مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا فعلاً متوقف مانده است؛ اما «مارک کارنی»، نخستوزیر کانادا، میگوید درِ مذاکره هنوز بسته نشده. کارنی روز اول سپتامبر گفت واشنگتن برای بازگشت به میز مذاکره باید «جدیتر» و سازندهتر رفتار کند. منظور او فقط اختلاف بر سر تعرفهها نیست. از نگاه دولت کانادا، لحن تهاجمی دولت دونالد ترامپ، انتشار مطالب تمسخرآمیز در شبکههای اجتماعی و حتی فرمان تغییر نام دریاچه انتاریو، فضای مذاکره را بیش از پیش متشنج کرده است. این اختلافها در شرایطی رخ میدهد که آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی تازهای بر بخشی از کالاهای کانادایی وضع کرده و اوتاوا هم برای مقابله، تعرفههای مشابهی را از ۸ سپتامبر اجرا میکند.
در یک نگاه
- مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا از ۲۲ اوت متوقف شده است.
- مارک کارنی میگوید بازگشت به مذاکره به تغییر رویکرد واشنگتن بستگی دارد.
- آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی بر ۲۷.۶ میلیارد دلار کالای کانادایی وضع کرده است.
- کانادا تعرفههای متقابل را از ۸ سپتامبر اجرا میکند.
- تغییر نام دریاچه انتاریو به «Lake America» تنش سیاسی را بیشتر کرده است.
چرا مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا متوقف شد؟
مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا در پی طرح خواستههای جدید از سوی واشنگتن متوقف شد. دولت کانادا این شروط تازه را تهدیدی برای صنایع و منافع اقتصادی خود خواند و تصمیم به ترک میز مذاکره گرفت.
توقف گفتوگوها روز ۲۲ اوت بهصورت رسمی اعلام شد. کارنی در همان زمان خبر داد که آمریکا برنامه دارد روی ۲۸ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی، تعرفه ۵۰ درصدی وضع کند. اتاوا نیز در واکنش به این اقدام و برای محافظت از کارگران و شرکتهای داخلی، تعرفههای متقابل اعمال کرد.
موضوع به همینجا ختم نمیشود. سیاستهای فرهنگی و اقتصادی کانادا هم وارد این اختلاف شدهاند و دولت کارنی نمیخواهد آنها را در جریان مذاکرات به امتیاز تجاری تبدیل کند.
چرا کارنی از «مسخره کردن» و طعنههای واشنگتن انتقاد کرد؟
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، لحن تندتری علیه دولت دونالد ترامپ گرفته است. او گفت که واشنگتن باید از «مسخره کردن»، طعنهزدن و نمایش قدرت فاصله بگیرد و مذاکرات را جدی دنبال کند.
کارنی تأکید کرد که کانادا هنوز راه گفتوگو را نبسته است. به گفته او، رسیدن به یک توافق سودمند برای هر دو کشور ممکن است. اما آمریکا باید ابتدا فضای سیاسی و دیپلماتیک مناسبتری برای ادامه مذاکرات ایجاد کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که اختلاف دو کشور بر سر تعرفهها هم شدت گرفته است. اتاوا همزمان خود را برای پاسخ اقتصادی آماده میکند و بر استقلال تصمیمگیری کانادا پافشاری دارد.
از نگاه کارنی، اختلاف فعلی فقط درباره تعرفه و تجارت نیست. نوع برخورد مقامهای آمریکایی نیز به بخشی از بحران تبدیل شده و میتواند بازگشت دو طرف به یک مذاکره جدی را دشوارتر کند.
ماجرای تغییر نام دریاچه انتاریو چه ارتباطی با این بحران دارد؟
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، ۲۷ اوت فرمانی اجرایی صادر کرد که بر اساس آن، دولت فدرال آمریکا باید در اسناد و سامانههای رسمی خود از نام «Lake America» برای دریاچه انتاریو استفاده کند. تغییر نام دریاچه انتاریو فقط در چارچوب دولت آمریکا اجرا میشود. نام دریاچه در کانادا تغییر نکرده است و این پهنه آبی همچنان با عنوان «دریاچه انتاریو» شناخته میشود. فرمان واشنگتن هم تغییری در واقعیت جغرافیایی این دریاچه مشترک ایجاد نمیکند.
با این حال، تصمیم ترامپ خیلی زود به یک موضوع سیاسی تبدیل شد. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، بر سابقه تاریخی نام دریاچه تأکید کرد. همچنین این اقدام یکجانبه را نشانه دیگری از افزایش تنش میان اتاوا و واشنگتن دانست.
ماجرا حتی به خدمات نقشه هم کشیده شد. برخی سامانههای نقشه در آمریکا نام «Lake America» را نمایش دادهاند و همین موضوع بحث درباره حدود اختیار دولت آمریکا برای تغییر نام یک پهنه آبی مشترک را بیشتر کرده است.
در نتیجه، تغییر نام دریاچه انتاریو که در ظاهر یک تصمیم اداری در آمریکا بود، به نمادی از اختلاف سیاسی دو کشور تبدیل شد؛ اختلافی که همزمان با جنگ تعرفهای، روابط کانادا و آمریکا را بیش از گذشته تحت فشار قرار داده است.
چرا زبان فرانسه و فرهنگ کبک وارد مذاکرات تجاری شده است؟
یکی از اختلافهای کانادا و آمریکا به سیاستهای فرهنگی کانادا مربوط میشود. دولت آمریکا با برخی مقرراتی که از تولید و محتوای فرهنگی کانادا حمایت میکنند، مخالف است. مارک کارنی میگوید این مقررات برای حفظ زبان فرانسه و فرهنگ کانادا ضروری هستند. درنتیجه نباید بخشی از معامله تجاری با آمریکا شوند.
بخشی از این اختلاف به خدمات پخش اینترنتی مربوط میشود. کانادا از شرکتهایی که در این بازار فعالیت میکنند میخواهد که در تولید و عرضه محتوای کانادایی سهم داشته باشند. دولت کانادا با این سیاست از تولیدکنندگان داخلی، بهویژه تولیدکنندگان فرانسویزبان، حمایت میکند.
«جمیسون گریر»، نماینده تجاری آمریکا، این مقررات را یکی از موضوعات مورد اختلاف میداند. از نگاه واشنگتن، برخی از این قوانین برای شرکتهای آمریکایی محدودیت ایجاد میکنند و باید در مذاکرات تجاری بررسی شوند.
کارنی چنین نگاهی را نمیپذیرد. او ۲۴ اوت گفت که زبان فرانسه و فرهنگ کانادا «حقوق بنیادین» هستند، نه «موضوعات تجاری». این موضع برای کبک اهمیت ویژهای دارد؛ جایی که حفظ زبان و فرهنگ فرانسوی بخش مهمی از هویت سیاسی و اجتماعی استان است.
به همین دلیل، اتاوا میخواهد حتی در صورت رسیدن به توافق تجاری با آمریکا، اختیار خود را برای حمایت از زبان فرانسه و صنایع فرهنگی کانادا حفظ کند.
تعرفههای متقابل کانادا چه زمانی اجرا میشوند و آیا مذاکرات دوباره آغاز خواهد شد؟
کانادا اعلام کرده است که تعرفههای متقابل خود را از ۸ سپتامبر اجرا میکند. نرخ این تعرفهها بسته به نوع کالا ۱۵، ۲۵ یا ۵۰ درصد خواهد بود و در مجموع حدود ۲۷.۶ میلیارد دلار از واردات آمریکا را هدف میگیرد.
فولاد و محصولات لبنی در فهرست کالاهای مشمول قرار دارند. لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، خمیر کاغذ و کاغذ و برخی محصولات الکترونیکی نیز تحت تأثیر این تصمیم قرار میگیرند.
اتاوا برای کاهش فشار اقتصادی بر شرکتها و نیروی کار هم یک بسته حمایتی ۷.۵ میلیارد دلاری در نظر گرفته است. این اقدام نشان میدهد که اختلاف دو کشور دیگر فقط به اظهارنظرهای سیاسی و مذاکرات پشت درهای بسته محدود نیست و حالا مستقیماً بر تجارت تأثیر میگذارد.
با وجود این تشدید فشارها، کارنی هنوز از بازگشت به میز مذاکره صحبت میکند. او میگوید کانادا برای رسیدن به توافقی سودمند آماده است. اما واشنگتن باید رویکرد خود را تغییر دهد و مذاکرات را جدیتر دنبال کند.
هنوز تاریخ مشخصی برای ازسرگیری مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا اعلام نشده است. تجارت میان دو کشور نیز همچنان ادامه دارد، اما تعرفههای تازه میتوانند هزینه واردات را برای شرکتها بالا ببرند و در ادامه بر قیمت برخی کالاها اثر بگذارند.
برای دولت کانادا، مسئله فقط میزان تعرفهها نیست. کارنی میخواهد در هر توافق آینده، کانادا همچنان درباره صنایع داخلی، سیاستهای فرهنگی و حمایت از زبان فرانسه اختیار تصمیمگیری داشته باشد.
دیدگاه هدهد کانادا؛ هزینه پنهان طولانی شدن اختلاف کانادا و آمریکا چیست؟
آنچه در این اختلاف کمتر دیده میشود، فاصله گرفتن رابطه کانادا و آمریکا از یک دعوای معمول تجاری است. تعرفهها قابل مذاکرهاند، اما وقتی اختلاف به فرهنگ، زبان و حتی نمادهای ملی میرسد، پیدا کردن نقطه توافق سختتر میشود. برای دولت مارک کارنی، مسئله فقط این نیست که چه کالایی با چه نرخی وارد آمریکا شود؛ بحث بر سر این است که کانادا تا کجا حاضر است برای حفظ دسترسی به بازار آمریکا از سیاستهای داخلی خود عقبنشینی کند.
این مسئله برای مردم کانادا هم اهمیت زیادی دارد. هرچه اختلاف طولانیتر شود، شرکتهایی که به تجارت با آمریکا وابستهاند با نااطمینانی بیشتری روبهرو میشوند. بخشی از این فشار ممکن است در زنجیره تأمین و قیمت برخی کالاها هم دیده شود.
از نگاه هدهد کانادا، نقطه تعیینکننده اینجاست: اگر دو طرف نتوانند تجارت را از مسائل هویتی جدا کنند، حتی توافق بر سر تعرفهها هم ممکن است نتواند تنش میان اتاوا و واشنگتن را برطرف کند.
پرسشهای متداول
مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا چرا متوقف شد؟
مذاکرات پس از مطرحشدن خواستههای تازه آمریکا در ۲۲ اوت متوقف شد. دولت کانادا این شروط را با منافع اقتصادی و مواضع خود سازگار ندانست.
آیا آمریکا واقعاً نام دریاچه انتاریو را تغییر داده است؟
دولت آمریکا نام «Lake America» را برای استفاده در اسناد و سامانههای فدرال خود تعیین کرده است. اما این تصمیم فقط در داخل آمریکا اعتبار دارد و کانادا را ملزم به استفاده از نام جدید نمیکند. کانادا همچنان این پهنه آبی مشترک را «دریاچه انتاریو» مینامد. بنابراین، فرمان آمریکا نام دریاچه در کانادا را تغییر نداده است و کاربرد نام «Lake America» به نهادها و خدمات دولتی آمریکا محدود میشود.
تعرفههای متقابل کانادا چه زمانی اجرا میشوند؟
طبق اعلام دولت کانادا، تعرفههای متقابل از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اجرا میشوند و نرخ آنها بسته به کالا متفاوت است.
آیا کارنی مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا را برای همیشه متوقف کرده است؟
خیر. نخستوزیر کانادا گفته است در صورت تغییر رویکرد آمریکا، امکان بازگشت به میز مذاکره وجود دارد.
منابع: رویترز، اپنیوز، پولیتیکو، وایتهس، دگاردین، گلوبالنیوز
