شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، موقعیت «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا و یکی از گزینه‌های احتمالی جمهوری‌خواهان برای انتخابات ۲۰۲۸ را تضعیف کرده است؛ او اکنون باید میان وفاداری به «دونالد ترامپ» و فاصله گرفتن از سیاست‌های نامحبوب دولت او تعادل برقرار کند.
اگرچه نام جی‌دی ونس در فهرست نامزدهای انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نبود، اما به نوشته نیویورک‌تایمز، او بزرگ‌ترین بازنده این انتخابات محسوب می‌شود. دونالد ترامپ دیگر برای کسب آرای عمومی در انتخابات ریاست‌جمهوری رقابت نخواهد کرد، اما ونس در صورت تمایل به ورود به رقابت‌های سال ۲۰۲۸، ناچار است رأی‌دهندگان را به حمایت از میراث سیاسی دولت ترامپ متقاعد کند؛ میراثی که اکنون با کاهش محبوبیت روبه‌رو است.
در همین حال، برخی جمهوری‌خواهان از جمله «ران دی‌سانتیس»، فرماندار فلوریدا، از هم‌اکنون در حال فاصله گرفتن از دولت ترامپ هستند. دی‌سانتیس روز چهارشنبه نتایج انتخابات را «رد جمهوری‌خواهان در واشینگتن از سوی رأی‌دهندگان» توصیف کرد.
وفاداری جی‌دی ونس به ترامپ؛ مانعی برای فاصله گرفتن از دولت
برای جی‌دی ونس، فاصله گرفتن از رئیس‌جمهوری نامحبوب کار دشوارتری خواهد بود. بسیاری از جمهوری‌خواهان وفاداری خود را به ترامپ نشان داده‌اند، اما ونس در این زمینه فراتر رفته است. او هم در مواضع سیاسی و هم در سبک رفتارش، خود را نماینده جنبش «ماگا» معرفی کرده و حتی در برخی موارد ترامپی‌تر از خود ترامپ ظاهر شده است.
ونس علاوه بر تصدی معاونت ریاست‌جمهوری، روابط نزدیکی با خانواده ترامپ، به‌ویژه «دونالد ترامپ جونیور»، برقرار کرده است. از این نظر، او در مقایسه با چهره‌هایی مانند «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، بیش از دیگران به ترامپ وابسته است.
ونس روز چهارشنبه در واکنش به شکست‌های انتخاباتی جمهوری‌خواهان، بیانیه‌ای مفصل در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد. او نارضایتی از جنگ ایران و تورم، در کنار تمایل رأی‌دهندگان به اولویت دادن به منافع آمریکا و تغییر رابطه این کشور با اسرائیل را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانست.
با این حال، او تلاش کرد نشان ندهد که با رئیس‌جمهوری اختلاف نظر دارد. ونس پس از آنکه نوشت «دلیل شکست ما جنگ است»، بلافاصله اضافه کرد که «خود رئیس‌جمهوری هم دیشب همین را گفت». دونالد ترامپ جونیور نیز این بیانیه را بازنشر کرد و با تأیید آن نوشت: «تک‌تک کلمات این بیانیه کاملاً درست است.»
سکوت درباره تعرفه‌ها و دشواری موضع‌گیری درباره جنگ ایران
نکته قابل‌توجه در بیانیه ونس، اشاره نکردن به تعرفه‌های تجاری دولت ترامپ بود؛ سیاستی که حتی پیش از افزایش قیمت سوخت در پی جنگ، هزینه‌های زندگی را بالا برده بود.
این سکوت چندان هم غیرمنتظره نیست. بخش مهمی از هویت سیاسی ونس بر ارتباط او با طبقه کارگری آمریکا و افرادی استوار است که از جهانی‌شدن اقتصاد آسیب دیده‌اند. تغییر موضع درباره تجارت و تعرفه‌ها می‌تواند به معنای فاصله گرفتن از همین پایگاه سیاسی باشد.
ونس در موضوع ایران نیز با موقعیت دشواری روبه‌رو است. او در جلسات داخلی دولت با آغاز جنگ مخالفت کرده بود، اما پس از آنکه نتوانست نظر رئیس‌جمهوری را تغییر دهد، در مواضع علنی از جنگ حمایت کرد.
اکنون او باید رأی‌دهندگان را متقاعد کند که به دلیل مخالفت شخصی‌اش با جنگ، شایسته حمایت است؛ در حالی که در عرصه عمومی از همان جنگ دفاع کرده بود. به نوشته نیویورک‌تایمز، چنین استدلالی چندان قانع‌کننده نخواهد بود، مگر اینکه ونس به شکلی جدی‌تر و آشکارتر از ترامپ فاصله بگیرد.
البته مخالفت علنی با رئیس‌جمهوری نیز برای او خطرناک است. ونس پیش‌تر یک بار موضع خود را درباره ترامپ تغییر داده بود؛ او در سال ۲۰۱۶ از منتقدان سرسخت ترامپ بود، اما در سال ۲۰۲۱ به یکی از حامیان پرصدای او تبدیل شد. تغییر موضع دوباره ممکن است بیش از آنکه نشانه استقلال سیاسی باشد، اقدامی با انگیزه‌های انتخاباتی تلقی شود.
از سوی دیگر، قطع رابطه با ترامپ برای ونس هزینه دارد؛ زیرا رئیس‌جمهوری همچنان از حمایت گسترده جمهوری‌خواهان برخوردار است. اگرچه محبوبیت ترامپ در میان رأی‌دهندگان مستقل کاهش یافته، ۸۲ درصد جمهوری‌خواهان همچنان عملکرد او را تأیید می‌کنند.
تغییر رابطه با اسرائیل؛ شعاری بدون دستاورد اقتصادی؟
نویسنده نیویورک‌تایمز همچنین وعده تغییر رابطه آمریکا با اسرائیل را نوعی عوام‌گرایی ظاهری و فاقد محتوای واقعی می‌داند.
به باور او، چنین تغییری نه زندگی حتی یک رأی‌دهنده ترامپ را بهبود می‌بخشد و نه دلایل حضور و نفوذ جهانی آمریکا را از بین می‌برد. بخش عمده پولی که گفته می‌شود به اسرائیل ارسال می‌شود، در داخل آمریکا هزینه می‌شود.
با این حال، قطع حمایت از اسرائیل بسیار ساده‌تر از اجرای سیاست‌هایی مانند اعمال تعرفه‌های تجاری و بستن مرزها، هم‌زمان با پایین نگه داشتن قیمت‌هاست؛ وعده‌هایی که دولت ترامپ برای تحقق آن‌ها با دشواری روبه‌رو شده است.
فساد در دولت ترامپ؛ موضوعی که جی‌دی ونس نادیده گرفت
یکی دیگر از موضوعاتی که در ارزیابی ونس از نتایج انتخابات غایب بود، فساد در دولت ترامپ است.
ترامپ با وعده پاک‌سازی ساختار سیاسی واشینگتن و مقابله با فساد به قدرت رسید، اما به نوشته نیویورک‌تایمز، دولت او به‌جای تحقق این وعده، با موجی از منفعت‌طلبی مالی و رفتارهای سودجویانه روبه‌رو شده است؛ به‌گونه‌ای که تلاش‌های «هانتر بایدن» برای کسب منافع شخصی در مقایسه با آنچه در دولت ترامپ جریان دارد، آماتور به نظر می‌رسد.
دموکرات‌ها قصد دارند از طریق تحقیقات و جلسات استماع کنگره، این معاملات و روابط بحث‌برانگیز را افشا کنند. شماری از نزدیک‌ترین متحدان ونس، از جمله دونالد ترامپ جونیور، نیز ممکن است زیر ذره‌بین قرار بگیرند. نویسنده معتقد است حتی اگر عملکرد شخصی ونس کاملاً بدون ایراد باشد، پیامدهای این رسوایی‌ها می‌تواند دامن او را نیز بگیرد.
ارتباط با غول‌های فناوری؛ نقطه‌ضعف احتمالی ونس
ونس همچنان از مزایای سیاسی مهمی برخوردار است. حمایت ترامپ را دارد، برای شمار زیادی از نامزدهای جمهوری‌خواه کمک مالی جمع‌آوری کرده و توانسته است بخش‌های مهمی از جریان راست آمریکا را با خود همراه کند.
با این حال، ارتباطات او با چهره‌های ثروتمند و صاحبان شرکت‌های بزرگ فناوری ممکن است به نقطه‌ضعفش تبدیل شود. چهره‌های پوپولیست جناح چپ، مانند «الکساندریا اوکاسیو-کورتز»، احتمالاً تلاش خواهند کرد ونس را به چشم‌اندازهای به‌شدت نامحبوب سیلیکون‌ولی درباره آینده جامعه تحت سلطه هوش مصنوعی و حذف نقش انسان پیوند دهند.
دی‌سانتیس نیز که پیش‌تر مواضع انتقادی علیه شرکت‌های هوش مصنوعی اتخاذ کرده، ممکن است از همین موضوع برای رقابت با ونس استفاده کند.
در انتخابات امسال، رأی‌دهندگان در مناطق مختلف آمریکا نامزدهایی را که روابط نزدیکی با غول‌های فناوری سیلیکون‌ولی داشتند، رد کردند. حتی دریافت کمک مالی از چهره‌هایی مانند «ایلان ماسک» نیز برای برخی سیاستمداران نتیجه معکوس داشته است.
جریان راست آمریکا در حال فاصله گرفتن از مسیر اولیه خود است
مشکل دیگر ونس به جریان‌هایی بازمی‌گردد که او برای جلب حمایتشان تلاش کرده است. به نوشته نیویورک‌تایمز، برخی از این جریان‌ها بیش از گذشته به مواضع افراطی و نامتعارف گرایش پیدا کرده‌اند.
«تاکر کارلسون»، متحد قدیمی ونس که زمانی یکی از صداهای وحدت‌بخش جنبش ماگا محسوب می‌شد، اکنون بخش زیادی از فعالیت خود را به ترویج نظریه‌های عجیب درباره یهودیان و اسرائیل اختصاص داده است.
ده سال پیش، به نظر می‌رسید پوپولیسم در آمریکا می‌تواند به معنای بازگرداندن تولید صنعتی به داخل کشور، تأمین امنیت مرزها، اتخاذ سیاست خارجی محتاطانه‌تر و مقابله با اولویت‌های فرهنگی نخبگان باشد. اما به باور نویسنده، این مفهوم برای بسیاری از حامیان جریان راست اکنون به چیزی جز محکوم کردن یک کشور دوردست تقلیل یافته است.
مسیر دشوار جی‌دی ونس تا کاخ سفید
ونس سیاستمداری باهوش، زیرک و برخوردار از قدرت مانور سیاسی توصیف می‌شود. او توانسته است از منطقه صنعتی زنگارگرفته آمریکا (Rust Belt) به دانشکده حقوق دانشگاه ییل برسد و از فردی که زمانی ترامپ را «هیتلر آمریکا» می‌خواند، به معاون رئیس‌جمهوری و یکی از نزدیک‌ترین متحدان او تبدیل شود.
شاید ونس بتواند یک مسیر دشوار دیگر را نیز طی کند و به ریاست‌جمهوری برسد، اما به نوشته نیویورک‌تایمز، او اکنون در مقایسه با تنها یک هفته قبل، فاصله بیشتری با رسیدن به کاخ سفید دارد.
منبع: نیویورک‌تایمز
