«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، رقابت این کشور با چین بر سر هوش مصنوعی را یکی از مهمترین رقابتهای فناوری جهان توصیف کرده است. او میگوید آمریکا در حال حاضر در این جنگ فناوری از چین جلوتر است، اما واشنگتن نباید اجازه دهد پکن فاصله خود را در حوزه هوش مصنوعی جبران کند.
ترامپ همچنین هوش مصنوعی را حتی بزرگتر از اینترنت دانسته و تأکید کرده است کشوری که در این رقابت پیروز شود، از مزیت بزرگی در اقتصاد، فناوری و قدرت جهانی برخوردار خواهد شد. در کنار توسعه مدلها، دسترسی به تراشههای پیشرفته، توان محاسباتی و زیرساختهای مورد نیاز هوش مصنوعی به یکی از اصلیترین میدانهای رقابت آمریکا و چین تبدیل شده است.
ترامپ درباره رقابت هوش مصنوعی آمریکا و چین چه گفت؟
ترامپ در اظهارات اخیر خود، رقابت آمریکا و چین در حوزه هوش مصنوعی را بسیار جدی دانسته و تأکید کرده است که واشنگتن باید برتری خود را حفظ کند. او در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت: «ما در رقابت هوش مصنوعی با فاصله زیادی از چین جلو هستیم.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین با تأکید بر اهمیت این رقابت گفت: «هر کس در رقابت هوش مصنوعی پیروز شود، برنده نهایی آینده خواهد بود.» سخنان ترامپ نشان میدهد هوش مصنوعی صرفاً یک فناوری تجاری برای شرکتهای بزرگ نیست، بلکه تعیینکننده قدرت اقتصادی و راهبردی کشورها در عرصه جهانی است.
ترامپ در بخش دیگری از اظهارات خود تأکید کرده است که آمریکا نباید اجازه دهد چین در این حوزه به جایگاه برتر برسد. از نگاه دولت آمریکا، حفظ برتری فناوری در حوزههایی مانند هوش مصنوعی و تراشههای پیشرفته میتواند برای رقابت اقتصادی و امنیت ملی اهمیت داشته باشد.
وی همچنین در مصاحبهای دیگر با شبکه سیانبیسی در ژوئیه ۲۰۲۶، هوش مصنوعی را «بزرگتر از اینترنت» توصیف کرد. این اظهارنظر نشان میدهد که رئیسجمهور آمریکا برای این فناوری نقشی فراتر از یک صنعت نوظهور قائل است.
چرا هوش مصنوعی به یکی از میدانهای رقابت آمریکا و چین تبدیل شده است؟
نبرد فناوری میان آمریکا و چین ابعادی فراتر از ساخت مدلهای هوش مصنوعی پیدا کرده است. این دو کشور اکنون در مسابقهای بزرگ برای تسلط بر زیرساختهای پردازشی، تولید تراشهها، راهاندازی مراکز داده و توسعه فناوریهای پایه سرمایهگذاری میکنند.
واشنگتن در سالهای اخیر تلاش کرده تا جایگاه برتر شرکتها و مراکز پژوهشی خود را تثبیت کند؛ شرکتهایی که شریان اصلی توسعه مدلهای زبانی، ساخت تراشههای پیشرفته و تجهیز زیرساختهای مورد نیاز هوش مصنوعی را در دست دارند. از سوی دیگر، پکن با برنامهای منظم بهدنبال بومیسازی فناوری است. شرکتهای چینی با سرعت مدلهای هوش مصنوعی خود را پیش میبرند و دولت چین نیز هدف خود را قطع وابستگی به تکنولوژی غربی قرار داده است.
این رویکرد، جنگ فناوری میان دو کشور را گسترش داده و هوش مصنوعی را از ابزاری تجاری به کلیدیترین بخش از سیاست فناوری آنها تبدیل کرده است. در این نبرد، دیگر صحبت از تولید یک مدل هوشمندتر نیست؛ بلکه موضوع اصلی، تسلط بر کاملترین زنجیره فناوری است. کشوری در این میدان برنده خواهد بود که علاوه بر تراشه و مراکز داده، منابع انرژی و نیروی متخصص لازم را هم در اختیار داشته باشد.
چرا تراشههای پیشرفته برای جنگ هوش مصنوعی اهمیت دارند؟
این تراشههای پیشرفته یکی از مهمترین اجزای زیرساختی هستند که هوش مصنوعی به آن نیاز دارد. مدلهای بزرگ برای آموزش و اجرا به قدرت پردازشی بسیار زیادی نیاز دارند و همین مسئله، دسترسی به تراشههای قدرتمند را به یک موضوع راهبردی تبدیل کرده است.
آمریکا طی سالهای اخیر محدودیتهایی برای دسترسی چین به برخی تراشهها و فناوریهای پیشرفته نیمهرسانا اعمال کرده است. دولت ترامپ نیز این سیاست را با ملاحظات امنیت ملی و اقتصادی مرتبط دانسته است.
در ژانویه ۲۰۲۶، دولت آمریکا درباره برخی تراشههای پیشرفته محاسباتی مورد استفاده در هوش مصنوعی سیاستهایی را اعلام کرد. این اقدامات بخشی از تلاش واشنگتن برای کنترل دسترسی به فناوریهای حساس و تقویت ظرفیت داخلی آمریکا در حوزه نیمهرساناها محسوب میشود.
اهمیت تراشهها به این دلیل است که حتی داشتن مدلهای هوش مصنوعی قدرتمند، بدون دسترسی کافی به توان محاسباتی، میتواند محدودیت ایجاد کند. به همین دلیل، جنگ فناوری آمریکا و چین از آزمایشگاههای هوش مصنوعی فراتر رفته و به زنجیره تأمین نیمهرساناها نیز رسیده است.
این موضوع برای شرکتهای فناوری هم اهمیت زیادی دارد. افزایش تقاضا برای تراشههای پیشرفته، بهدلیل استفاده گسترده از آنها در هوش مصنوعی، باعث شده ظرفیت تولید، دسترسی به تجهیزات ساخت تراشه و تأمین انرژی مراکز داده به موضوعاتی مهم در صنعت فناوری تبدیل شوند.
آیا آمریکا واقعاً از چین در هوش مصنوعی جلوتر است؟
ترامپ معتقد است آمریکا با فاصله زیادی از چین جلوتر است، اما تعیین یک برنده قطعی در رقابت هوش مصنوعی به این سادگی نیست.
آمریکا در برخی حوزهها، از جمله شرکتهای فناوری، سرمایهگذاری خصوصی، پژوهشهای پیشرفته و طراحی تراشه، جایگاه قدرتمندی دارد. در مقابل، چین نیز سرمایهگذاری گستردهای در مدلهای هوش مصنوعی، زیرساخت محاسباتی و توسعه فناوریهای داخلی انجام داده است.
بنابراین، میزان برتری هر کشور به شاخص مورد بررسی بستگی دارد. ممکن است یک کشور در توسعه مدلهای پیشرفته عملکرد بهتری داشته باشد و کشور دیگر در سرعت توسعه زیرساخت یا استفاده گسترده از هوش مصنوعی مزیت بیشتری نشان دهد.
به همین دلیل، اظهارنظر ترامپ درباره فاصله آمریکا از چین باید بهعنوان ارزیابی رئیسجمهور آمریکا در نظر گرفته شود، نه نتیجهای قطعی درباره تمام ابعاد این رقابت.
با این حال، موضع واشنگتن روشن است: دولت آمریکا میخواهد برتری خود را در فناوریهای پیشرفته حفظ کند و اجازه ندهد چین در حوزههایی که برای اقتصاد و امنیت آینده اهمیت دارند، به رقیب مسلط تبدیل شود.
AI چگونه میتواند قدرت اقتصادی کشورها را تغییر دهد؟
اهمیت هوش مصنوعی فقط به شرکتهای فناوری محدود نمیشود. این فناوری میتواند در صنایع مختلف، از تولید و خدمات مالی گرفته تا پزشکی، حملونقل، دفاع و تحقیقات علمی، مورد استفاده قرار گیرد.
کشوری که بتواند مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی را توسعه دهد و همزمان زیرساخت و تراشههای لازم برای اجرای آنها را در اختیار داشته باشد، میتواند بخشی از مزیت اقتصادی آینده را به دست آورد.
از سوی دیگر، توسعه سریع هوش مصنوعی نیازمند سرمایهگذاری سنگین در مراکز داده و انرژی است. افزایش استفاده از مدلهای بزرگ، تقاضا برای توان محاسباتی را بالا برده و همین مسئله، زیرساخت انرژی را نیز به یکی از عوامل مهم در رقابت فناوری تبدیل کرده است.
برای آمریکا، این رقابت همچنین به معنای تلاش برای حفظ سرمایهگذاری و نیروی متخصص در داخل کشور است. چین نیز در تلاش است وابستگی خود به فناوریهای آمریکایی را کاهش دهد.
به همین دلیل، وقتی ترامپ از برنده شدن در رقابت هوش مصنوعی صحبت میکند، موضوع فقط موفقیت یک شرکت یا عرضه یک مدل جدید نیست. پشت این رقابت، مجموعهای از مسائل اقتصادی، صنعتی و امنیتی قرار دارد که میتواند بر مسیر فناوری در سالهای آینده تأثیر بگذارد.
پرسشهای متداول
ترامپ درباره برنده رقابت هوش مصنوعی چه گفته است؟
دونالد ترامپ با تأکید بر اهمیت حیاتی فناوریهای نوظهور گفت: «هر کس در رقابت هوش مصنوعی پیروز شود، برنده نهایی میدان خواهد بود.» او همچنین مدعی شد که ایالات متحده در این عرصه فاصله زیادی با چین دارد و همچنان پیشتازی خود را حفظ کرده است.
آیا ترامپ هوش مصنوعی را بزرگتر از اینترنت دانسته است؟
بله. ترامپ در اظهارات خود، هوش مصنوعی را «بزرگتر از اینترنت» توصیف کرده و بر اهمیت اقتصادی و راهبردی این فناوری برای آینده آمریکا تأکید کرده است.
چرا تراشههای پیشرفته در رقابت آمریکا و چین اهمیت دارند؟
تراشههای پیشرفته، قدرت پردازشی مورد نیاز برای آموزش و اجرای مدلهای بزرگ هوش مصنوعی را فراهم میکنند. به همین دلیل، دسترسی به این تراشهها به یکی از موضوعات مهم رقابت فناوری میان آمریکا و چین تبدیل شده است.
رقابت آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد و هنوز نمیتوان نتیجه نهایی آن را مشخص کرد. با این حال، اظهارات ترامپ نشان میدهد واشنگتن این جنگ را یکی از عوامل مهم تعیینکننده قدرت اقتصادی و راهبردی در سالهای آینده میداند؛ رقابتی برای تسلط بر هوش مصنوعی که در آن تراشهها، مراکز داده و توان محاسباتی به اندازه خود مدلهای هوش مصنوعی اهمیت پیدا کردهاند.
