یک شاخص بینالمللی از نگرش اقتصادی مردم در ۱۰ کشور نشان میدهد برداشت شهروندان از وضعیت اقتصاد، فاصلهی قابلتوجهی با تصویری دارد که صرفاً از آمارهای کلان اقتصادی به دست میآید. در این بررسی، ۸۶ درصد پاسخدهندگان در عربستان وضعیت اقتصادی کشورشان را مثبت ارزیابی کردهاند؛ رقمی که در فرانسه تنها ۱۹ درصد بوده است.
اقتصاد روی کاغذ و در زندگی واقعی
بر اساس دادههای شاخص نگرش مصرفکنندگان استاتیستا، چین با ۷۷ درصد و هند با ۶۸ درصد پس از عربستان قرار دارند. اندونزی با ۴۲ درصد، استرالیا با ۳۷ درصد، آمریکا با ۳۶ درصد و آلمان با ۳۳ درصد در رتبههای بعدی هستند. برزیل، آفریقای جنوبی و فرانسه نیز بهترتیب ۲۷، ۲۵ و ۱۹ درصد ارزیابی مثبت ثبت کردهاند.
این شاخص سهم افرادی را اندازهگیری میکند که وضعیت اقتصادی کشور خود را مثبت میدانند و بر پایهی نظرسنجیهای آنلاین استاتیستا و نمونههایی با سهمیهبندی سنی، جنسیتی و منطقهای تهیه میشود.
این ارقام لزوماً به معنای قویتر بودن اقتصاد یک کشور نسبت به دیگری نیست. تجربهی روزمرهی مردم از تورم، هزینهی مسکن، درآمد، امنیت شغلی و چشمانداز آینده میتواند برداشت آنها از اقتصاد را شکل دهد.
راز رشد شاخصهای اقتصادی در عربستان چیست؟
نظرسنجی استاتیستا علت مشخصی برای ارزیابی مثبت ۸۶ درصدی در عربستان ارائه نمیکند، اما برخی تحولات اقتصادی سالهای اخیر میتوانند در توضیح این فضای مثبت مؤثر باشند.
طبق ارزیابی صندوق بینالمللی پول، اقتصاد عربستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۴٫۶ درصد رشد کرد. فعالیتهای غیرنفتی، تقاضای داخلی و سرمایهگذاری در پروژههای بزرگ از عوامل اصلی این رشد بودند و تورم نیز زیر ۲ درصد باقی ماند.
همزمان، برنامهی چشمانداز ۲۰۳۰ با اجرای پروژههای گسترده در حوزههایی مانند گردشگری، زیرساخت، ورزش، خدمات و بخش خصوصی، تغییرات اقتصادی را برای بخشی از جامعه ملموستر کرده است.
بازار کار نیز یکی دیگر از عوامل قابل توجه است. نرخ بیکاری شهروندان سعودی در سال ۲۰۲۴ به ۷ درصد رسید و بیکاری جوانان و زنان طی چهار سال تقریباً نصف شد. مشارکت اقتصادی زنان نیز از ۲۲٫۸ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۳۳٫۵ درصد در سهماههی سوم ۲۰۲۴ افزایش یافت.
تأثیر اعتماد به اقتصاد بر رفتار مردم عربستان
اهمیت این شاخص فقط به سنجش نگرش مردم محدود نمیشود. اعتماد مصرفکنندگان میتواند بر تصمیمهای اقتصادی آنها نیز اثر بگذارد. افرادی که نسبت به درآمد و آیندهی اقتصادی خوشبینترند، ممکن است خریدهای بزرگ را زودتر انجام دهند؛ در مقابل، نگرانی دربارهی آینده میتواند موجب به تعویق افتادن هزینههای غیرضروری شود.
پژوهشی از بانک مرکزی اروپا در سال ۲۰۲۵ نیز رابطهای مثبت میان تغییر اعتماد مصرفکننده و مخارج خانوار پیدا کرد. بر اساس این مطالعه، افزایش ۱۰ واحدی شاخص اعتماد بهطور متوسط با حدود ۱٫۲ درصد افزایش در مصرف همراه بوده است.
این ارتباط در دورههای بحران میتواند پررنگتر شود. بانک مرکزی اروپا در مقالهای در آوریل ۲۰۲۶ گزارش کرد که جنگ ایران و پیامدهای اقتصادی گستردهی آن، بدبینی و نااطمینانی اقتصادی را افزایش داده و کاهش اعتماد مصرفکنندگان با افت مصرف همراه شده است.
در نتیجه، عدد ۸۶ درصد عربستان را نمیتوان بهتنهایی معادل «بهتر بودن اقتصاد» دانست. این رقم بیشتر نشاندهندهی آن است که بخش بزرگی از پاسخدهندگان، شرایط اقتصادی کشورشان و مسیر آیندهی آن را مثبت ارزیابی میکنند؛ نگرشی که در صورت تداوم، میتواند بر مصرف و سرمایهگذاری داخلی نیز اثر بگذارد.
منبع: زومان