تلاش‌های قطر برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا در حالی وارد مرحله‌ای تازه شده که مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور در دوحه در جریان است. واشینگتن همچنان ترکیبی از فشارهای شدید اقتصادی و تهدیدهای صریح نظامی را روی میز نگه داشته است. با وجود اظهارات پیشین دونالد ترامپ مبنی بر رد پیشنهاد تازه تهران، کانال‌های ارتباطی میان دو کشور همچنان فعال است و سند جدیدی شامل یک دوره اعتمادسازی هفت‌روزه در حال بررسی است.
آخرین وضعیت مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه
به گزارش رویترز به نقل از یک مقام آگاه غیرایرانی از روند گفتگوها، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مسیر بازگشت از نیویورک و طی توقفی در دوحه، پاسخ رسمی آمریکا به پیشنهاد جدید تهران را از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرده است. سخنگوی دولت مسعود پزشکیان نیز روز چهارشنبه تایید کرد که این پاسخ تحویل گرفته شده و هم‌اکنون در دست بررسی است.
بر اساس این گزارش، اختلاف اصلی طرفین در مذاکرات ایران و آمریکا در دوحه در حال حاضر نه بر سر متن و اجزای طرح، بلکه بر سر ترتیب اجرای گام‌هاست. سند در دست بررسی، یک بازه زمانی هفت‌روزه برای اعتمادسازی را پیش‌بینی کرده که در صورت موفقیت، می‌تواند مقدمه‌ی بازگشت به نسخه‌ای تقویت‌شده از «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» باشد. توافقی که ۲۸ خرداد میان رؤسای جمهور دو کشور امضا شد اما در پی تشدید درگیری‌های نظامی در تنگه هرمز و حملات متقابل متوقف شد. طرح جدید همچنین گام‌های مشخصی را در مورد برنامه‌ی هسته‌ای ایران شامل می‌شود. تصمیم‌گیری نهایی تهران در این باره بر عهده‌ی تیم شش‌نفره‌ای است که پزشکیان پیش‌تر از تشکیل آن خبر داده بود.
ترکیب تهدید نظامی و اهرم فشار اقتصادی ترامپ
در سوی دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا همزمان با بررسی پیشنهادها، مواضع تهدیدآمیز خود را تکرار کرده است. ترامپ شامگاه چهارشنبه در کاخ سفید، در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره امکان توافق و از سرگیری مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا گفت: «شاید آن‌ها را منفجر کنیم. باید تصمیم بگیریم. منفجرشان کنیم یا توافق کنیم. وقتش رسیده. خیلی زود تمام می‌شود.»
همزمان، بازنشر گزارش روزنامه نیویورک‌پست از سوی ترامپ در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال، توجه‌ها را به فشار اقتصادی آمریکا بر ایران جلب کرد. این گزارش به نقل از «اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا، مدعی شده است که «ظرف دو هفته چیزی برای اقتصاد ایران باقی نخواهد ماند.»
بسنت با اشاره به آنچه «عملیات طرد اقتصادی» واشینگتن خوانده، گفت طبق برآورد دولت آمریکا، تنها حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت ایران در مسیر تحویل، عمدتاً به چین، قرار دارد. او مدعی شد پس از آن، تهران «چیزی برای تجارت در برابر هیچ چیز دیگری» نخواهد داشت.
این اظهارات در حالی مطرح شده که مذاکرات ایران و آمریکا در دوحه همچنان در کانون توجه قرار دارد. بسنت همچنین مدعی شد فشار اقتصادی آمریکا دلیل تمایل دوباره ایران به توافق است و گفت: «فکر می‌کنم آن‌ها فشار را احساس می‌کنند و به همین دلیل است که توافق می‌خواهند.»
تعمیق بحران مالی و رکود در داخل ایران
تاکید کاخ سفید بر تنگنای مالی تهران در شرایطی رخ می‌دهد که آمارهای رسمی در داخل ایران نیز نشان‌دهنده‌ی تعمیق بحران اقتصادی است. گزارش تازه مرکز آمار ایران از صعود نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور به ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد حکایت دارد. همچنین رشد اقتصادی سه ماهه‌ی نخست امسال منفی ۱۰.۱ درصد اعلام شده است.
در بازار ارز نیز قیمت دلار در بازار آزاد با ثبت رکوردی تازه از ۲۵۶ هزار تومان عبور کرد. افت قیمتی که نشان می‌دهد ارزش ریال از زمان آغاز محاصره‌ی دریایی آمریکا در ۲۳ تیر تاکنون بیش از ۲۵ درصد ریزش داشته است. این افت شدید در حالی رخ داده که بانک مرکزی ایران از برنامه‌ی عرضه دو میلیارد دلار اسکناس برای کنترل بازار خبر داده است.
منبع: رادیوفردا
