«آرتورو بژار»، مهندس پیشین ایمنی متا و افشاگر این شرکت، در دادگاهی تاریخی علیه متا شهادت داد که «مارک زاکربرگ» و دیگر مدیران این شرکت از خطرات اینستاگرام و دیگر شبکههای اجتماعی برای کودکان و نوجوانان، از جمله مواجهه آنها با محتوای جنسی و خشونتآمیز، آگاه بودند اما برای جلوگیری از این آسیبها اقدام کافی نکردند.
سکوت زاکربرگ در برابر ۱۰۰ هشدار ایمنی
به گفتهی یک افشاگر که روزهای سهشنبه و چهارشنبه در دادگاهی تاریخی علیه متا شهادت داد، این شرکت در زمینهی ایمنی کودکان در اینستاگرام رویکرد «نپرس و نگو» در پیش گرفته است.
آرتورو بژار، مهندس پیشین ایمنی متا، به هیات منصفه گفت این شرکت از آسیبهایی که محصولاتش به کودکان وارد میکرد آگاه بود. از جمله اینکه سیستم پیشنهاد محتوای این پلتفرمها، مطالب منتشرشده از سوی افراد سوءاستفادهگر جنسی و همچنین تصاویر خشونتآمیز و دلخراش را به کاربران پیشنهاد میکرد. او گفت بارها این موضوع را با مدیران مختلف فیسبوک و اینستاگرام مطرح کرده، اما آنها اقدام چندانی برای حل آن انجام ندادهاند.
بژار در جریان شهادتش گفت یکی از وظایف او اغلب ارائهی گزارش دربارهی مشکلات محصولات به مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، بوده است. او تخمین زد که دستکم ۱۰۰ بار با زاکربرگ صحبت کرده است. در یکی از ایمیلهایی که بژار در سال ۲۰۲۱ برای زاکربرگ فرستاد، این مهندس دربارهی گزارشهای مداوم از محتوای آسیبزا و لطمه به سلامت روان نوجوانان در فیسبوک و اینستاگرام هشدار داده بود.
تناقض ادعاهای علنی زاکربرگ با واقعیتهای درون متا
آرتورو بژار گفت پس از آنکه زاکربرگ علنا اعلام کرد این شرکت سودآوری را بر ایمنی کودکان در اینستاگرام ترجیح نمیدهد، این ایمیل را برای او ارسال کرده است.
بژار در دادگاه گفت: «احساس کردم او تصویری نادرست و گمراهکننده از تعهد فیسبوک به جوانان ارائه میکند.» او افزود گزارشهایش را مستقیما برای زاکربرگ ارسال میکرد. زیرا «به تجربهی من، وقتی مارک چیزی را در اولویت قرار میدهد، میتواند کوهها را جابجا کند.»
وکیل دولت از او پرسید: «آیا او هیچ وقت به شما پاسخ داد؟»
بژار پاسخ داد: «نه. هیچ پاسخی از او دریافت نکردم.»
الگوریتمهای اعتیادآور و جمعآوری غیرقانونی دادهها
بژار نخستین شاهدی بود که در دادگاه فدرالی علیه متا به جایگاه شهود رفت. دادگاهی که روز سهشنبه با اظهارات ابتدایی طرفین آغاز شد. این پرونده از سوی دادستانهای کل ۲۹ ایالت آمریکا علیه متا مطرح شده است. آنها مدعیاند این شرکت عمدا محصولاتی اعتیادآور طراحی کرده که جوانان را جذب میکند و در نهایت به آنها آسیب میزند.
مقامات قضایی همچنین بر این باور هستند که این شرکت یکتریلیوندلاری به طور منظم و بدون اجازهی والدین، اطلاعات کودکان زیر ۱۳ سال را جمعآوری میکند و از این طریق قوانین فدرال و ایالتی را نقض کرده است.
«مگان اونیل»، معاون دادستان کل کالیفرنیا، در اظهارات ابتدایی خود گفت: «در مرحلهی انتخاب هیات منصفه، از بسیاری از شما شنیدم که سلامت و رفاه کودکان مسئولیتی مشترک است. متا سهم خود را در این مسئولیت ایفا نکرده است.»
از دیگر شهودی که به دادگاه احضار خواهند شد میتوان به زاکربرگ و «آدام موسری»، مدیرعامل اینستاگرام، به همراه سایر مدیران و متخصصان سلامت روان و اعتیاد کودکان اشاره کرد. حجم زیادی از اسناد و ایمیلهای داخلی متا نیز به عنوان مدرک منتشر شده است. انتظار میرود این دادگاه که در اوکلند کالیفرنیا در حال برگزاری است، حداقل شش هفته به طول انجامد.
تکذیب اتهامات از سوی متا و ادعای مسدودسازی حسابها
متا تمامی اتهامات مطرحشده در این پرونده را رد میکند. «پل اشمیت»، وکیل متا، در بیانات افتتاحیه خود گفت هیچ شک و تردیدی وجود ندارد که برخی افراد ممکن است در استفاده از شبکههای اجتماعی دچار مشکل شوند. اما متا ابزارهایی را برای حل این مشکل طراحی کرده است. او افزود این شرکت به کودکان زیر ۱۳ سال اجازه ثبتنام نمیدهد و تا کنون بیش از ۱ میلیون حساب کاربری مربوط به این رده سنی را مسدود کرده است.
این روند قضایی گسترده میتواند پیامدهای بزرگی برای متا داشته باشد. اگر این شرکت مسئول شناخته شود، میزان غرامت میتواند به ۲۰۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی معادل درآمد سالانهی متا در سال ۲۰۲۵.
«قانونگذاران همچنین از دادگاه خواستهاند متا را مجبور کند طراحی محصولاتش را برای افزایش ایمنی کودکان در اینستاگرام تغییر دهد. اقدامی که میتواند آثار بلندمدتی بر مدل کسبوکار این شرکت داشته باشد.»
کسب درآمد از اسکرول بیوقفهی صفحات
بژار طی دو روز حضور در جایگاه شهود، دربارهی تحقیقات خود در زمینهی خطرات اینستاگرام برای کودکان و همچنین اتکای متا به تبلیغات برای کسب درآمد صحبت کرد. او گفت قابلیتهایی مانند «اسکرول کردن بیوقفهی صفحات» که به عنوان یکی از عوامل درگیر نگه داشتن کاربران در شبکههای اجتماعی شناخته میشود، برای متا سودآور بوده است. بژار شهادت داد: «در مورد اسکرول کردن، هرچه بازدید بیشتری داشته باشید، تبلیغات بیشتری میفروشید و درآمد بیشتری کسب میکنید.»
این مهندس ایمنی حدود هشت سال در دو دورهی مجزا در پستهای ارشد متا کار کرده و از زمان ترک شرکت در سال ۲۰۲۱، از منتقدان صریح سیاستهای متا در قبال سلامت کودکان بوده است. او پیشتر نیز در برابر یکی از کمیتههای سنای آمریکا شهادت داده و در پروندههای دیگری دربارهی خطرات اینستاگرام برای کودکان به عنوان شاهد حضور داشته است.
آمار تکاندهنده از خطرات اینستاگرام برای کودکان و نوجوانان
یکی از انگیزههای اصلی بژار برای پرداختن به این موضوع در داخل شرکت، مشاهدهی نحوهی برخورد با دختر نوجوان خودش در اینستاگرام بود. او گفت دخترش پیامهای جنسی ناخواسته، تصاویر اندام تناسلی مردان و همچنین توهینهای زنستیزانه دریافت کرده بود. به گفتهی او، دخترش بعدها به پدرش گفت گزارش دادن این موارد سوءاستفاده از طریق سازوکارهای رسمی اینستاگرام یا بیفایده بوده یا اساسا امکانپذیر نبوده است.
بژار گفت پس از آن شروع به انجام نظرسنجیهایی دربارهی تجربهی نوجوانان در اینستاگرام کرد. بر اساس یافتههای او، ۵۱ درصد کاربران اعلام کردند که طی هفت روز گذشته تجربهای بد یا آسیبزا داشتهاند. او در دادگاه گفت از میان این موارد، محتوا تنها در ۰.۰۲ درصد مواقع حذف شده بود.
بژار گفت این یافتهها را برای مدیران ارشد متا، از جمله زاکربرگ و موسری، ارسال کرده است.
تلاش وکیل متا برای کمرنگ کردن افشاگریها
وکیل متا در یک پرسش و پاسخ کوتاه و سریع تلاش کرد اهمیت شهادت بژار را کمرنگ کند. او بر رابطهی کاری خوب این مهندس با شرکت و مدیران آن تاکید کرد. همچنین پرسشهایی از این دست مطرح کرد: «آیا از حمایت آقای زاکربرگ برخوردار بودید؟»، «آیا با رابطهای بد شرکت را ترک نکردید؟» و «آیا هنوز به کاری که در متا انجام دادید افتخار میکنید؟»
بژار در پاسخ به هر سه پرسش گفت: «بله.»
منبع: دگاردین
