کانادا همیشه به عنوان یکی از دوستانهترین و پذیراترین کشورهای جهان شناخته میشد، اما حالا ممکن است این تصویر بهکلی تغییر کند و دلیلش سیاست تازه و سختگیرانهی دولت در زمینهی مهاجرت است. اعمال بخش بخشنامههای جدید فدرال، ابعاد پیچیدهای از دگرگونی و تغییرات بوروکراتیک را نمایان کرده و پذیرش روند مهاجرت پناهجویان در خاک کانادا را با کندی مواجه ساخته است.
دولت فدرال بهطور آرام و بدون سر و صدا تغییرات گستردهای را در سیستم مهاجرتی خود اعمال کرده است؛ تغییراتی آنقدر شدید که ممکن است برخی متقاضیان تا ۵۰ سال در انتظار بررسی پروندهشان بمانند. در این شرایط، تکیه بر مصوبات نوظهور، وضعیت دریافت ویزای کاری یا اقامتی کانادا را دشوار کرده و متقاضیان را با قوانین چالشبرانگیز و معیارهای سختگیرانه مواجه کرده است.
تحلیل ساختاری تغییرات جدید مهاجرت کانادا
همانطور که شبکهی CBC در اکتبر ۲۰۲۵ گزارش داد، منشأ این دگرگونیها به «دفتر انتقال» وزیر مهاجرت در ماه مه ۲۰۲۵ برمیگردد. سندی که رویکردی کاملاً جدید و ساختارمند را برای مهاجرت ترسیم کرده است. انتشار بدون اعلام رسمی این سند منجر به کاهش جدی سرعت بررسی پروندهها و کاهش شدید تعداد اقامتهای دائم و دانشجویان بینالمللی پذیرفتهشده در کانادا شده است. تحلیلگران بر این باورند که پیادهسازی این رویکردهای جدید، چالشهای ساختاری نظام مهاجرت را تشدید کرده و دامنه تغییرات بوروکراتیک را در تمام ادارات کانادا گسترش داده است.
بروکراسی و قوانین سختگیرانه ویزای کانادا
سخنگوی وزیر مهاجرت، «لورا بلوندو»، به CBC گفت:
«ما صرفاً بر اساس چارچوب قانونی جدید کار میکنیم؛ پروندهها در چارچوب سهمیههایی بررسی میشوند که اکنون تعریف شدهاند.»
اما این «بروکراسی ساده» در واقع به معنای گرفتار شدن هزاران متقاضی در صفهای بیپایان است. افزایش حجم پروندهها و وضع این دسته از قوانین فدرال، صادر شدن انواع ویزای دانشجویی یا کارآفرینی کانادا را عملاً متوقف کرده و متقاضیان با شرایط سختگیرانه نوظهوری دستوپنجه نرم میکنند. «کلِر هوکیِم»، وکیل مهاجرت در کانادا، پس از مشاهدهی دادهها از زمانهای پیشبینیشده ابراز شگفتی کرد.
هدفگیری شدید پناهجویان
بیشترین آسیب به افرادی وارد شده است که برای دلایل انسانی و بشردوستانه اقدام میکنند (از جمله متقاضیان از اوکراین) که طبق این مقررات جدید ممکن است تا ۱۰ سال برای افراد و ۵۰ سال برای خانوادهها منتظر بمانند.
هوکیِم به CBC گفت:
«میتوانند بهسادگی بگویند ما نمیخواهیم آنها را بررسی کنیم.»
نه فقط پناهجویان
این تغییرات فقط مختص پروندههای بشردوستانه نیست.
در مسیر پرستاران خانگی، اکنون زمان انتظار تا ۹ سال برآورد شده است؛
کارگران کشاورزی باید ۱۹ سال صبر کنند؛
و کارآفرینان تا ۳۵ سال برای بررسی پروندههایشان منتظر میمانند.
همراه با تغییر افکار عمومی
انتشار این «دفتر انتقال» درست همزمان با تغییر قابلتوجه در افکار عمومی کاناداییها صورت گرفته است. نشانههای آشکاری از پیادهسازی متدهای جدید در نحوه فیلتر کردن پروندههای مهاجرت به چشم میخورد که این تغییرات اساسی، تصویر باز و استقبالکننده کشور کانادا را در اذهان عمومی دگرگون کرده است.
طبق نظرسنجی «مؤسسه اینوِرونیکس»، ۵۶ درصد از مردم کانادا اکنون معتقدند مهاجرت بیش از حد زیاد شده است؛ در کبک این میزان به ۵۱ درصد رسیده. افزایشی پنجدرصدی نسبت به سال گذشته، طبق گزارش City News در مونترال.
نیاز اقتصادی در سایه قوانین سختگیرانه ویزای کانادا
با وجود تبدیل شدن موضوع مهاجرت به عرصهای سیاسی در اواخر ۲۰۲۵، مهاجران نقش اصلی را در اقتصاد غربی، از جمله کانادا، دارند. سیاستگذاران با تکیه بر دستورالعملها و قوانین مصوب ماه مه، فضا را برای تمدید یا تبدیل ویزای اقامت موقت به دائم در سراسر کانادا بیش از پیش سختگیرانه و محدود کردهاند. طبق آمار رسمی دولت کانادا:
مهاجران ۵۰ درصد از پرستاران کودک در منازل را تشکیل میدهند.
۳۴ درصد از کارکنان بخش حملونقل از میان مهاجران هستند.
۳۶ درصد از کارکنان خدمات غذایی را مهاجران شامل میشوند.
طبق پژوهش «پل آبراهام» از مؤسسهی مشاوره مهاجرتی «کانادای»، مهاجران در سال ۲۰۲۵ به رفع کمبود نیروی کار حدود ۱.۲ میلیون شغل کمک کردند.
سختگیری بیشتر از آمریکا و بریتانیا
سیاست جدید وزارت مهاجرت کانادا را به یکی از سختگیرترین کشورها برای ورود تبدیل کرده است. حتی ایالات متحده (که معمولاً به سختگیری مهاجرتی مشهور است) بیشتر ویزاهای خانوادگی و کاری را در کمتر از سه سال بررسی میکند.
طبق گزارش BBC در بریتانیا نیز، با وجود محدودیتهای پس از برگزیت، اکثر پروندهها در چند هفته تا چند ماه بررسی میشوند، نه چند دهه.
الگویی تازه در جهان؟
البته در آمریکا و بریتانیا معیارهای اعطای ویزا ممکن است سختتر باشد، اما تفاوت بزرگ در کانادا این است که عملاً هیچ افق زمانی واقعی برای بررسی پروندهها وجود ندارد. سیاستی که این کشور را از بسیاری از همتایان غربی خود متمایز میکند.
پیامدهای آینده
دولت همچنان اصرار دارد که کانادا «کشوری باز» باقی مانده است، اما واقعیت برای بسیاری از متقاضیان روزبهروز مبهمتر میشود.
با زمانهای انتظار چند دهساله و تغییر جهت افکار عمومی، آیندهی سیستم مهاجرت کانادا در وضعیتی نامعلوم قرار گرفته است و اثرات اجتماعی و اقتصادی این تصمیمها احتمالاً تا سالها پس از امروز آشکار خواهند شد.
منبع: اماسان
