ارتش آمریکا اعلام کرد دهمین دور پیاپی از حملات خود به ایران را با هدف وادار کردن این کشور به بازگشایی تنگهی هرمز آغاز کرده است. دیپلماتها میگویند گفتوگوها برای کاهش تنش ادامه دارد؛ در حالی که «ترامپ» در پی کشته شدن سربازان آمریکایی وعدهی تلافی داده است.
گسترش دامنهی جنگ و هدف قرار گرفتن متحدان آمریکا
پیشتر در روز دوشنبه، رئیسجمهور ایران گفت کشور در یک جنگ تمام عیار قرار دارد؛ آن هم پس از آنکه آمریکا کارزار هوایی خود را گسترش داد و تهران، متحدان واشینگتن در خلیجفارس را هدف قرار داد. این در حالی است که دیپلماتها میگویند گفتوگوها برای کاهش تنش همچنان ادامه دارد.
رسانههای ایرانی از وقوع حملاتی در اطراف تبریز (که گمان میرود پایگاههای موشکی زیرزمینی در آن قرار دارد) و همچنین بوشهر (محل تنها نیروگاه هستهای غیرنظامی و فعال کشور) خبر دادند.
ارتش آمریکا اعلام کرد که در این حملات گسترده به ایران، «مراکز فرماندهی نظامی، سامانههای پدافند هوایی و پایش ساحلی، تجهیزات دریایی، سایتهای پرتاب موشک و پهپاد و شبکههای ارتباطی» را هدف قرار داده است.
ایران حملاتی را علیه بحرین (که میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا است) و کویت انجام داد و علاوه بر آن، تانکرهایی را در تنگهی هرمز هدف قرار داد که پیش از جنگ، یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکرد. بحرین اعلام کرد که سامانههای کنترل ترافیک هوایی آن در این حملات آسیب دیدهاند، اما پروازها دچار اختلال نشده است.
حوثیهای متحد ایران در یمن نیز از محاصرهی بنادر عربستان خبر دادند.
تلفات سنگین نظامیان در پی جدیدترین حملات آمریکا به ایران
«مسعود پزشکیان»، رئیسجمهور، در بیانیهای گفت: «واقعیت این است که امروز جمهوری اسلامی ایران درگیر یک جنگ تمام عیار شده است» و هشدار داد که ممکن است کشور مجبور به تحمل حملات بیشتری باشد.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اشاره به کشته شدن چند تن از نیروهای نظامی این کشور در آخر هفته، از تاکتیکهای تهاجمیتر خبر داد و گفت ایران برای کشته شدن سربازان آمریکایی «تاوان سنگینی» خواهد پرداخت.
ارتش آمریکا روز دوشنبه هویت دو سربازی را که در اردن و در جریان دفاع در برابر حملات موشکی به مواضع خود توسط ایران کشته شدند، اعلام کرد. بررسی بقایای به جا مانده برای تشخیص هویت سومین نظامی مفقودشده ادامه دارد. در عراق نیز یک نظامی آمریکایی دیگر بر اثر «انفجار کنترلشده» یک پهپاد ایرانی جان باخت.
از زمان آغاز جنگ، ۱۷ نظامی آمریکایی کشته شدهاند. وزارت بهداشت ایران روز جمعه اعلام کرد در دور اخیر درگیریها ۵۰ نفر کشته و بیش از ۵۰۰ نفر زخمی شدهاند.
حملات تلافیجویانهی اخیر در حالی رخ میدهد که منطقه، علیرغم توافق صلح موقت ماه گذشته، دوباره به سمت یک جنگ تمام عیار علیه ایران سوق پیدا کرده است. یادداشت تفاهم برای توقف حملات و بازگشایی تنگه، بیش از نصف دورهی اجرای ۶۰ روزهی خود را که هدف آن ایجاد فرصتی برای دیپلماسی بود، سپری کرده است.
جهش قیمت نفت در پی اختلال در تنگهی هرمز
در نتیجهی درگیریها، کشتیرانی در تنگهی هرمز بسیار کند شده و قیمت نفت با عبور از ۹۰ دلار (۶۷ پوند) در هر بشکه به بالاترین حد خود در یک ماه اخیر رسیده که این امر بحران انرژی در جهان را تشدید کرده است.
محاصرهی بنادر عربستان توسط حوثیها که روز دوشنبه اعلام شد، میتواند فشار بر بازارهای جهانی انرژی را بیشتر کند؛ زیرا عربستان سعودی از مسیر دریای سرخ برای صادرات میلیونها بشکه نفت و دور زدن مسدودسازی تنگهی هرمز توسط ایران استفاده میکرد.
این گروه اعلام کرد که به هدف قرار گرفتن فرودگاه «صنعا» در هفتهی گذشته توسط دولت یمن (مورد حمایت عربستان) پاسخ میدهد و «محاصره را با محاصره پاسخ خواهد داد.»
تلاشهای دیپلماتیک برای توقف حملات آمریکا به ایران و پیشنهاد آتشبس ۱۰ روزه
با این حال، نشانههایی وجود دارد که گفتوگوها هنوز میتواند جلوی تشدید درگیری را بگیرد. یک مقام ایرانی به رویترز گفت میانجیها پیشنهادی برای آتشبس ۱۰ روزه ارائه کردهاند تا راههایی برای احیای تفاهمنامه بررسی شود. این پیشنهاد پس از آن مطرح شد که مسئولان ایران اعلام کردند با وجود این جنگ تمام عیار، دیپلماسی با آمریکا ادامه دارد، هرچند جزئیاتی از مذاکرات ارائه نشد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، انتظار میرفت وزیر کشور ایران روز دوشنبه به اسلامآباد سفر کند.
ساعاتی قبل، «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، گفت که ایالات متحده همچنان آمادهی مذاکره با ایران است، اما تأکید کرد که «این مذاکرات باید واقعی باشد.» او افزود: «ما به اقدامات تلافیجویانهی خود ادامه خواهیم داد. اما اگر مسیر دیپلماسی باز شود – یعنی کسانی که خواهان گامی سازنده برای ایران هستند دست بالا را بگیرند و ادارهی امور یا هدایت مذاکرات را در دست بگیرند – تحول بسیار مثبتی خواهد بود.»
میانجیهایی، از جمله قطر و پاکستان، در جریان این دور از تنشها با هر دو طرف در تماس بودهاند تا آنها را به میز مذاکره بازگردانند.
ناامنی در مسیر جنوبی تنگهی هرمز و گسترش درگیریها به سوریه
با آغاز حملات در بامداد دوشنبه، یک کشتی در تنگهی هرمز در نزدیکی سواحل عمان و در مسیر جنوبی که ارتش آمریکا برای دور زدن کنترل ایران توصیه کرده بود، دچار آتشسوزی شد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد که خدمه، شناور را به سلامت ترک کردند و کشتی توسط یک قایق یدککش بازگردانده شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی شد دو نفتکش هنگام عبور از مسیر جنوبی منفجر شدهاند، اما این ادعا به طور مستقل تأیید نشده است. سپاه همچنین اعلام کرد «حملهای غافلگیرانه» به یک مرکز فرماندهی دشمن در منطقهی «التنف» سوریه انجام داده است.
ورود بازیگران منطقهای؛ از حوثیها تا اسرائیل
روز یکشنبه، پس از آنکه ایران سایتهایی را در اردن هدف قرار داد، اسرائیل نسبت به خطر گسترش حملات به فراتر از مرزهای خود و شعلهور شدن مجدد یک درگیری مستقیم منطقهای هشدار داد؛ درگیریای که علیرغم اوجگیری دوبارهی تنشها میان دولت ترامپ و ایران، تا حدودی مهار شده بود.
«یسرائیل کاتز»، وزیر دفاع اسرائیل، روز یکشنبه گفت: «اگر ایران به سمت اسرائیل موشک شلیک کند، با تمام قوا به آنها حمله خواهیم کرد.» یک مقام آمریکایی به رویترز گفت انتظار میرود آمریکا دهها هواپیمای سوخترسان اضافی را به عنوان بخشی از تقویت نیروهای خود در منطقه به اسرائیل اعزام کند.
تهدیدهای نفتی ترامپ در سایهی پیامدهای جنگ تمام عیار ایران
ترامپ همچنین تهدید کرده برای وادار کردن تهران به کاهش کنترل خود، حملات سنگین آمریکا به زیرساختهای ایران از جمله نیروگاهها و پلها ادامه خواهد داشت. «کریس رایت»، وزیر انرژی آمریکا، از استراتژی دولت ترامپ در این جنگ دفاع کرد، اما استدلال کرد که تمرکز مأموریت اکنون به سمت تضمین عبور محمولههای نفتی از تنگه تغییر کرده است.
رایت روز یکشنبه گفت: «ما وقفهای ایجاد کردیم تا تلاش کنیم با ایران به توافق برسیم تا اجازه دهند نفت بدون حملهی آنها جریان یابد. آنها عدم تمایل خود را نشان دادند و ما مسیر خود را تغییر دادیم. اکنون کاری که انجام میدهیم این است که اطمینان حاصل کنیم نفت، گاز و سایر محصولات با همکاری یا بدون همکاری ایران میتوانند از تنگهی هرمز عبور کند.»
همچنین ایالات متحده اعلام کرد که پس از گفتوگوهای صلح در رم بین دولتهای لبنان و اسرائیل، طرح «منطقهی آزمایشی» در لبنان در سه روستای جنوبی آغاز شده است. طبق این برنامه، اسرائیل سربازان خود را از مناطق تحت اشغال در جنوب لبنان خارج میکند تا ارتش لبنان جایگزین آنها شود؛ ارتش لبنان موظف خواهد بود زیرساختهای حزبالله را در این مناطق برچیند.
«توماس پیگوت»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، روز دوشنبه گفت «این طرح در روستاهای فرون، صریفا و زوطر الغربیه آغاز شده است.»
منبع: گاردین
