متن مصوبهی ۳۲ بندی «تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند» روز چهارشنبه ۲۳ مهر از محرمانگی خارج شد. بر اساس این سند، بازگشایی پلتفرمهای خارجی در چهار مرحله انجام میشود؛ از گوگلپلی و واتساپ در مرحلهی نخست تا یوتیوب، تلگرام و سایر سکوها در مراحل بعدی. اجرای رفع فیلتر در ایران به تأیید کارگروه راهبری وابسته است.
گوگلپلی و واتساپ در مرحلهی نخست
این مصوبه در چهارم دی ۱۴۰۳ در شورای عالی فضای مجازی تصویب و در ۲۳ بهمن همان سال اصلاح شد. هدف آن تسهیل دسترسی مردم به خدمات آنلاین، همراه با افزایش نظارت بر سکوهای خارجی عنوان شده است.
مرحلهی نخست رفع فیلتر در ایران شامل بازگشایی گوگلپلی و واتساپ، تأمین زیرساخت برای سکوهای داخلی منتخب و اختصاص بسته حمایتی تبلیغاتی ۵۰۰ میلیارد تومانی به این سکوهاست. تدوین سیاستهای جدید تعرفهگذاری اینترنت و تسهیم درآمد محتوا نیز در همین مرحله قرار دارد.
رفع فیلتر تلگرام و یوتیوب با شروط جدید؛ جزئیات مصوبه ۳۲ بندی
در مرحلهی دوم، دسترسی به یوتیوب از طریق سازوکارهای تحت نظارت، از جمله پالایش محتوا یا ابزارهای واسط، پیشبینی شده است. تقویت زیرساخت سکوهای داخلی، تسهیل سرمایهگذاری و ارائهی برخی خدمات دولتی در پیامرسانهای داخلی منتخب نیز از اقدامات این مرحله است.
در مرحلهی سوم، بازگشایی تلگرام به مذاکره و پذیرش شروط مصوب کارگروه راهبری بستگی دارد. در صورت نرسیدن به توافق، دسترسی به این پیامرسان از طریق ابزارهای واسط یا پوستههای تحت نظارت در سکوهای داخلی پیشبینی شده است. بهبود کیفیت شبکه و پیامرسانهای داخلی و تدوین مقررات مسئولیت سکوها نیز در این مرحله دنبال میشود.
بازگشایی سایر سکوها و تشدید مقابله با فیلترشکنها
مرحلهی چهارم رفع فیلتر در ایران به تعیین تکلیف سایر پلتفرمهای خارجی پس از مذاکره و پذیرش شروط تعیینشده اختصاص دارد. تشدید برخورد با فیلترشکنهای غیرمجاز، پیگیری جرمانگاری عرضه و فروش ابزارهای دور زدن فیلترینگ و جلوگیری از فرار مالیاتی درآمدهای حاصل از فعالیت در سکوهای خارجی نیز در این مرحله پیشبینی شده است.
نظارت ماهانه بر اجرای مصوبه
بر اساس مصوبه، کارگروه راهبری به ریاست مرکز ملی فضای مجازی و با دبیری وزارت ارتباطات تشکیل میشود. وزارت اطلاعات، سپاه پاسداران ایران و دادستانی کل کشور نیز اعضای آن هستند. این کارگروه زمانبندی و پیشرفت اقدامات را بررسی میکند، دربارهی ورود به مراحل بعدی تصمیم میگیرد و در صورت مشاهدهی نقص یا شکست در اجرا، میتواند دستور بازگشت به مراحل قبلی را صادر کند.
مرکز ملی فضای مجازی نیز موظف است هر ماه شاخصهایی مانند میزان استفاده از فیلترشکنها، سهم ترافیک داخلی و خارجی، تعداد کاربران فعال سکوها و رضایت مردم از کیفیت اینترنت را ارزیابی و نتایج را به شورای عالی فضای مجازی گزارش کند.
بر این اساس، انتشار مصوبه به معنای رفع فیلتر فوری همه پلتفرمها در ایران نیست و بازگشایی آنها به اجرای مرحلهای برنامه و تأیید کارگروه راهبری بستگی دارد.