با وجود وعده‌های سرمایه‌گذاری کلان عربستان در آمریکا و روابط نزدیک «محمد بن‌سلمان» با «دونالد ترامپ»، واشینگتن درخواست ریاض برای حمله به حوثی‌های یمن را نپذیرفته است. تشدید حملات حوثی‌ها به خاک عربستان بار دیگر نشان داده است که خرید تسلیحات آمریکایی و سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهای نزدیک به ترامپ، لزوما تضمینی برای حمایت نظامی آمریکا از عربستان نیست.
از وعده‌ی یک تریلیون دلاری تا درخواست کمک نظامی
محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، در سال‌های گذشته برای ایجاد رابطه‌ای نزدیک با ترامپ و «جرد کوشنر»، داماد و مشاور ارشد سابق او، تلاش کرده است. ریاض در همین راستا قراردادهای خرید تسلیحات آمریکایی به ارزش میلیاردها دلار امضا کرده و سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در شرکت‌های آمریکایی انجام داده است.
چند روز پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، بن‌سلمان وعده داد سرمایه‌گذاری و تجارت عربستان با آمریکا را طی چهار سال ۶۰۰ میلیارد دلار افزایش دهد. او بعدا این رقم را به نزدیک یک تریلیون دلار رساند. مبلغی که تقریبا با کل تولید ناخالص داخلی سالانه عربستان برابری می‌کند.
ولیعهد عربستان در سفر نوامبر گذشته به واشینگتن همچنین توافق همکاری دفاعی با آمریکا امضا کرد و برای خرید ده‌ها فروند جنگنده رادارگریز اف‌ـ۳۵، از پیشرفته‌ترین هواپیماهای جنگی آمریکا، به توافق رسید.
با این حال، هنگامی که حوثی‌های یمن حملات خود را به خاک عربستان و متحدان ریاض تشدید کردند، بن‌سلمان در سپتامبر چندین بار با ترامپ تماس گرفت و خواستار حملات هوایی آمریکا علیه این گروه شد. اما واشینگتن تاکنون از ورود مستقیم به این درگیری خودداری کرده است.
جنگ با ایران، بحران یمن را تشدید کرد
جنگ آمریکا علیه ایران در تابستان، درگیری چندین‌ساله عربستان و حوثی‌ها را دوباره شعله‌ور کرد. این گروه که از حمایت ایران برخوردار است، حملات خود را به زیرساخت‌های عربستان و نیروهای همسو با دولت یمن افزایش داده است.
در ۱۰ اکتبر، حمله‌ی موشکی حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض دست‌کم ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت. ترامپ پس از این حمله، درباره‌ی احتمال حمایت نظامی آمریکا از عربستان و دستور حملات به مواضع حوثی‌ها موضع روشنی نگرفت و گفت واشینگتن موضوع را بررسی خواهد کرد.
مقاومت دولت ترامپ در برابر درخواست ریاض، در شرایطی رخ می‌دهد که برخی پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه نیز طی هفت ماه گذشته در حملات ایران آسیب دیده‌اند. این وضعیت نگرانی کشورهای عربی خلیج فارس را درباره‌ی میزان اتکاپذیری تضمین‌های امنیتی واشینگتن افزایش داده است.
منافع اقتصادی ترامپ و عربستان
روابط نزدیک بن‌سلمان با ترامپ صرفا به همکاری‌های سیاسی و نظامی محدود نبوده است. میلیاردها دلار از سرمایه‌گذاری‌های عربستان به شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی جرد کوشنر و شرکت خانوادگی ترامپ، موسوم به سازمان ترامپ، اختصاص یافته است.
عربستان حتی زمانی که ترامپ پس از انتخابات ۲۰۲۰ قدرت را از دست داد و شماری از بانک‌ها و شرکت‌های آمریکایی از کسب‌وکارهای او فاصله گرفتند، به همکاری اقتصادی با او ادامه داد. قراردادهای املاک و مستغلات و مشارکت‌های مرتبط با گلف به کسب‌وکار خانوادگی ترامپ کمک کرد.
با وجود این روابط و سرمایه‌گذاری‌ها، ریاض تاکنون نتوانسته واشینگتن را به مداخله‌ی نظامی علیه حوثی‌ها متقاعد کند.
فشار انتخابات بر تصمیم ترامپ
یکی از دلایل احتمالی احتیاط ترامپ، مخالفت بخش‌هایی از جامعه‌ی آمریکا، از جمله برخی حامیان جنبش «ماگا»، با گسترش جنگ‌های خارجی است. ترامپ بارها وعده داده بود آمریکا را وارد جنگ‌های جدید نکند.
جنگ با ایران همچنین قیمت بنزین و سایر منابع انرژی را افزایش داده و نرخ تورم آمریکا را در سپتامبر به ۳.۷ درصد رسانده است. این شرایط در آستانه‌ی انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، فشار سیاسی بر جمهوری‌خواهان را افزایش داده است.
با این حال، اگر حوثی‌ها حملات خود به عربستان را ادامه دهند یا مناطق بیشتری را از کنترل دولت یمنِ متحد ریاض خارج کنند، احتمال افزایش فشار عربستان و جمهوری‌خواهان تندرو برای مداخله آمریکا وجود دارد. پس از انتخابات نیز ممکن است ترامپ محدودیت سیاسی کمتری برای گسترش عملیات نظامی احساس کند.
بن‌سلمان نیز می‌تواند با تهدید به کاهش سرمایه‌گذاری‌های عربستان در آمریکا، فشار اقتصادی بیشتری بر ترامپ وارد کند. چنین سناریویی خطر وابسته شدن تصمیم‌های سیاست خارجی آمریکا به منافع تجاری رئیس‌جمهور و متحدان ثروتمند او را برجسته می‌کند.
سابقه‌ی حمایت ترامپ از ولیعهد عربستان
ترامپ در دوره‌ی نخست ریاست‌جمهوری خود نیز از بن‌سلمان حمایت کرد. در سال ۲۰۱۸، پس از قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی، در کنسولگری عربستان در استانبول، نهادهای اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیدند که ولیعهد دستور این قتل را صادر کرده است. با این حال، ترامپ از اعمال فشار و تحریم علیه او جلوگیری کرد.
در سفر بن‌سلمان به واشینگتن در نوامبر گذشته، ترامپ بار دیگر از او در برابر پرسش‌های مربوط به قتل خاشقجی دفاع کرد. همچنین مدعی شد که ولیعهد از این ماجرا اطلاعی نداشته است. ادعایی مغایر با ارزیابی پیشین سیا.
اکنون، با تشدید حملات حوثی‌ها به عربستان، ترامپ با انتخابی دشوار روبه‌رو است: از یک سو، گسترش جنگ با ایران می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی بیشتری برای آمریکا داشته باشد و از سوی دیگر، خودداری از حمایت نظامی از ریاض ممکن است روابط واشینگتن با یکی از مهم‌ترین شرکای منطقه‌ای و اقتصادیش را تحت فشار قرار دهد.
این بحران نشان می‌دهد که روابط شخصی نزدیک و توافق‌های مالی گسترده، لزوما به معنای تضمین حمایت نظامی آمریکا از عربستان نیست. در شرایط کنونی، کاهش تنش و پیشبرد راه‌حل دیپلماتیک می‌تواند بیش از گسترش حملات نظامی، در راستای منافع آمریکا باشد.
منبع: دگاردین
