هم‌زمان با تلاش «گادی آیزنکوت» برای تشکیل دولت جدید اسرائیل، اختلاف بر سر احتمال آغاز عملیات نظامی تازه علیه ایران به تنش علنی میان او و «بنیامین نتانیاهو» تبدیل شده است. آیزنکوت با هشدار درباره تصمیم‌های امنیتی پرخطر در دوره انتقال قدرت، از نخست‌وزیر خواسته است تا زمان تشکیل دولت جدید از اقدامات غیرضروری خودداری کند؛ هشداری که دفتر نتانیاهو آن را «غیرمسئولانه» خوانده است.
اختلاف بر سر حمله احتمالی به ایران
تنش اخیر در حالی بالا گرفته که گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی از اختلاف دوباره میان نتانیاهو و «ایال زمیر»، رئیس ستاد کل ارتش، درباره طرح‌های احتمالی حمله به ایران حکایت دارند. شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داده است که فرماندهی ارتش نگران است تشدید درگیری در شرایط کنونی، این کشور را با چالش‌های نظامی بیشتری روبه‌رو کند.
شبکه کان نیز شامگاه چهارشنبه گزارش داد که کابینه امنیتی اسرائیل، با وجود برگزار نشدن جلسه طی بیش از یک ماه گذشته، به ارتش دستور داده است آمادگی خود را برای حمله احتمالی به ایران افزایش دهد. این دستور در شرایطی صادر شده که نشانه‌هایی از کاهش تمایل آمریکا به اقدام نظامی علیه ایران دیده می‌شود.
این اختلاف پیشینه‌ای چند هفته‌ای دارد. گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی حاکی است که نتانیاهو و زمیر در هفته‌های منتهی به انتخابات پارلمانی پنجم آبان نیز بر سر احتمال ورود به جنگ با ایران اختلاف داشتند. بر اساس این گزارش‌ها، زمیر مانع از کشاندن ارتش به درگیری تازه شده است. همچنین به آمریکا اطلاع داده بود که چنین اقدامی می‌تواند برگزاری انتخابات را مختل کند. ارتش اسرائیل این گزارش‌ها را به‌طور تلویحی تأیید کرده بود.
همچنین برخی گزارش‌های رسانه‌ای مدعی بودند موساد مأمور شده است با اقداماتی حکومت ایران را تحریک کند تا زمینه‌ای برای آغاز جنگ فراهم شود. اما آمریکا با اطلاع از این تلاش‌ها مانع از وقوع آن شده است.
نامه هشدارآمیز در میانه انتقال قدرت
در چنین شرایطی، گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار» و چهره اصلی بلوک «تغییر»، روز چهارشنبه ۲۰ آبان، در نامه‌ای به نتانیاهو نسبت به تصمیم‌گیری‌های پرخطر امنیتی در دوره انتقال دولت هشدار داد.
آیزنکوت که پیش‌تر رئیس ستاد ارتش اسرائیل بوده و درجه سرلشکری دارد، یادآوری کرد که دولت نتانیاهو در وضعیت انتقالی قرار دارد. درنتیجه باید «خویشتن‌دار» باشد و «مسئولیت‌پذیری ملی مضاعف» نشان دهد. او از نخست‌وزیر خواست از انجام «اقدامات خطرناکی که می‌تواند تا زمان روی کار آمدن دولت جدید به تعویق بیفتد» خودداری کند.
اگرچه در این نامه مستقیماً نامی از ایران برده نشده، گزارشگران سیاسی و نظامی شبکه‌های کان، ۱۲ و ۱۳ و رسانه‌هایی مانند تایمز اسرائیل و وای‌نت، هشدار آیزنکوت را مرتبط با نگرانی از آغاز عملیات نظامی یک‌جانبه علیه ایران دانسته‌اند.
آیزنکوت همچنین درباره «حرکات خطرناک» و «گزارش‌های نگران‌کننده مبنی بر تأثیرگذاری ملاحظات غیرمرتبط با امنیت بر تصمیم‌گیری‌ها» ابراز نگرانی کرد. همچنین هشدار داد اقدام‌های امنیتی مهم و فاقد فوریت در دوره انتقال قدرت و تشکیل دولت جدید اسرائیل «می‌تواند پیامدهای ویرانگر» برای دموکراسی داشته باشد. همچنین «اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی و روند تصمیم‌گیری را تضعیف کند.»
او از نتانیاهو خواست رؤسای دستگاه‌های امنیتی را در موقعیتی قرار ندهد که میان وظایف قانونی خود و تردید درباره دستورهای دریافتی گرفتار شوند. آیزنکوت تأکید کرد: «به آن‌ها امکان دهید بدون هیچ تردیدی به وظیفه مقدس خود پایبند بمانند.»
واکنش نتانیاهو و اختلاف بر سر اختیارات دولت انتقالی
دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، چهارشنبه‌شب هشدار آیزنکوت را به دلیل علنی کردن مسائل امنیتی کشور «غیرمسئولانه» توصیف کرد. او گفت تمام تصمیم‌ها بر اساس ملاحظات امنیتی و با «هماهنگی کامل» با تشکیلات دفاعی و امنیتی اتخاذ می‌شوند.
«یسرائیل کاتس»، وزیر دفاع و از متحدان نتانیاهو، نیز پنج‌شنبه تأکید کرد که انتقالی بودن دولت به معنای محدود شدن اختیارات قانونی آن نیست. همچنین تصمیم‌های امنیتی همچنان تحت نظارت‌های قانونی اتخاذ می‌شوند.
کاتس با اشاره به جایگاه دولت مستقر نوشت: «یک نخست‌وزیر، یک وزیر دفاع که ارتش را هدایت می‌کند و یک دولت، که مسئول اتخاذ تمامی تصمیم‌های امنیت اسرائیل است.»
آیزنکوت در نامه‌ای جداگانه به «گالی بهاراو-میارا»، دادستان کل اسرائیل، خواستار مداخله قانونی او در این وضعیت شد. او همچنین درخواست کرد دسترسی‌اش به اطلاعات طبقه‌بندی‌شده نظامی و امنیتی فراهم شود.
بر اساس عرف سیاسی اسرائیل، نخست‌وزیر معمولاً رهبر اپوزیسیون را به‌طور منظم در جریان ارزیابی‌های اطلاعاتی محرمانه و عملیات نظامی قریب‌الوقوع قرار می‌دهد. اما در شرایط فعلی، به دلیل مأموریت آیزنکوت برای تشکیل دولت جدید اسرائیل و حضور نتانیاهو در رأس دولت انتقالی، جایگاه رسمی رهبر اپوزیسیون وجود ندارد.
نگرانی نتانیاهو از تشکیل دولت جدید اسرائیل
اختلاف بر سر ایران در شرایطی تشدید شده که مذاکرات برای تشکیل ائتلاف جدید در اسرائیل ادامه دارد. آیزنکوت روز چهارشنبه در سومین روز از مهلت ۲۸ روزه‌ای که اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، برای تشکیل دولت جدید به او داده است، هشدار خود را مطرح کرد.
نتانیاهو از زمان واگذاری این مأموریت بارها خواستار تشکیل «دولت وحدت ملی» شده است. همجنین در مقابل، دولت احتمالی آیزنکوت را دولتی محدود و متکی به احزاب عربی توصیف کرده است. احزاب عربی در انتخابات اخیر ۱۹ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورده‌اند. نتانیاهو این احزاب را به داشتن «انگیزه‌های نابودی اسرائیل» متهم کرده است.
با این حال، گزارشگران و مفسران سیاسی اسرائیل معتقدند پیشرفت مذاکرات بلوک تغییر با احزاب مذهبی «حریدی»، که پیش‌تر متحد نتانیاهو بودند، و همچنین حمایت احزاب عربی از دولت احتمالی آیزنکوت، موقعیت سیاسی نخست‌وزیر را تحت فشار قرار داده است. هم‌زمان، سیاستمداران بلوک تغییر نیز به‌تدریج در حال تصاحب ریاست و سمت‌های کلیدی پارلمان هستند.
یک عضو ارشد بلوک تغییر به وای‌نت گفته است نتانیاهو در تلاش است به هر قیمتی اسرائیل را وارد جنگ کند تا فرصت آیزنکوت برای تشکیل دولت جدید از بین برود.
نتانیاهو در سخنرانی روز ۱۹ آبان، هم‌زمان با آغاز دوره جدید کنست، هشدار داده بود که دستاوردهای نظامی اسرائیل در دو جنگ اخیر با ایران در معرض از دست رفتن است. همچنین «به‌زودی می‌خواهند اسرائیل را وادار به پذیرش یک ایران هسته‌ای کنند.»
وای‌نت در همین زمینه نوشت که این پرسش مطرح است آیا نتانیاهو در شرایط فعلی اختیار رهبری یک کارزار نظامی گسترده دیگر علیه ایران را دارد یا نه.
برخی مفسران سیاسی اسرائیل معتقدند نتانیاهو ممکن است با طولانی کردن ابهام سیاسی و جلوگیری از تشکیل دولت جدید، زمینه برگزاری انتخابات دیگری را فراهم کند. وضعیتی که به او امکان می‌دهد همچنان در مقام نخست‌وزیری باقی بماند.
منبع: رادیوفردا
