قیمت دلار آمریکا در نخستین روز شهریورماه با جهشی سنگین وارد معاملات شد و در همان ابتدای بازار، بیش از ۶ هزار تومان افزایش یافت.
سرعت حرکت قیمت به اندازهای بود که سقف تاریخی قبلی در همان شروع معاملات شکسته شد و دلار وارد محدوده ۲۰۰ هزار تومان شد. به این ترتیب، بازار ارز شهریور را نه با یک نوسان معمولی، بلکه با ثبت رکورد جدید آغاز کرد.
شدت این حرکت نشان میدهد هیجان در بازار به شکل محسوسی افزایش یافته است. معاملهگران که در روزهای پایانی مرداد شاهد نزدیک شدن قیمت به سقف تاریخی بودند، اکنون با بازاری مواجهاند که مقاومت مهم خود را پشت سر گذاشته و وارد محدودهای شده که در آن سابقه مشخصی برای عرضه و مقاومت وجود ندارد. همین شرایط میتواند نوسانات کوتاهمدت را افزایش دهد.
آیا این روند ادامه دارد؟
دلار تا همین چند روز پیش در محدوده ۱۸۴ هزار تومان تحت فشار فروش قرار داشت، اما واکنش قیمت به این سطح نشان داد که بازار هنوز آمادگی ادامه افت را ندارد. از آن نقطه، روند صعودی شدت گرفت و اکنون فاصله قیمت با آن محدوده حمایتی به شکل محسوسی افزایش یافته است.
از دید تکنیکال، شکست یک سقف تاریخی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پس از آن، قیمت دیگر با مقاومتهای شناختهشده گذشته مواجه نیست و معاملهگران ناچارند سطوح جدیدی را برای ادامه مسیر تعریف کنند. در این شرایط، ۱۹۵ هزار تومان میتواند از یک مقاومت به یک حمایت مهم تبدیل شود؛ بهخصوص اگر قیمت در سطوح بالاتر تثبیت شود.
در چنین ساختاری، ۲۰۰ هزار تومان نیز دیگر صرفاً یک هدف روانی نیست. بازار به این سطح رسیده و اکنون رفتار قیمت در بالای آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تثبیت بالای ۲۰۰ هزار تومان میتواند انتظارات صعودی را تقویت کند، در حالی که بازگشت سریع به زیر این محدوده میتواند نشانهای از تخلیه بخشی از هیجان اولیه باشد.
افزایش قیمت طلا در سایه جنگ اقتصادی
سقف تاریخی قیمت طلا در ایران شکسته شده و حالا بهای هر گرم طلای ۱۸ عیار در ایران از ۲۱ میلیون تومان نیز عبور کرده است. این قیمت بالاترین قیمت در تاریخ ایران محسوب میشود. بسیاری از فعالان بازار معتقدند این اتفاق، منحصراً اتفاقی اقتصادی نیست و وقوع دو جنگ فراگیر، محاصره دریایی ایران و تحمیل جنگ و تشدید تحریم مهمترین تأثیر را بر فضای اقتصادی ایران باقی گذاشته است. اما در یک سال قیمت طلا و دلار چقدر افزایش یافت؟ مقایسه قیمتها نشان میدهد هر گرم طلای ۱۸ عیار طی این مدت حدود ۱۷۷ درصد افزایش قیمت داشته، در حالی که دلار آزاد حدود ۱۱۲ درصد گران شده است.
این اختلاف نشان میدهد رشد قیمت طلا در ایران تنها حاصل افزایش نرخ ارز نبوده و صعود اونس جهانی طلا نیز سهم مهمی در جهش قیمت داخلی داشته است.
در اول شهریور ۱۴۰۴، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۷ میلیون و ۸۴۲ هزار و ۱۰۰ تومان قیمت داشت؛ نرخی که بر اساس نرخ اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران گزارش شده بود.
امروز، اول شهریور ۱۴۰۵، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در یکی از آخرین نرخهای بازار به ۲۱ میلیون و ۷۳۳ هزار و ۴۰۰ تومان رسیده است. بنابراین قیمت طلا طی یک سال حدود ۱۳ میلیون و ۸۹۱ هزار تومان افزایش یافته است. این افزایش به معنای رشد حدود ۱۷۷ درصدی قیمت طلا است.
قیمت طلا در حالی رشدی ۲.۷۷ برابری را در یک سال تجربه کرده که قیمت دلار در همین مدت حدود ۲.۱ برابر شده است.
تأثیر قیمت دلار در افزایش قیمت طلا
مقایسه میزان رشد قیمت طلا و میزان رشد قیمت دلار نشان میدهد که افزایش بهای طلا تحت تأثیر عوامل دیگری نیز رخ داده است. اگر قیمت طلا فقط به اندازه رشد دلار افزایش پیدا میکرد، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از ۷.۸۴ میلیون تومان باید به حدود ۱۶ میلیون تومان میرسید. اما قیمت واقعی به حدود ۲۱.۷ میلیون تومان رسیده است.
یعنی افزایش قیمت طلا حدود ۵.۱ میلیون تومان بیشتر از افزایشی است که صرفاً با رشد دلار توضیح داده میشود.
البته این محاسبه به معنای آن نیست که دقیقاً ۵.۱ میلیون تومان از رشد طلا ناشی از اونس جهانی است؛ زیرا قیمت داخلی طلا تحت تأثیر عوامل دیگری مانند حباب، شرایط عرضه و تقاضا، هزینههای بازار و تغییرات زمانی نرخها نیز قرار دارد. اما جهت کلی روشن است: رشد اونس جهانی نیز موتور مهم افزایش قیمت طلای داخلی بوده است.
تأثیر ریسکهای سیاسی بر بازار
رشد شدید دلار در شرایطی رخ داده که بازار ارز تحت فشار مجموعهای از ریسکهای سیاسی و تجاری قرار دارد. خبرهای مربوط به محدود شدن مراودات تجاری و مالی با امارات متحده عربی در همین چارچوب اهمیت پیدا میکنند. امارات یکی از مهمترین مسیرهای تجاری ایران است و اختلال در این مسیر میتواند آثار خود را فراتر از کاهش ساده روابط تجاری نشان دهد.
مسئله اصلی، تأثیر احتمالی این محدودیتها بر انتقال پول، واردات، تسویه حسابهای تجاری و دسترسی به منابع ارزی است. هرچه این مسیرها دشوارتر شوند، هزینه تأمین ارز نیز میتواند افزایش پیدا کند و همین موضوع در نهایت فشار بیشتری بر بازار آزاد وارد خواهد کرد.
به همین دلیل، واکنش دلار را نمیتوان صرفاً حاصل رفتار هیجانی معاملهگران دانست. هیجان سرعت حرکت قیمت را بالا برده، اما پشت این حرکت مجموعهای از نگرانیهای واقعی درباره آینده عرضه ارز و شرایط تجارت خارجی قرار دارد.
در نهایت، شهریورماه برای بازار ارز از نقطهای آغاز شده که سیاست همچنان میتواند نوسانهای تند ایجاد کند، اما اقتصاد نقش تعیینکنندهای در ماندگاری قیمتها دارد. دلار اکنون سقف تاریخی خود را پشت سر گذاشته و ۲۰۰ هزار تومان دیگر یک هدف دوردست نیست؛ بلکه به یکی از مهمترین سطوح جدید بازار تبدیل شده است.
