انتشار عکسها و ویدئوهای نیروهای مخالف طالبان در شبکههای اجتماعی، به عاملی برای افزایش خطر شناسایی و حمله به فرماندهان این گروهها تبدیل شده است. گزارشها از کشته شدن چندین فرمانده پس از انتشار تصاویرشان حکایت دارد. تصاویری که ممکن است اطلاعاتی دربارهی محل استقرار، هویت نیروها و تجهیزات نظامی آنان فاش کرده باشند.
بیش از ۵۰۰ کشته در پنج سال
از تابستان ۲۰۲۱ و شکلگیری جبههی مقاومت ملی در آستانهی سقوط دولت جمهوری افغانستان، بیش از ۵۰۰ عضو این جبهه، از جمله شماری از فرماندهان کلیدی، در درگیریهای مستقیم یا کمینهای طالبان در پنجشیر، اندراب، بدخشان، تخار، کاپیسا، سالنگ و مناطق دیگر کشته شدهاند.
بخش عمدهی نیروهای مخالف طالبان را نظامیان آموزشدیده دولت پیشین، از جمله اعضای ارتش، امنیت ملی و پلیس، تشکیل میدهند. با این حال، در پنج سال گذشته حملات هدفمند علیه آنها ادامه یافته است. انتشار تصاویر در شبکههای اجتماعی میتواند اطلاعاتی دربارهی موقعیت سنگرها، تعداد نیروها، چهره افراد و تجهیزات نظامی در اختیار طالبان قرار دهد.
فرماندهانی که پس از انتشار تصاویر کشته شدند
«خیرمحمد اندرابی»، فرمانده جبهه مقاومت ملی در اندراب، پنجم دی ۱۴۰۱، چند روز پس از انتشار ویدئویی از او در سنگرش به مناسبت شب یلدا، کشته شد. او و نیروهایش در کوهستان پناه گرفته بودند. اما تقریبا هر هفته تصاویری از آنها منتشر میشد. در حملهی طالبان، ۲۰ تن از سربازان همراه او نیز جان باختند.
«عبدالصمد کهگدای»، فرمانده این جبهه در شهرستان نهرین بدخشان، نیز در تیر ۱۴۰۳، سه روز پس از انتشار ویدئویی دربارهی مبارزه با طالبان کشته شد. در آن ویدئو، چهرهی همراهان او و نشانههایی از محل احتمالی حضورشان دیده میشد.
در فروردین ۱۴۰۲ نیز «اکمل امیر»، «عبدالبصیر اندرابی»، «فهیم سالنگی» و چند فرمانده دیگر جبههی آزادی افغانستان در حملهی طالبان به سنگر کوهستانی آنها در سالنگ کشته شدند.
منابع نزدیک به اکمل امیر گفتهاند که او مرتب از طریق فیسبوک و واتساپ با دوستان و آشنایانش ارتباط داشت. همچنین گاهی تماس تصویری برقرار میکرد. پس از کشته شدن او، پیامهای صوتیش خطاب به یکی از فرماندهان طالبان منتشر شد؛ پیامهایی که در آنها بر حضورش در افغانستان و مبارزه با طالبان تأکید میکرد. گزارشها حاکی است که این ارتباطات ممکن است سرنخهایی دربارهی موقعیت او و همراهانش فراهم کرده باشند. هرچند جزئیات مستقلی درباره چگونگی شناسایی سنگر منتشر نشده است.
فشار برای اثبات حضور نیروهای مخالف طالبان در افغانستان
«مختار اندرابی»، نظامی پیشین و یکی دیگر از نیروهای مخالف طالبان، میگوید برخی فرماندهان جبهه مقاومت ملی به دستور مقامهای این جبهه تصاویر خود را منتشر میکنند تا حضور نیروهایشان در افغانستان را ثابت کنند. این اقدام در واکنش به ادعاهای مقامهای طالبان دربارهی نبود فعالیت نظامی مخالفان در داخل کشور انجام میشود.
به گفتهی اندرابی، برخی فرماندهان و سربازان نیز بدون دستور و با هدف شناخته شدن در شبکههای اجتماعی عکس و ویدئو منتشر میکنند. این محتواها ممکن است اطلاعات حساسی دربارهی سنگرها، نیروها و تجهیزات در اختیار نهادهای امنیتی طالبان بگذارند.
در هفتههای اخیر نیز تصاویری از نیروهای جبهه آزادی در نورستان و بدخشان منتشر شده است. یک منبع در این جبهه گفت با وجود هشدارهای مکرر، برخی نیروها همچنان به انتشار خودسرانهی تصاویر ادامه میدهند. رسانههای وابسته به طالبان با استناد به برخی از این تصاویر مدعی شدهاند که نیروهای جبههی آزادی در پاکستان حضور دارند؛ ادعایی که صحت آن مستقلا تأیید نشده است.
ابزارهای تازهی شناسایی نیروهای مخالف طالبان
در آخرین مورد، «میرویس خان»، فرمانده جبهه مقاومت ملی و خواهرزاده «صالحمحمد ریگستانی»، فرمانده امور نظامی این جبهه، نیمهشب یکشنبه ۲۶ مهر در شهرستان پریان پنجشیر کشته شد. او چند روز پیش از مرگش در ویدئویی در کنار همراهانش دیده شده بود. در این ویدئو و تصاویر منتشرشده پس از کشته شدنش، لباس و سلاح او یکسان بود. موضوعی که احتمال شناسایی او از طریق تصاویر را مطرح میکند، اما بهتنهایی این ارتباط را ثابت نمیکند.
طالبان در پنج سال گذشته، علاوه بر استفادهی گسترده از پهپادها، به ابزارهایی برای شناسایی افراد از طریق تلفن همراه، حسابهای کاربری و محتوای منتشرشده در اینترنت دست یافته است. بر اساس گزارش، این گروه با کمک مهندسان برخی کشورهای همسو از این روشها استفاده میکند.
در چنین شرایطی، انتشار تصاویر برای اثبات حضور میدانی یا جلب توجه در شبکههای اجتماعی میتواند خطرهای امنیتی به همراه داشته باشد. تصاویر و پیامهایی که با هدف تبلیغاتی منتشر میشوند، ممکن است ناخواسته اطلاعاتی در اختیار نیروهای رقیب بگذارند و شناسایی موقعیت فرماندهان و سربازان را آسانتر کنند.
منبع: ایندپندنت