولتی تعیین‌شده ثبت‌نام می‌کنند، برای درخواست مجوز تحصیل به نامه تأیید استانی یا منطقه‌ای نیاز ندارند.
برای دانشجویان جدید دکتری نیز هدف پردازش ۱۴ روزه معرفی شده است. برنامه ۲۰۲۶–۲۰۲۷ اداره مهاجرت این هدف را بخشی از «راهبرد جذب استعداد بین‌المللی» می‌داند. البته پردازش سریع به معنای تأیید خودکار پرونده نیست؛ متقاضی همچنان باید شرایط معمول مجوز تحصیل، مدارک مالی، پذیرش معتبر و سایر الزامات مهاجرتی را داشته باشد.
پایان ویزاهای آسان و مسیرهای میان‌بر
کانادا فقط سقف پذیرش را پایین نیاورده؛ بررسی پرونده‌های دانشجویی را هم سخت‌تر کرده است. شرط تمکن مالی بالا رفته، اصالت نامه‌های پذیرش کنترل می‌شود و مسیرهای سریع‌تر صدور مجوز تحصیل محدود شده‌اند.
حداقل هزینه زندگی برای یک متقاضی مجرد خارج از کبک از ۱۰ هزار دلار به ۲۰٬۶۳۵ دلار در ژانویه ۲۰۲۴ رسید، سپس به ۲۲٬۸۹۵ دلار در سپتامبر ۲۰۲۵ و ۲۳٬۴۴۸ دلار در سپتامبر ۲۰۲۶ افزایش یافت. همچنین، شهریه و هزینه رفت‌وآمد نیز جداگانه محاسبه می‌شوند.
از دسامبر ۲۰۲۳، مؤسسات آموزشی باید اصالت نامه‌های پذیرش را تأیید کنند. این سامانه بیش از ۸۴۱ هزار پرونده را بررسی کرده و بیش از ۱۲ هزار مورد، معادل ۱.۴ درصد، به‌دلیل احتمال تقلب علامت‌گذاری شده‌اند.
دولت در نوامبر ۲۰۲۴ برنامه «استریم مستقیم دانشجویی» یا SDS را هم متوقف کرد. هم‌زمان، تغییر مؤسسه آموزشی برای دانشجویان پس از دبیرستان سخت‌تر شد و در بسیاری از موارد به مجوز تحصیل جدید نیاز دارد.
اثر این تغییرات در آمار رد پرونده‌ها دیده می‌شود. نرخ رد درخواست‌های جدید مجوز تحصیل از ۵۲ درصد در ۲۰۲۴ به ۵۹ درصد در ۲۰۲۵ رسید و تا پایان فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۶۲ درصد افزایش یافت.
با این حال، حسابرس کل کانادا تأکید کرده که سخت‌گیری مالی و بررسی نامه‌های پذیرش به‌تنهایی این افت را توضیح نمی‌دهند. کاهش درخواست‌ها، سقف‌های پایین‌تر، افزایش نرخ رد و کنترل بیشتر مؤسسات آموزشی، همگی در دشوارتر شدن مسیر ورود دانشجویان خارجی نقش داشته‌اند.
استراتژی جدید کانادا در سال ۲۰۲۶؛ کاهش پذیرش و تمرکز بر دانشگاه‌ها
کانادا درهایش را به روی دانشجویان خارجی نبسته؛ اما مدل قبلی پذیرش گسترده را کنار گذاشته است. دولت برای ۲۰۲۶ ورود ۱۵۵ هزار دانشجوی جدید را هدف گرفته، در حالی که تا پایان ژوئیه فقط ۲۸٬۲۰۰ نفر وارد شده‌اند.
تغییر مهم‌تر، ترکیب این ورودی‌هاست. دانشگاه‌ها، دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری و مسیرهای مرتبط با پژوهش و نیروی متخصص حالا سهم بیشتری می‌گیرند. در مقابل، بخش‌هایی که در سال‌های قبل رشد سریع‌تری داشتند، به‌ویژه برخی مسیرهای کالجی و مؤسسات خصوصی، با محدودیت بیشتری روبه‌رو شده‌اند.
در عمل، سیاست تازه کانادا روی چند محور می‌چرخد: دانشجوی جدید کمتر، جمعیت دانشجویی کوچک‌تر، سهم بیشتر دانشگاه‌ها و تمرکز بالاتر بر تحصیلات تکمیلی.
کانادا هنوز به دنبال جذب دانشجوی بین‌المللی است؛ اما دیگر «تعداد بیشتر» هدف اصلی نیست. اولویت حالا جذب هدفمندتر دانشجویانی است که بیشتر با نیازهای دانشگاهی، پژوهشی و اقتصادی کشور هم‌خوانی دارند.
پرسش‌های متداول
آیا پذیرش دانشجویان بین‌المللی در کانادا واقعاً ۸۰ درصد سقوط کرده است؟
بله، اما این عدد فقط به ورود دانشجویان جدید مربوط می‌شود. از ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶، تعداد ورودی‌های جدید نسبت به مدت مشابه ۲۰۲۴ حدود ۸۰ درصد کمتر شده است. این رقم به معنای افت ۸۰ درصدی همه مجوزهای تحصیل یا پذیرش دانشگاه‌ها نیست.
آیا دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری از سقف دانشجویی کانادا معاف شده‌اند؟
دانشجویان واجد شرایط کارشناسی ارشد و دکتری در مؤسسات دولتی تعیین‌شده، دیگر به نامه تأیید استانی یا منطقه‌ای نیاز ندارند. با این حال، همچنان باید برای مجوز تحصیل درخواست بدهند و همه شرایط مهاجرتی را رعایت کنند.
آیا پرونده‌های دکتری حتماً ظرف ۱۴ روز بررسی می‌شوند؟
نه. دولت برای درخواست‌های جدید دکتری هدف پردازش ۱۴ روزه تعیین کرده است، اما این عدد تضمین قطعی نیست. بررسی‌های اضافی یا پیچیدگی پرونده می‌تواند زمان رسیدگی را بیشتر کند.
منابع: اداره‌مهاجرت, دولت‌کانادا, اداره‌مهاجرت‌کانادا, حسابرس‌کل‌کانادا, ونگارد
