اختلاف بر سر نحوه مواجهه با ایران به یکی از محورهای اصلی رقابت «بنیامین نتانیاهو» و «گادی آیزنکوت» برای رهبری اسرائیل تبدیل شده است؛ نخستوزیر اسرائیل تغییر حکومت در تهران را شرط صلح پایدار میداند، اما رقیب او معتقد است فشار اقتصادی و دیپلماسی میتواند مؤثرتر از ادامه عملیات نظامی باشد. در آستانه انتخابات، گزارشهایی درباره تلاش نتانیاهو برای جلب حمایت «دونالد ترامپ» برای حمله مشترک به ایران نیز مطرح شده است؛ ادعایی که دفتر نخستوزیر اسرائیل آن را رد میکند.
دو نحوه مواجهه با پایان جنگ با ایران
آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، تغییر حکومت در ایران را «هدفی قابل دستیابی» نمیداند و معتقد است اسرائیل باید برای پایان دادن به جنگ از مسیر دیپلماسی اقدام کند. او که پیشتر از جنگ حمایت میکرد، اکنون از سیاست «صلح از طریق قدرت» دونالد ترامپ پشتیبانی میکند و فشار اقتصادی را راه مؤثرتری برای واداشتن حکومت ایران به پذیرش شکست میداند.
به گزارش نیویورکتایمز، از نگاه آیزنکوت، تشدید فشارهای اقتصادی میتواند بیش از آغاز یک کارزار نظامی تازه، ایران را به «احساس شکست» برساند. او مدتهاست از نحوه مدیریت جنگ توسط نتانیاهو انتقاد میکند و برنامهریزی ضعیف را از مشکلات اصلی رویکرد نخستوزیر میداند.
نتانیاهو در سوی دیگر، همچنان تغییر حکومت ایران را تنها راه دستیابی اسرائیل به صلحی پایدار معرفی میکند. او یک روز پیش از انتخابات نیز تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی از یک بمب هستهای منتشر کرد که تلآویو را نابود میکند؛ اقدامی برای برجسته کردن تهدید ایران در فضای انتخاباتی.
اختلاف بر سر نقش واشینگتن
تفاوت دیدگاه دو رقیب به سیاست اسرائیل در قبال ایران محدود نمیشود و روابط با آمریکا را نیز دربر میگیرد. نتانیاهو رابطه نزدیک خود با ترامپ و واشینگتن را مهمترین پشتوانه امنیتی اسرائیل میداند، اما آیزنکوت بر ضرورت کاهش وابستگی دائمی به آمریکا و توانایی اسرائیل برای تصمیمگیری مستقل تأکید دارد.
در همین زمینه، سیانان در گزارشی اعلام کرد نتانیاهو پیش از انتخابات خواهان حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران بوده، اما ترامپ در شرایطی که گزینههای مختلف را بررسی میکرد، با این پیشنهاد موافقت نکرده است. دفتر نخستوزیر اسرائیل این گزارش را «خبر جعلی» خوانده است.
آیزنکوت؛ ژنرالی با رویکردی متفاوت
آیزنکوت، ژنرال باسابقهای که به ریاست ستاد کل ارتش اسرائیل رسید، در دسامبر ۲۰۲۳، دو ماه پس از آغاز جنگ، پسرش را در درگیریهای غزه از دست داد. او از شکلگیری اسرائیلی مدرن حمایت میکند که در آن یهودیان و شهروندان عرب در کنار یکدیگر زندگی کنند.
این دیدگاه در کنار مواضع او درباره ایران، تصویری متفاوت از رویکرد سیاسی و امنیتی نتانیاهو ارائه میدهد؛ نخستوزیری که بر تهدیدهای خارجی و ادامه سیاست سختگیرانه تأکید دارد.
رقابت نزدیک و ابهام درباره ائتلاف آینده
نظرسنجیهای خروجی از صندوقهای رأی نشان میدهند ائتلاف راستگرای افراطی و مذهبی نتانیاهو با واکنش منفی رأیدهندگان روبهرو شده است. بر اساس این نظرسنجیها، مخالفان دولت کنونی ممکن است در پارلمان آینده اکثریت کرسیها را به دست آورند، اما هنوز برنده قطعی انتخابات مشخص نیست.
چالش اصلی مخالفان، تشکیل ائتلافی از احزاب ناهمگون است. جناحهای مختلف، از جمله احزاب عربی که ظاهراً به نتیجهای تاریخی دست یافتهاند، باید درباره همکاری با یکدیگر به توافق برسند. حتی در صورت دستیابی به توافق اولیه، مذاکرات برای تشکیل دولت ممکن است هفتهها طول بکشد.
نتانیاهو نیز با وجود سه سال جنگ، همچنان از پایگاه سیاسی قابلتوجهی برخوردار است. او پس از پایان رأیگیری، با اشاره به دستاوردهای نظامی اسرائیل در این مدت، از رقبایش خواست پشت سر او متحد شوند. نخستوزیر اسرائیل همچنین همکاری با احزاب عربی، نماینده حدود ۲۰ درصد جمعیت این کشور، را اقدامی در حد خیانت توصیف کرد.
در نتیجه، سرنوشت انتخابات تنها به میزان حمایت از دو نامزد اصلی وابسته نیست؛ توانایی مخالفان در تشکیل ائتلاف و اختلاف بر سر سیاستهای امنیتی، بهویژه نحوه مواجهه با ایران، نیز میتواند در تعیین نخستوزیر آینده اسرائیل نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
منبع: زومان