دادستانی تهران علیه یک پزشک متخصص زنان و زایمان به‌دلیل انتشار ویدئویی درباره تولد نوزادان از مادران مجرد در ایران، پرونده قضایی تشکیل داده و اتهام «نشر اکاذیب» را به او تفهیم کرده است. صفحه این پزشک در اینستاگرام نیز مسدود شده است. اما تاکنون گزارشی از بازداشت او منتشر نشده است.
انتشار ویدئو درباره تولد چهار نوزاد از مادران مجرد در ایران
مرکز رسانه قوه قضاییه روز دوشنبه ۱۸ آبان اعلام کرد که این پزشک در فضای مجازی مطالبی خلاف واقع منتشر کرده و به‌دلیل نداشتن اسناد و مدارک نتوانسته ادعاهای خود را اثبات کند. دادستانی تهران نیز از تشکیل پرونده قضایی و اعلام جرم علیه او خبر داده است.
این پرونده پس از انتشار ویدئویی از «زهره امیری»، پزشک زنان و زیبایی، در اینستاگرام تشکیل شده است. امیری در این ویدئو از تولد چهار نوزاد خبر داده بود که به گفته او، مادرانشان زنانی مجرد و عمدتاً متولد دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ بوده‌اند.
او گفته بود این زنان از شریک زندگی یا دوست‌پسر خود باردار شده‌اند و با آگاهی از اینکه پدر فرزندانشان قرار نیست در کنار آنها حضور داشته باشد، تصمیم گرفته‌اند بارداری را ادامه دهند و فرزندانشان را به دنیا بیاورند.
این پزشک همچنین با اشاره به مشاهده موارد مشابه در محیط کاری خود، این پرسش را مطرح کرده بود که آیا تصمیم به مادرشدن بدون حضور پدر، صرفاً انتخابی شخصی است یا باید به‌عنوان یک مساله اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
انتشار این ویدئو با واکنش منفی شماری از کاربران نزدیک به حکومت مواجه شد که خواستار برخورد قضایی با این پزشک شده بودند.
تولد فرزند بدون ازدواج در ایران و محدودیت‌های قانونی
تشکیل پرونده قضایی علیه این پزشک بار دیگر مساله مادرشدن خارج از چارچوب ازدواج رسمی و وضعیت حقوقی مادران و فرزندان آنها در ایران را مطرح کرده است.
در قوانین ایران، مادرشدن بدون ازدواج به‌خودی‌خود جرم محسوب نمی‌شود. اما روابط جنسی خارج از ازدواج تحت عناوینی مانند زنا و رابطه نامشروع جرم‌انگاری شده‌اند. مواد ۲۲۱ و ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی از جمله مبانی قانونی این برخورد هستند.
همچنین مواد ۱۱۶۷ و ۸۸۴ قانون مدنی محدودیت‌هایی در زمینه نسب و ارث برای کودکانی که حاصل رابطه خارج از ازدواج هستند، در نظر گرفته‌اند. هرچند رویه قضایی برخی مسئولیت‌های والدین، از جمله دریافت شناسنامه برای این کودکان، را به رسمیت شناخته است.
در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی درباره افزایش زندگی مشترک بدون ثبت ازدواج، موسوم به «ازدواج سفید»، و تولد فرزند بدون ازدواج در ایران منتشر شده است. این نوع رابطه از نظر قوانین ایران به رسمیت شناخته نمی‌شود. همچنین می‌تواند مشمول عناوین مجرمانه روابط خارج از ازدواج قرار گیرد.
نگرانی‌ها درباره حقوق مادران و کودکان
در بسیاری از نظام‌های حقوقی، حمایت قانونی از مادر و کودک به وضعیت تأهل والدین وابسته نیست. اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیون حقوق کودک نیز بر حمایت از مادران و کودکان و منع تبعیض علیه کودکان بر اساس وضعیت تولد تأکید دارند.
از این منظر، مساله مادران مجرد تنها به انتخاب‌های فردی زنان محدود نمی‌شود و ابعاد گسترده‌تری از جمله حقوق کودک، دسترسی به خدمات درمانی و حمایت‌های اجتماعی و وضعیت قانونی نسب و ارث را در بر می‌گیرد.
پرونده قضایی اخیر همچنین پرسش‌هایی درباره امکان طرح مسائل اجتماعی از سوی کادر درمان و حدود آزادی بیان در این زمینه ایجاد کرده است. قوه قضاییه تاکنون جزئیات بیشتری درباره روند رسیدگی به پرونده یا مستندات مورد استناد او منتشر نکرده است.
