پنتاگون در ماه آگوست از حدود ۵۰ عضو ستاد مشترک ارتش و دهها مقام نظامی و غیرنظامی دیگر آزمایش دروغسنج گرفت تا در مورد افشای جزئیات و اطلاعات مربوط به کمبود مهمات آمریکا که ماهیت محرمانه داشتند تحقیق کند؛ اقدامی کمسابقه در این مقیاس که به گفته کارشناسان، علاوه بر شناسایی احتمالی افشاگران، میتواند با هدف بازدارندگی مقامها از انتقال اطلاعات به رسانهها انجام شده باشد.
تحقیق پس از افشای اخبار و اطلاعات فوق محرمانه پنتاگون
بازرسان پنتاگون در ماه آگوست، در چارچوب تحقیقات درباره افشای اطلاعات حساس، از دهها افسر نظامی و کارمند غیرنظامی آزمایش دروغسنج گرفتند. این تحقیقات به گزارشهایی درباره کاهش ذخایر برخی مهمات حیاتی آمریکا، از جمله موشکهای هدایتشونده دقیق دوربرد و موشکهای رهگیر پدافند هوایی، مربوط میشود.
نیویورکتایمز نخستین بار هفته گذشته از انجام این آزمایشها خبر داد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، در ماه جولای اعلام کرد پنتاگون با همکاری وزارت دادگستری یک کارگروه مشترک برای شناسایی و پیگرد افرادی تشکیل داده است که به گفته او اطلاعات حساس را بدون مجوز در اختیار رسانهها قرار دادهاند.
به گزارش نیویورکتایمز، حدود ۵۰ عضو ستاد مشترک ارتش در ماه آگوست تحت آزمایش قرار گرفتند. سیبیاس نیوز نیز گزارش داده است که چند ده مقام دیگر اوایل تابستان آزمایش دروغسنج دادهاند که برخی از آنها از فرماندهی مرکزی آمریکا بودهاند.
پنتاگون از ارائه جزئیات درباره تحقیقات خودداری کرده است. «شان پارنل»، سخنگوی این وزارتخانه، گفت پنتاگون در مورد مسائل تحقیقاتی اظهارنظر نمیکند، اما تمام افشاگریهای مربوط به اطلاعات طبقهبندیشده امنیت ملی را بسیار جدی میگیرد و متناسب با آن تحقیق میکند.
نگرانی از کاهش مهمات در میانه جنگ با ایران
زمینه اصلی این تحقیقات، گزارشهایی درباره کاهش نگرانکننده ذخایر مهم تسلیحاتی آمریکاست. منابع آگاه در تابستان امسال به چند رسانه گفتند ذخایر آمریکا از برخی مهمات حیاتی، به ویژه موشکهای دوربرد و رهگیرهای پدافند هوایی، به سطح خطرناکی کاهش یافته و ادامه جنگ با ایران میتواند این ذخایر را بیش از پیش کاهش دهد.
منابعی به واشنگتنپست گفتند «دونالد ترامپ» در جریان سفر به کمپدیوید در ۳۱ جولای بر سر این موضوع با هگست اختلاف پیدا کرده و مدعی شده بود که درباره کاهش ذخایر و تجهیزات تسلیحاتی که میتواند گزینههای نظامی آمریکا در قبال ایران را محدود کند، اخبار گمراهکنندهای دریافت کرده است.
ترامپ ۶ آگوست وجود هرگونه کمبود گسترده را رد کرد و گفت آمریکا مقادیر عظیمی مهمات در اختیار دارد و مقادیر بیشتری نیز در حال تولید و ارسال به این کشور است. او همچنین خواستار مجازات زندان طولانیمدت برای افرادی شد که اطلاعات مربوط به کمبود تسلیحات را به رسانهها منتقل کردهاند.
با وجود این تکذیبها، مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا (CSIS) در اواخر جولای برآورد کرد ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا کاهش یافته است؛ به طوری که ذخایر موشکهای پاتریوت به کمتر از ۱۰۰۰ فروند و ذخایر موشکهای تاد به حدود ۲۵۰ فروند رسیده است.
رمزگشایی از حیاط خلوت تسلیحاتی آمریکا
ارقام دقیق ذخایر تسلیحاتی آمریکا طبقهبندیشده است، اما کارشناسان میگویند بخشهایی از این اطلاعات را میتوان از روی میزان تولید و مصرف مهمات در میدان نبرد تخمین زد.
«هریسون مان»، مقام پیشین اطلاعات دفاعی آمریکا، میگوید اطلاع دشمنان آمریکا از میزان واقعی ذخایر مهمات میتواند محاسبات آنها درباره توان بازدارندگی واشینگتن را تغییر دهد. با این حال، او معتقد است ایران نیز میتواند با بررسی میزان استفاده آمریکا از تسلیحات و میزان حملات، تصویر نسبتاً دقیقی از کاهش ذخایر به دست آورد.
«مارک کانسیان»، مشاور ارشد بخش دفاع و امنیت CSIS، نیز تأکید کرده است که گزارش این مرکز درباره کاهش سطح ذخایر مهمات و تجهیزات تسلیحاتی تنها بر اساس منابع غیرطبقهبندیشده تهیه شده است. به گفته او، اگر یک اندیشکده با منابع عمومی بتواند چنین برآوردی ارائه کند، سازمانهای اطلاعاتی رقیب آمریکا احتمالاً اطلاعات بسیار دقیقتری در اختیار دارند.
آزمایشها چه چیزی را بررسی میکردند؟
مقررات پنتاگون استفاده از آزمایش دروغسنج را در شرایط مشخصی مجاز میداند. این آزمایشها معمولاً در روند استخدام و بررسی صلاحیت کارکنان سازمانهای اطلاعاتی یا برای افرادی که به اطلاعات فوقمحرمانه و حساس دسترسی دارند، استفاده میشود. در تحقیقات مربوط به افشای غیرمجاز اطلاعات طبقهبندیشده و اسناد محرمانه نیز امکان استفاده از آن وجود دارد.
طبق مقررات، فرد باید رضایت کتبی خود را برای آزمایش اعلام کند و حق دارد هر زمان که بخواهد آن را متوقف کند.
همچنین بازرسان در یک تحقیق مشخص باید پیشتر با فرد مصاحبه کرده باشند، دلایل منطقی برای احتمال اطلاع یا دخالت او در موضوع داشته باشند و تا حد امکان سایر مسیرهای تحقیق را نیز دنبال کرده باشند.
پنتاگون تاکنون اطلاعات کافی درباره نحوه اجرای این آزمایشها منتشر نکرده است. نتیجه نهایی تحقیقات نیز اعلام نشده است. با این حال، سیبیاس نیوز گزارش داده است که هیچ یک از افرادی که برای بررسی احتمال افشای اطلاعات به رسانهها آزمایش شده بودند، در این بخش از آزمون مردود نشدهاند.
به گزارش نیویورکتایمز، از مقامها در مورد افشای عمدی اطلاعات محرمانه به خبرنگاران و همچنین ارائه جزئیات درباره کمبود مهمات سؤال شده است.
افراد مطلع از این تحقیقات گفتهاند هدف آزمایشها ظاهراً تنها یافتن یک افشاگر مشخص نبوده و ایجاد بازدارندگی در برابر افشاگریهای آینده نیز بخشی از این روند بوده است.
دروغسنجی کمسابقه برای مهار افشای اخبار و اطلاعات محرمانه
استفاده از دستگاه دروغسنج در تحقیقات امنیتی آمریکا سابقه دارد، اما کارشناسان میگویند آزمایش کردن چنین تعداد زیادی از مقامهای ارشد نظامی اقدامی معمول نیست.
سال ۱۹۸۳، «رونالد ریگان» استفاده از دروغسنج را در تحقیقات درباره افشای غیرمجاز اطلاعات طبقهبندیشده مجاز کرد، هرچند استفاده از این نتایج به تنهایی برای مجازات کارکنان را ممنوع کرد.
در دولتهای بعدی نیز از این ابزار در برخی تحقیقات مربوط به افشای اطلاعات استفاده شده است. در سال ۲۰۲۵، وزارت امنیت داخلی آمریکا از کارکنانی که مظنون به افشای برنامههای عملیات مهاجرتی بودند آزمایش دروغسنج گرفت. همچنین گزارشهایی درباره آزمایش اعضای دفتر هگست و اعضای تیم حفاظت «کش پاتل»، مدیر افبیآی، در تحقیقات مربوط به افشاگریهای سال گذشته منتشر شد.
با این حال، مارک کانسیان میگوید استفاده از دروغسنج در سازمانهای اطلاعاتی بسیار رایجتر از میان مقامهای ارشد نظامی است و انجام چنین آزمایشهایی در این ابعاد را بسیار غیرعادی توصیف میکند.
ابزار تحقیق یا وسیلهای برای ایجاد ترس؟
یکی از پرسشهای اصلی درباره این عملیات آن است که آیا پنتاگون واقعاً به دنبال شناسایی افشاگران است یا اینکه آزمایشها بیش از هر چیز برای ترساندن مقامها از صحبت با رسانهها انجام شده است.
کانسیان میگوید نگرانی از افشای اخبار و اطلاعات داخلی که کاملاً محرمانه هستند موضوع تازهای نیست و همه دولتها تلاش میکنند مانع نشت آنها شوند. اما به گفته او نگرانی شدید درباره افشاگری میتواند پیامدهایی برای نحوه تصمیمگیری در داخل پنتاگون داشته باشد؛ از جمله کوچکتر شدن جلسات، کاهش تعداد افراد حاضر و احتیاط بیشتر مقامهای نظامی در ثبت مکتوب نگرانیها و اعتراضهای خود.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که ستاد مشترک ارتش وظیفه دارد ارزیابیهای صریحی درباره آمادگی نیروها، خطرات و توانایی ادامه عملیات به مقامهای غیرنظامی ارائه کند.
مان نیز تأکید میکند که دروغسنج ابزاری قطعی نیست و میتواند نتیجه مثبت کاذب داشته باشد. با این حال، به گفته او، این ابزار میتواند به عنوان وسیلهای برای ایجاد ترس و بازدارندگی در برابر افشای اطلاعات بسیار مؤثر باشد.
او میگوید حتی مقامهایی که چیزی برای پنهان کردن ندارند ممکن است از آزمایش دروغسنج نگران باشند، زیرا شکست در آن میتواند به اختلال در مسیر شغلی یا تعلیق مجوز دسترسی امنیتی آنها منجر شود.
مان همچنین معتقد است این تحقیقات میتواند بخشی از تلاش هگست برای اعمال کنترل بیشتر بر ساختار تحت مدیریت خود و سنجش وفاداری کارکنانش در شرایط ادامه جنگ با ایران باشد. این در حالی است که «تام تیلیس»، سناتور جمهوریخواه کارولینای شمالی، اخیراً از ترامپ خواسته است هگست را از سمت وزیر دفاع برکنار کند.
منبع: تایم
