با احتمال شکلگیری یک موج جدید، روند ابتلا به کرونا در ایران از بهار امسال بار دیگر صعودی شده و میزان موارد شناساییشده از کمتر از یک درصد به ۱۷ درصد رسیده است.
همزمان، آنفلوآنزا برخلاف الگوی معمول تابستانی همچنان در کشور گردش دارد، هرچند هنوز افزایش قابل توجهی در موارد آنفلوآنزای A مشاهده نشده است.
افزایش موارد کرونا در ماههای اخیر
«آمیتیس رمضانی»، عضو هیات علمی انستیتو پاستور ایران و رئیس انجمن متخصصین عفونی، با اشاره به وضعیت فعلی گسترش ویروس کرونا و سایر بیماریهای تنفسی در ایران گفت افزایش موارد آن از بهار ۱۴۰۵ آغاز شده است؛ به طوری که میزان ابتلا در ابتدای این فصل کمتر از یک درصد بود اما در هفتههای اخیر به ۱۷ درصد رسیده است. به گفتهی او، این روند نشاندهندهی افزایش قابل توجه گردش ویروس است و احتمال دارد تعداد مبتلایان در هفتههای آینده نیز بیشتر شود.
رمضانی دربارهی الگوی گردش و احتمال آغاز یک موج جدید از کرونا توضیح داد که این ویروس برخلاف بسیاری از بیماریهای تنفسی، الزاما تابع فصل خاصی نیست. وی اظهار کرد: «کرونا دیگر یک ویروس صرفا فصلی نیست. این ویروس الگوی مشخص و ثابتی ندارد. در حالی که معمولا ویروسهای تنفسی در فصل زمستان فعالتر هستند، کرونا چنین الگوی مشخصی ندارد و میزان گردش آن تا حد زیادی به تغییرات و جهشهایی بستگی دارد که ویروس تجربه میکند.»
XFG همچنان واریانت غالب است
به گفتهی این متخصص بیماریهای عفونی، XFG در حال حاضر واریانت غالب کرونا در ایران و جهان است. در کنار آن، واریانتهایی از جمله XX، XFG و BA.۲ نیز تحت نظارت قرار دارند، اما هنوز در گروه واریانتهای نگرانکننده طبقهبندی نشدهاند.
او افزود که RV.۱ نیز در مردادماه در ایران به میزان قابل توجهی گزارش شده و در مجموع، XFG، BA.۲ و RV.۱ در کشور در گردش هستند. LB.۱۸۱ و BA.۲ نیز از دیگر واریانتهای گزارششده در ایران هستند.
رمضانی منشا این واریانتها را عمدتا زیرسویههای امیکرون دانست و گفت جهشهای کوچک در ویروس، حتی بدون ایجاد یک سویهی کاملا جدید، میتواند به دلیل کاهش سطح ایمنی در برابر برخی انواع ویروس، موجب افزایش موارد ابتلا شود.
او دربارهی چشمانداز کوتاهمدت و شکلگیری یک موج جدید از کرونا نیز گفت: «به نظر میرسد روند فعلی کووید در هفتههای آینده نیز ادامه داشته باشد و احتمالا شاهد افزایش موارد ابتلا خواهیم بود.»
آنفلوآنزا هنوز در تابستان گردش دارد
در سوی دیگر، آنفلوآنزا نیز برخلاف انتظار معمول برای کاهش فعالیت این ویروس با گرم شدن هوا، در تابستان امسال همچنان با درصدی پایین در کشور مشاهده شده است.
رمضانی گفت بیشتر موارد شناساییشده فعلی مربوط به آنفلوآنزای B است که از اسفندماه سال گذشته در کشور در گردش بوده است. به گفتهی او، آنفلوآنزای A که در برخی کشورها از جمله کره جنوبی با نسبت بیشتری شناسایی شده، هنوز در ایران به شکل غالب مشاهده نشده و موارد آن نیز افزایش قابل توجهی نداشته است.
بازه واکسن آنفلوآنزا در شرایط شیوع ویروس کرونا در ایران
رئیس انجمن متخصصین عفونی، اواخر شهریور تا اوایل مهر را زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا اعلام کرد و گفت این واکسن حداکثر تا نیمه آبان نیز در بازه ایدهآل قرار دارد. با این حال، تزریق واکسن تا پایان آبان همچنان میتواند موثر باشد.
وی تاکید کرد: «باید توجه داشت که پس از تزریق واکسن، تقریبا دو هفته زمان لازم است تا ایمنی ایجاد شود و آنتیبادیهای خنثیکنندهی ویروس در بدن تولید شوند.»
با این حال، هنوز مشخص نیست واکسن امسال تا چه اندازه با سویههای در حال گردش در ایران تطابق خواهد داشت؛ چرا که موارد آنفلوآنزای A هنوز افزایش قابل توجهی نداشتهاند و تصویر دقیقتری از سویههای غالب پس از آغاز فصل آنفلوآنزا به دست خواهد آمد.
هشدار واکسنهای غیررسمی پیش از موج جدید کرونا
رمضانی همچنین بر ضرورت تهیهی واکسن از مسیرهای قانونی تاکید کرد و گفت: «من مخالف واردات واکسن از مسیرهای قاچاق و انتقال آن از طریق چمدانها هستم. واکسنها باید از طریق زنجیرهی سرد، به صورت قانونی و تحت نظارت دولت تهیه و توزیع شوند تا کارایی لازم را داشته باشند و خطر بروز عوارض ناشی از نگهداری یا حمل نامناسب کاهش یابد.»
او توضیح داد که در طراحی واکسنهای آنفلوآنزا، دادههای مربوط به سویههای در حال گردش در نیمکره جنوبی مورد توجه قرار میگیرد. در واکسنهای سهظرفیتی نیز معمولا دو نوع آنفلوآنزای A و یک نوع B، از جمله زیرسویههای H۱N۱ و H۳N۲، در نظر گرفته میشوند.
انتخاب این ترکیب بر اساس اطلاعات موجود درباره ویروسهای در گردش انجام میشود، اما فاصلهی زمانی میان شناسایی سویهها، انتخاب ترکیب واکسن و تولید آن میتواند باعث شود واکسن با سویه غالب در زمان شیوع کاملا منطبق نباشد.
رمضانی با اشاره به تجربهی سال گذشته گفت انتظار میرفت H۳N۲ سویه غالب باشد، اما H۱N۱ نیز در نهایت از انواع شایع بود. به گفتهی او، زمانبر بودن فرایند طراحی و تولید واکسن و نیاز به اطلاعات دقیق دربارهی سویههای در گردش، از عواملی است که میتواند در میزان تطابق واکسن با ویروسهای فعال در فصل شیوع نقش داشته باشد.
منبع: ایلنا
