هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، شماری از مقام‌های نظامی پیشین و سیاستمداران اسرائیلی نسبت به آغاز جنگی تازه هشدار داده‌اند. محور اصلی مخالفت‌ها، نه‌تنها تردید درباره دستاورد نظامی چنین حمله‌ای، بلکه نگرانی از استفاده «بنیامین نتانیاهو» از تنش با ایران برای حفظ قدرت است؛ آن هم در شرایطی که دولت او پس از انتخابات اخیر در موقعیت انتقالی قرار دارد.
تردید درباره مشروعیت نتانیاهو برای آغاز جنگ
با آغاز رایزنی احزاب پیروز انتخابات با «اسحاق هرتزوگ»، رئیس‌جمهور اسرائیل، از ۱۳ آبان، روند تشکیل دولت جدید این کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است. تشکیل ائتلاف ممکن است چند هفته تا بیش از سه ماه طول بکشد و در این فاصله، کابینه نتانیاهو همچنان به‌عنوان دولت انتقالی فعالیت خواهد کرد.
این دولت از نظر قانونی اختیار انجام عملیات نظامی را دارد. اما شماری از چهره‌های سیاسی و نظامی معتقدند تصمیم برای ورود دوباره به جنگ با ایران نباید در اختیار نخست‌وزیری باشد که در آستانه واگذاری قدرت قرار دارد.
«یائیر گولان»، ژنرال ذخیره و رهبر حزب دموکرات‌ها، ۱۱ آبان نتانیاهو را متهم کرد که از شرایط امنیتی برای «اهداف شخصی و محاسبات سیاسی خود برای حفظ قدرت» استفاده می‌کند. او خواستار تشکیل سریع‌تر دولت بعدی از سوی مخالفان نتانیاهو شد.
«گادی آیزنکوت»، ژنرال ذخیره و یکی از دو نامزد اصلی نخست‌وزیری، نیز از ارتش خواسته است در برابر احتمال استفاده سیاسی نتانیاهو از شرایط امنیتی، «سد نفوذناپذیر» ایجاد کند. همچنیسن اقدامات نظامی را صرفاً بر اساس نیازهای امنیتی اسرائیل پیش ببرد.
«اهود باراک»، نخست‌وزیر پیشین و رئیس اسبق ستاد ارتش اسرائیل، نیز ۱۱ آبان در گفت‌وگو با رادیوی شبکه اف‌ام ۱۰۳ تل‌آویو نسبت به انگیزه‌های احتمالی نتانیاهو برای آغاز جنگ ابراز نگرانی کرد. او هشدار داد که چنین اقدامی ممکن است اسرائیل را وارد یک «جنگ دروغین» کند و در صورت شکست، به تقویت ایران بینجامد.
باراک تأکید کرد: «هیچ اطلاعاتی وجود ندارد که نیاز به اقدام فوری علیه ایران را الزامی کند؛ کاری که انجام آن در شش یا هشت هفته آینده، زمانی که دولت جدید روی کار آید، امکانپذیر نباشد.» او معتقد است تصمیم درباره رویارویی با ایران باید به دولت بعدی واگذار شود. همچنین اسرائیل پیش از هرگونه اقدام نظامی باید اهداف و احتمال موفقیت آن را به‌دقت بررسی کند.
تردید درباره نتیجه حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران
مخالفت اسرائیلی‌ها با حمله به ایران فقط به اختلاف‌های سیاسی بر سر نتانیاهو محدود نیست. برخی فرماندهان پیشین ارتش اسرائیل نیز معتقدند حمله مجدد به ایران لزوماً دستاورد راهبردی نخواهد داشت.
«الیعزر چینی ماروم»، فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل و پژوهشگر اندیشکده «سادات-بگین»، دوشنبه در گفت‌وگو با رادیوی روزنامه «معاریو گفت» حمله دوباره به ایران رویکرد هسته‌ای این کشور را تغییر نخواهد داد. او تأکید کرد: «موضع من در مورد ضرورت چنین حمله‌ای بدون شک منفی است.»
ماروم معتقد است تحریم‌های اقتصادی با ایجاد تورم، بیکاری و کمبود برق، گاز و انرژی، فشار قابل توجهی بر ایران وارد کرده‌اند و باید فرصت داد تا تأثیر این فشارها مشخص شود. به گفته او، آمریکا نیز به‌دنبال حملاتی کوتاه‌مدت است و اطلاعات کافی برای از بین بردن حکومت ایران در اختیار ندارد. بنابراین، حملات هوایی بیشتر دستاوردی نخواهد داشت.
او همچنین هشدار داد حتی اگر در جریان جنگ مجتبی خامنه‌ای و دیگر مقام‌های ارشد ایران از بین بروند، سپاه فرد دیگری را برای رهبری انتخاب خواهد کرد که به گفته او، ادامه‌دهنده ساختار کنونی حکومت خواهد بود.
«راز زیمت»، کارشناس اندیشکده مطالعات ملی اسرائیل، نیز در مقاله‌ای هشدار داد حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های ایران الزاماً به فروپاشی حکومت منجر نمی‌شود. به نوشته او، چنین حمله‌ای ممکن است ایران را به کشوری شکست‌خورده‌تر تبدیل کند. اما حکومت‌های ضعیف نیز می‌توانند دوام بیاورند و همچنان تهدیدهای قابل توجهی ایجاد کنند.
موضع متفاوت حامیان نتانیاهو و هشدار تهران
با وجود مخالفت اسرائیلی‌ها با حمله به ایران، اکثریتی از تحلیلگران رسانه‌های اسرائیلی احتمال وقوع جنگی تازه را بیشتر از دستیابی ایران و آمریکا به توافق می‌دانند. مقام‌های نزدیک به نتانیاهو نیز اتهام استفاده سیاسی از بحران ایران را رد می‌کنند. «الی کوهن»، وزیر انرژی و زیرساخت اسرائیل، تأکید کرده است که نخست‌وزیر در مدیریت این بحران همواره منافع ملی را در نظر گرفته است.
«دانی دنون»، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، دوشنبه‌شب در مجمع عمومی این سازمان موضع دولت انتقالی را تشریح کرد. او مدعی شد ایران برنامه‌های هسته‌ای و موشکی خود را از سر گرفته، به کشتار مردم ایران ادامه می‌دهد. همچنین کشتیرانی آزاد جهانی را به گروگان گرفته است. دنون خطاب به مقام‌های حکومت ایران گفت: «اشتباه بزرگی مرتکب می‌شوید. تکبرتان منجر به سقوط خواهد شد و زمین زیرپایتان به لرزه درآمده است.» او همچنین به مردم ایران گفت «لحظه تعیین سرنوشت به‌دست خود شما بسیار زود خواهد رسید.»
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت‌وگوی تلفنی شنبه‌شب خود با نتانیاهو درباره ایران را «بسیار خوب» توصیف کرد. «مایک هاکبی»، سفیر آمریکا در اسرائیل، نیز به شبکه ۱۲ این کشور گفت تنها دو نفر به‌طور قطعی از آنچه در پیش است اطلاع دارند: رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل.
در مقابل، مقام‌های ایران در روزهای اخیر هشدار داده‌اند هرگونه حمله مشترک آمریکا و اسرائیل با حمله به منافع این دو کشور پاسخ داده خواهد شد. در آخرین دستورات منتسب به آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای و اظهارات مقام‌های نظامی و سیاسی ایران، بر فرامنطقه‌ای بودن پاسخ احتمالی تأکید شده است.
منبع: رادیوفردا
