ارتش آمریکا در پاسخ به حمله تهران به نیروهای خود در اردن، اقدامات نظامی و حملات جدیدی را علیه اهدافی در داخل ایران آغاز کرده است؛ اقدامی که خطر بازگشت به یک جنگ تمامعیار در منطقه را دامن میزند.
پاسخ واشینگتن به حمله اردن
این حملات تازه تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، در پی هدف قرار گرفتن یک پایگاه میزبان نیروهای آمریکایی در اردن، وعده داد ضربه «بسیار سختی» به ایران وارد کند. این درگیریها پس از چند روز آرامش نسبی میان دو طرف رخ میدهد.
گزارش رسانههای دولتی از انفجارها در قشم و خوزستان
رسانههای دولتی ایران اعلام کردند در جریان افزایش تنش و درگیریها در منطقه کلیدی خاورمیانه و حملات به جزیره قشم در تنگه هرمز، دو نفر زخمی شدهاند. همچنین گزارشهایی از وقوع انفجار در قسمت شمال غربی استان خوزستان منتشر شده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور طی دو ساعت، «دهها» هدف متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را هدف قرار دادهاند. این اهداف شامل مراکز فرماندهی نظامی، تأسیسات موشکی و پهپادی، و همچنین پایگاههای نظارت و دفاع ساحلی بوده است.
عملیات مشترک آمریکا و عربستان علیه مواضع عراق
این اقدامات عملیاتی در پاسخ به تحرکات منطقهای و با مانورهای نظامی گسترده آمریکا پس از آن انجام شد که این کشور با همکاری عربستان سعودی روز چهارشنبه مواضع شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق را هدف قرار داد؛ حملاتی که به گفته منابع، دستکم ۲۰ نیروی شبهنظامی و ۶ مشاور ایرانی را کشت.
در تحولی دیگر و همزمان با بالا گرفتن تنش های اخیر در آبهای خاورمیانه، شرکت امنیت دریایی بریتانیایی «امبری» اعلام کرد حملات پهپادی باعث آتشسوزی در دو شناور حامل گاز طبیعی در بندر «دمیاط» مصر شده است. هنوز مشخص نیست چه گروهی مسئول حمله به تأسیسات ذخیرهسازی شناور متعلق به آمریکا و یک نفتکش متعلق به یونان بوده است. گزارشی از تلفات جانی منتشر نشده است.
ترامپ در جریان رویدادی در دفتر بیضی کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دست داشتن ایران در حمله به این شناورها گفت: «این هم ادامه همان رفتارهای قبلی است.» او افزود: «ما آنها را بسیار سخت هدف قرار خواهیم داد، چون اکنون نوبت ماست که ضربه بزنیم.»
پیامدهای پاسخ نظامی دولت آمریکا و ورود منطقه به وضعیت بیسابقه
تحلیلگران بر این باورند که تشدید همزمان درگیریها در چند جبهه پس از آرامشی کوتاه، منطقه را وارد «وضعیت بیسابقه» و پیشبینیناپذیر کرده است. این شرایط نشان میدهد متوقف کردن جنگ پنجماههای که بازار جهانی را متلاطم کرده و میان افکار عمومی آمریکا هم محبوب نیست، تا چه اندازه پیچیده شده است. درگیریهای جدید احتمال افزایش نگرانیها درباره کاهش بیشتر ذخایر تسلیحات پیشرفته آمریکا را نیز بالا برده است؛ تسلیحاتی که برای دفاع از پایگاهها و متحدان این کشور ضروری هستند.
حملات مشترک آمریکا و عربستان در عراق در روز چهارشنبه پس از آن انجام شد که ریاض، شبهنظامیان عراقی را به شلیک پهپاد به سمت تأسیسات نفتی خود متهم کرد. یک گروه ائتلافی از شبهنظامیان عراقی در ابتدا این اتهامات را رد کرد.
آمار تلفات حشد الشعبی در حملات نظامی اخیر آمریکا
نیروهای «حشد شعبی» (ائتلافی متشکل از گروههای مسلح عمدتاً شیعه و مورد حمایت ایران که بهطور رسمی زیرمجموعه نیروهای مسلح عراق محسوب میشود) اعلام کردند در حملات شبانه دستکم ۲۰ نیروی این گروه کشته و ۳۲ نفر زخمی شدهاند. معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری مرکزی ایران نیز به رسانههای دولتی گفت چهار مستشار اعزامی از تهران در این حملات کشته شدهاند.
این ائتلاف پس از تصرف بخشهای وسیعی از عراق توسط گروه داعش در سال ۲۰۱۴، به جنگ علیه این گروه پیوست. حکومت عراق بعداً این نیروها را به عنوان یک «تشکل نظامی مستقل» در ساختار نیروهای مسلح خود به رسمیت شناخت، اما این شبهنظامیان از خودمختاری بالایی برخوردارند و برخی از آنها بارها به تأسیسات آمریکایی حمله کردهاند.
دیپلماسی پشت درهای بسته برای احیای آتشبس
پیش از این رویدادها و ارائه هرگونه پاسخ جدید یا اقدام نظامی از سوی آمریکا، میانجیگران نسبت به بازگرداندن آمریکا و ایران به میز مذاکره ابراز خوشبینی کرده بودند، اما یک توافق موقت طی هفتههای اخیر در پی درگیریهای تازه در تنگه هرمز فروپاشید.
یک مقام منطقهای که خواست نامش فاش نشود، گفت میانجیگران «همچنان در حال رایزنی با هر دو طرف هستند» تا آرامش را برقرار کرده و آتشبس را دوباره احیا کنند. او جزئیاتی از میزان پیشرفت این دیپلماسی پشت درهای بسته ارائه نداد.
ازسرگیری و اوجگیری تنش های اقتصادی و سیاسی در کشورهای خاورمیانه باعث جهش قیمت نفت شد. نفت برنت، شاخص جهانی قیمت نفت، ۷.۳ درصد افزایش یافت و به بیش از ۸۸ دلار در هر بشکه رسید.
گسترش تنش و درگیریها در شاهراههای خاورمیانه و دریای سرخ
عربستان سعودی هم بار دیگر وارد درگیری با حوثیها شده است. این گروه مورد حمایت ایران اعلام کرده محاصرهای علیه کشتیرانی عربستان اعمال خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند باعث تداوم تنش و ناامنی در شاهراههای خاورمیانه شده و مسیر مهم تجاری دیگری، یعنی تنگه «بابالمندب» از دریای سرخ به سمت خلیج عدن، را مختل کند.
حوثیها روز دوشنبه اعلام کردند پهپادهایی را برای هدف قرار دادن تأسیسات نفتی مورد استفاده برای انتقال نفت عربستان به بندر «ینبع» در دریای سرخ پرتاب کردهاند. این بندر یکی از مسیرهای جایگزین مهم صادرات نفت عربستان است که به دلیل فشار ایران بر تنگه هرمز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این گروه اعلام کرد این اقدام در پاسخ به تحرکات نظامی اخیر و حملات پهپادی آمریکا و متحدانش صورت گرفته و به گفته آنها به دلیل نقض حریم هوایی یمن توسط یک پهپاد عربستانی انجام شده بود.
منبع: گاردین
