تابستان امسال بار دیگر گرمای زمین رکورد تازهای ثبت کرد؛ اوت ۲۰۲۶ به گرمترین ماه جهان در تاریخ ثبت دادههای اقلیمی تبدیل شد و دمای جهانی برای نخستین بار از نوامبر ۲۰۲۵، دوباره از آستانه حساس ۱٫۵ درجه سانتیگراد بالاتر رفت.
به گزارش رسانه هدهد کانادا، بنابر اعلام سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا، میانگین دمای هوای سطح زمین در ماه اوت به ۱۶٫۹۶ درجه سانتیگراد رسید. رقمی که ۰٫۸۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ است و بار دیگر زنگ هشدار درباره افزایش دمای زمین را به صدا درآورده است.
دمای ماه اوت ۲۰۲۶ همچنین ۱٫۶۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین تخمینی دوران پیشاصنعتی، یعنی سالهای ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰، ثبت شد. این دما با ژوئیه ۲۰۲۳، که پیشتر در میان گرمترین ماههای ثبتشده قرار داشت، برابری کرد.
دوره سهماهه ژوئن تا اوت نیز بهطور مشترک گرمترین دوره تابستانی ثبتشده در جهان لقب گرفت و با رکورد سال ۲۰۲۴ برابری کرد.
اوت ۲۰۲۶؛ ماهی مهم در تغییرات اقلیمی
«سامانتا برگس»، مسئول راهبردی امور اقلیم در مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت هواشناسی، گفت: «اوت ۲۰۲۶ ماهی قابل توجه در تاریخ ثبت دادههای اقلیمی جهان بود.» او افزود: «این ماه هم گرمترین اوت و هم یکی از گرمترین ماههای ثبتشده در تاریخ بود و دمای جهانی به ۱٫۶۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی رسید. موضوعی که نشان میدهد دمای جهانی بار دیگر از آستانه ۱٫۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.»
میانگین دمای سطح آب دریاها در اقیانوسهای خارج از مناطق قطبی نیز به ۲۱٫۰۷ درجه سانتیگراد رسید. بالاترین دمای ثبتشده برای ماه اوت که با رکورد کلی دمای آب در تمام ماهها، ثبتشده در مارس ۲۰۲۴، برابری میکند.
کوپرنیک همچنین اعلام کرد دمای بسیار بالا در بخش بزرگی از اقیانوس آرام گرمسیری ادامه داشته و یک رویداد احتمالی النینوی شدید نیز همچنان در حال تقویت بوده است.
رکورد تازه دمای آب در اروپا
دمای آب دریاها در ماه اوت در امتداد سواحل اقیانوس اطلس اروپا و همچنین در بخش غربی دریای مدیترانه به رکوردهای جدیدی رسید. نشانهای دیگر از افزایش دمای زمین که آثار آن در نقاط مختلف جهان آشکارتر میشود.
اروپا در محاصره گرما و خشکسالی
در همین حال، اروپای غربی گرمترین تابستان تاریخ خود را تجربه کرد و رکورد قبلی ثبتشده در سال ۲۰۰۳ را پشت سر گذاشت.
اروپا نیز پس از تابستانهای سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۲، در مجموع سومین تابستان گرم تاریخ خود را ثبت کرد. این رکوردها در شرایطی ثبت شدند که اوت ۲۰۲۶ نیز به گرمترین ماه جهان در میان دادههای اقلیمی ثبتشده تبدیل شد.
تداوم گرمای شدید همراه با بارندگی کمتر از حد معمول، موجب گسترش خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده شد. شرایط شدید خشکسالی در کشورهای فرانسه، بریتانیا، مجارستان، رومانی و صربستان گزارش شد.
جریان آب رودخانهها نیز در بخشهای وسیعی از اروپا به شکل غیرعادی کاهش یافت؛ از جمله در رودخانههای راین، دانوب، بوگ جنوبی و دنیپر.
کاهش نگرانکننده یخهای قطبی
وسعت یخهای دریایی قطب شمال در ماه اوت به دوازدهمین سطح پایین ثبتشده در تاریخ رسید و وسعت یخهای دریایی قطب جنوب نیز چهارمین سطح پایین ثبتشده را تجربه کرد.
گرمای زمین؛ تهدیدی برای اقتصاد جهان
این گزارش اهمیت ویژهای دارد. زیرا نشان میدهد رکوردهای گرمایی دیگر اتفاقهایی استثنایی و نادر نیستند و بهتدریج به روندی تکرارشونده تبدیل شدهاند. عبور دوباره دمای جهانی از آستانه ۱٫۵ درجه سانتیگراد، اگرچه بهتنهایی به معنای شکست رسمی هدف بلندمدت توافق پاریس نیست، اما هشداری جدی درباره سرعت گرمشدن زمین و پیامدهای آن است.
از نظر اقتصادی، ادامه این روند میتواند پیامدهای گستردهای به همراه داشته باشد؛ از کاهش محصولات کشاورزی و افزایش قیمت مواد غذایی گرفته تا کمبود آب، خسارت ناشی از آتشسوزیها و فشار بیشتر بر زیرساختها و بودجه دولتها.
به این ترتیب، افزایش دمای زمین و تغییرات اقلیمی دیگر تنها یک مسئله محیطزیستی نیست؛ بلکه به چالشی فزاینده برای اقتصاد و امنیت جهانی تبدیل شده است؛ چالشی که میتواند هزینههای آن در سالهای آینده بسیار سنگینتر شود.
منبع: aa
