«گلبدین حکمتیار»، رهبر حزب اسلامی افغانستان، پس از نزدیک به دو سال سکوت، در یک نشست آنلاین با اعضای حزبش، مشروعیت مذهبی رهبر طالبان را زیر سوال برد. همچنین با تأکید بر ضرورت تشکیل حکومتی منتخب، از هوادارانش خواست برای تغییر سیاسی در افغانستان آماده باشند.
انتقاد از انحصار قدرت در دست رهبر طالبان
حکمتیار در صریح‌ترین موضع‌گیری خود از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بدون نام بردن مستقیم از «ملا هبت‌الله آخندزاده»، گفت حاکمی که با مردم مشورت نمی‌کند و به رأی آنان احترام نمی‌گذارد، شایستگی رهبری مسلمانان را ندارد.
او با استناد به آیات قرآن و احادیث اسلامی، اطاعت از چنین حاکمی را «حرام» و برکناری او را «واجب» دانست. حکمتیار تأکید کرد: «امیری که نه اهل شورا است و نه به رأی مردم احترام می‌گذارد، واجب‌العزل است.» او همچنین گفت: «ظلم گناه است و پذیرفتن ظلم حرام است.» و از هوادارانش خواست در برابر ستم تسلیم نشوند.
فراخوان برای آمادگی در برابر تغییر سیاسی در افغانستان
رهبر حزب اسلامی با اشاره به ادامه‌ی جنگ‌های نیابتی در افغانستان، از اعضای حزب خواست در برابر مشکلات، پایداری خود را حفظ کنند و برای تحولات احتمالی آماده باشند. او خطاب به هوادارانش گفت: «به لحاظ ذهنی و روانی آماده باشید که تغییر مثبتی در افغانستان آمدنی است. این تغییر مسئولیت ایمانی ما است.» حکمتیار با تأکید بر نقش هوادارانش در تحولات آینده افزود: «تغییر آمدنی است و تنها شما می‌توانید این تغییر را رقم بزنید.»
او همچنین از اعضای حزب خواست مردم را به ناامیدی سوق ندهند و برای آنچه دفاع از اسلام می‌خواند، آمادگی فداکاری داشته باشند.
هشدار درباره‌ی جنگ چریکی و مخالفت با اعزام نیرو به سود طالبان
حکمتیار با اشاره به فعالیت گروه‌های مسلح مخالف طالبان، از جمله در بدخشان، گفت مقابله با حکومت و برکناری رهبر طالبان آغاز شده است و هیچ حکومتی قادر نیست جنگ چریکی را به طور کامل مهار کند. او تصریح کرد: «هیچ حکومتی نمی‌تواند جنگ چریکی را کنترل کند. طالبان هم نمی‌تواند.»
به گفته‌ی حکمتیار، محروم بودن طالبان از حمایت مردم می‌تواند توانایی این گروه را برای مقابله با مخالفان مسلح محدود کند. او در عین حال از هوادارانش خواست اجازه ندهند طالبان فرزندانشان را به جنگ اعزام کنند. موضعی که نشان‌دهنده‌ی مخالفت او با مشارکت نیروهای وابسته به حزب اسلامی در جنگ به سود طالبان است.
برکناری رهبر طالبان و روی‌کار آمدن حکومت منتخب به جای ساختار کنونی
حکمتیار در تشریح دیدگاه سیاسی حزب اسلامی، خواستار تشکیل یک حکومت ملی منتخب و برکناری رهبر طالبان شد. او تشکیل شورای منتخب برای تأمین اجماع ملی، تدوین قانون اساسی و تعیین سیاست‌های داخلی و خارجی را از الزامات نظام سیاسی آینده‌ی افغانستان دانست.
او همچنین بر ضرورت شفاف شدن سازوکارهای بودجه، مالیات و درآمدهای دولت تأکید کرد. مسائلی که در ساختار کنونی حکومت طالبان، انتخابات و نهادهای منتخب نقشی در تعیین رهبری کشور ندارند.
رهبر حزب اسلامی همچنین حکومت طالبان را به قوم‌گرایی متهم کرد. درنتیجه خواستار مشارکت برابر همه‌ی اقوام و پیروان مذاهب، از جمله شیعیان و سنی‌ها، در ساختار دولت شد. او با توصیف حکومت طالبان به عنوان ساختاری «قوم‌پرست» گفت در چنین نظامی هرکس خود را صاحب اختیار قوم خود می‌داند.
حکمتیار پس از محدودیت‌های طالبان در مالزی
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده است که حکمتیار از آذرماه ۱۴۰۴ در مالزی به سر می‌برد و به گفته‌ی پسرش، «حبیب‌الرحمان حکمتیار»، برای درمان به این کشور رفته است. «انور ابراهیم»، نخست‌وزیر مالزی، نیز در روزهای نخست حضور او به ملاقاتش در بیمارستان رفت و از دیدار با «دوست قدیمی» خود خبر داد.
حکمتیار در سال ۲۰۱۶ و در پی مذاکرات صلح به دولت اشرف غنی پیوست و سال بعد وارد کابل شد. او پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ نیز در این شهر ماند. اما طالبان در سال ۱۴۰۳ او را از برگزاری نشست‌های سیاسی و دیدارهای مردمی منع کردند و فعالیت حزب اسلامی و شبکه‌ی تلویزیونی «بریا» را متوقف ساختند. خانه‌ی محل سکونت او در منطقه‌ی «دارالأمان» کابل نیز مصادره و محافظانش خلع سلاح شدند.
حکمتیار که در سال‌های نخست بازگشت طالبان به قدرت با این گروه مدارا می‌کرد، اکنون با انتقاد مستقیم از ساختار سیاسی و مذهبی آن، موضعی آشکارا مخالف گرفته است.
منبع: ایندپندنت
