یکی از روشهای مرسوم کشورها در جنگ، تربیت حیوانات برای انجام ماموریتهای خطرناک نظامی است. در همین رابطه برخی کشورها با تربیت دلفینها از آنها برای خنثیسازی مینهای دریایی استفاده میکنند. با توجه به نگرانی آمریکا در مورد مین گذاری ایران تنگه هرمز، «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا در رابطه با نحوی پاکسازی این منطقه و استفاده آمریکا از دلفینها برای انجام این ماموریت، توسط تیم خبرنگاری مورد سوال قرار گرفت.
آیا ایران برای مقابله با آمریکا از دلفینهای تربیت شده استفاده میکند؟
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از سیتیوی نیوز، هگست در پاسخ به این پرسش که آیا ایران ممکن است برای مقابله با نیروی دریایی آمریکا از دلفینها استفاده کند، با قاطعیت گفت: «ایران چنین کاری نخواهد کرد.» با این حال، او در مورد استفاده ایالات متحده از دلفینها در ارتش برای عملیات ویژه در مین گذاری تنگه هرمز، پاسخ روشنی ارائه نداد.
یک منبع آگاه نیز با تأکید بر اینکه نیروی دریایی آمریکا طی دهههای اخیر دلفینهایی را برای شناسایی مینهای دریایی آموزش داده است، درباره ادعاهای مطرحشده مبنی بر استفاده از دلفینها در عملیات تنگه هرمز گفت: «ارتش ایالات متحده از دلفینها بهعنوان بخشی از تلاشهای خود برای پاکسازی مینهای احتمالی ناشی از مین گذاری ایران در تنگه هرمز استفاده نمیکند.»
دلفینهای نظامی آمریکا؛ ابزار شناسایی نه سلاح جنگی
استفاده از پستانداران دریایی بخشی از برنامههای دپارتمان اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR) در فرماندهی جنگ اطلاعات نیروی دریایی آمریکا در اقیانوس آرام است. با این حال، دلفین های این برنامه برای عملیات انتحاری (کامیکازه) آموزش ندیدهاند و مأموریت اصلی آنها بر شناسایی و کشف اهداف زیر آب متمرکز است.
«اسکات ساویتز»، مهندس ارشد مؤسسه RAND که پیشتر با فرماندهی جنگ مین نیروی دریایی آمریکا همکاری داشته، در این باره گفت: «ما از پستانداران دریایی برای کمک به شناسایی اشیای زیر آب و حفاظت از بنادر، از طریق کشف تهدیدهای احتمالی، استفاده میکنیم. بنابراین در شرایط فعلی، دلفین ها کاربردی برای مأموریتهای تهاجمی و انتحاری (کامیکازه) ندارند.»
سابقه استفاده ایالات متحده از حیوانات در جنگ
برنامه استفاده از دلفینها در ارتش آمریکا از سال ۱۹۵۹ آغاز شد؛ پروژهای که بر آموزش دلفینهای پوزهبطری و شیرهای دریایی کالیفرنیایی برای شناسایی و بازیابی اشیای زیر آب تمرکز داشت. دلفینها به دلیل برخورداری از یکی از پیچیدهترین سیستمهای ردیابی در میان پستانداران دریایی، به ابزاری ارزشمند برای عملیات زیرسطحی تبدیل شدند. این حیوانات، در کنار شیرهای دریایی، از بینایی بسیار قوی در نور کم و شنوایی جهتدار زیر آب برخوردارند؛ تواناییهایی که به آنها اجازه میدهد حتی در آبهای تاریک و گلآلود نیز اهداف زیر آب را شناسایی و ردیابی کنند.
دلفینهای ارتش آمریکا بهطور ویژه برای جستجو و علامتگذاری محل مینهای دریایی آموزش دیدهاند؛ مینهایی که میتوانند امنیت کشتیهای نظامی و غیرنظامی را تهدید کنند.
طبق اعلام موزه زیرآبی نیروی دریایی آمریکا، دلفینها معمولاً در جریان مأموریتهای شناسایی، همراه با دو تا سه مربی سوار بر قایقهای کوچک اعزام میشوند. این حیوانات برای اعلام کشف هدف، با پوزه یا بدن خود به پاروی جلوی قایق ضربه میزنند و در صورتی که چیزی پیدا نکنند، به پاروی عقب ضربه میزنند. دلفینها همچنین «بویههای نشانگر» را در نزدیکی مینهای کشفشده رها میکنند تا غواصان بتوانند محل دقیق آنها را پیدا کرده و عملیات خنثیسازی را انجام دهند.
سرنوشت نامشخص دلفینهای خریداریشده توسط ایران
اما آمریکا تنها کشوری نیست که از دلفینها برای اهداف نظامی استفاده کرده است. پیشتر روسیه نیز در این زمینه فعالیتهایی داشته است. همچنین ایران در سال ۲۰۰۰ دلفینهایی را برای این منظور خریداری کرد. اما به نظر میرسد امروز اثری از این برنامه باقی نمانده و احتمالاً این دلفینها دیگر کارایی عملی ندارند.
این در حالی است که ماه گذشته والاستریت ژورنال در گزارشی مدعی شد ایران، همزمان با مطرح شدن نگرانیها درباره مین گذاری تنگه هرمز، استفاده از دلفینهای مینروب را نیز بهعنوان گزینهای برای مقابله با تلاشهای آمریکا در باز نگه داشتن این گذرگاه راهبردی بررسی میکند.