پیشنهاد مشترک قطر و پاکستان برای مهار تنش میان ایران و آمریکا، شامل پرداخت ۶ میلیارد دلار سود دارایی‌های مسدودشده‌ی ایران و موافقت تهران با بازرسی محرمانه‌ی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای است. طرحی که به گفته‌ی منابع آگاه، با موافقت دو طرف روبه‌رو شده و می‌تواند مسیر بازگشت به مذاکرات را هموار کند.
پیشنهاد میانه برای جلوگیری از بازگشت درگیری
روزنامه‌ی «العربی الجدید» به نقل از منابع آگاه گزارش داد که قطر و پاکستان در چارچوب تلاش‌های مشترک خود برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا، پیشنهادی با هدف نزدیک‌کردن مواضع دو طرف ارائه کرده‌اند. این طرح با در نظر گرفتن بخشی از مطالبات تهران و واشینگتن، بر جلوگیری از تشدید تنش‌ها و فراهم‌کردن زمینه‌ی ازسرگیری مذاکرات متمرکز است.
بر اساس این گزارش، «مارشال عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان، روز سه‌شنبه این پیشنهاد را به مقام‌های ایرانی منتقل کرده است. منابعی که نامشان فاش نشده، می‌گویند واشینگتن با این طرح موافقت کرده و تهران نیز پیش‌تر واکنش مثبت خود را به آن نشان داده است.
۶ میلیارد دلار در برابر گام هسته‌ای ایران
یکی از محورهای اصلی پیشنهاد میانجی‌ها، پاسخ محدود به درخواست ایران برای آزادسازی دارایی‌های مسدودشده‌ی این کشور است. طبق اطلاعات منتشرشده، طرح ارائه‌شده پرداخت ۶ میلیارد دلار سود مربوط به دارایی‌های ایران در بانک‌های قطر را دربر می‌گیرد.
در مقابل، این پیشنهاد به یکی از مطالبات اصلی آمریکا در پرونده‌ی هسته‌ای ایران نیز می‌پردازد. بر اساس گزارش العربی الجدید، تهران در چارچوب این طرح با انجام بازدیدی محرمانه و اعلام‌نشده از تأسیسات هسته‌ای خود توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرده است.
جزئیات بیشتر درباره‌ی سازوکار اجرای این پیشنهاد یا زمان احتمالی عملیاتی‌شدن آن در گزارش منتشرشده مشخص نشده است.
تهران در انتظار گشایش دیپلماتیک
منابع آگاه پیش‌تر، روز دوشنبه، به العربی الجدید گفته بودند که با ادامه‌ی رایزنی‌های قطر و پاکستان، احتمال اعلام یک گشایش در روند میانجی‌گری طی هفته‌ی جاری وجود دارد.
هدف این تلاش‌ها کاهش فاصله‌ی مواضع تهران و واشینگتن و ترغیب هر دو طرف به پذیرش امتیازهای متقابل عنوان شده است. منابع یادشده همچنین احتمال تشدید تنش‌های منطقه‌ای در شرایط کنونی را بعید دانسته‌اند. هرچند مقام‌های ایرانی پیش‌تر هشدار داده‌اند که ادامه‌ی تماس‌های دیپلماتیک به معنای منتفی‌شدن احتمال رویارویی نظامی نیست.
سفر عاصم منیر به تهران در ادامه‌ی رایزنی‌ها
فرمانده ارتش پاکستان روز سه‌شنبه در رأس هیاتی از مقام‌های این کشور وارد تهران شد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، درباره‌ی سفر عاصم منیر به تهران گفت که گفتگوها به مذاکرات مرتبط است. اما محور اصلی آن «روابط دوجانبه‌ی تهران و اسلام‌آباد و تقویت همکاری‌های مشترک» خواهد بود.
این سفر در ادامه‌ی تماس‌های پیشین فرمانده ارتش پاکستان با رهبران ایران انجام شده است؛ تماس‌هایی که کاهش تنش، بازگشایی تنگه هرمز و تسریع تلاش‌ها برای پایان‌دادن به درگیری از موضوعات مطرح‌شده در آن‌ها بوده است.
سابقه‌ی میانجی‌گری و تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای
قطر و پاکستان پیش‌تر نیز در تلاش برای نزدیک‌کردن مواضع ایران و آمریکا نقش داشته‌اند. این دو کشور در دستیابی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد میان تهران و واشینگتن در ماه جون گذشته مشارکت کردند، اما آن تفاهم نتوانست به تنش‌ها پایان دهد.
تحرکات دیپلماتیک برای مهار بحران، به تلاش‌های این دو کشور محدود نیست. سفر روز دوشنبه سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران نیز در همین مقطع انجام شده است.
با وجود افزایش رایزنی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، هشدارهای مقام‌های ایرانی درباره‌ی احتمال ازسرگیری درگیری نظامی نشان می‌دهد که دستیابی به توافقی پایدار همچنان به نتیجه‌ی مذاکرات و میزان آمادگی دو طرف برای پذیرش تعهدات متقابل بستگی دارد.
منبع: تابناک
