یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه به رویترز گفت که تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک و کنترل منطقهای بر رفتوآمدهای تنگه هرمز را رد کرده است؛ اقدامی که امیدها برای حلوفصل بنبستی که تجارت در خلیج فارس را برای ماهها مختل کرده، بر باد داد.
رد پیشنهاد عمان و اصرار تهران بر کنترل بر تنگه هرمز
در واقع، پیشنهاد طرح منطقهای جدیدی که از سوی عمان برای حل مناقشه بر سر این تنگه حیاتی به ایران ارائه شده بود، مسیر گذرگاهی را هدف قرار میداد که پیش از حملهی آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایعشده (LNG) جهان از آن عبور میکرد.
با این حال، تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک و منطقهای این تنگه را با این استدلال که هیچ شانسی برای موفقیت ندارد، رد کرد. این مقام ایرانی به رویترز گفت که آمریکا و عربستان سعودی در تلاش هستند تا عمان را برای پیشبرد «طرحهای غیرواقعبینانه» خود در رابطه با این تنگه استراتژیک تحت فشار قرار دهند. وی افزود که ایران اصرار دارد تمام مسیر ورودی به تنگه و بخشی از مسیر خروجی باید تحت کنترل ایران باشد.
این مقام تصریح کرد که پیشنهاد مدیریت مشترک ۵۰-۵۰ عمان که به ایران داده شد در راستای منافع کشور نیست، اگرچه تهران، عمان را همسایهای ارزشمند میداند.
حملهی سپاه پاسداران به ۳ نفتکش و هشدار به مداخلهی آمریکا
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز چهارشنبه اعلام کرد نیروهایش سه نفتکش را در این تنگه هدف قرار داده و پس از بیتوجهی آنها به هشدارها برای عبور از «مسیر ناامن و غیرقانونی»، آنها را مجبور به توقف کردهاند.
نیروی دریایی سپاه ایران در بیانیهای اعلام کرد که همچنان کنترل کامل خود را بر آبراه استراتژیک تنگه هرمز حفظ کرده و هشدار داد که «دخالت نظامی غیرقانونی آمریکا» و دستورالعملهای آن به شناورهای منطقه بدون پاسخ نخواهد ماند.
رویترز نتوانست بهطور مستقل روایت سپاه ایران را تایید کند.
جهش دوبارهی قیمت نفت در پی شدت گرفتن درگیریها
قیمت نفت روز چهارشنبه بیش از سه دلار در هر بشکه افزایش یافت؛ چرا که حملات در منطقه بار دیگر شدت گرفت.
آمریکا و عربستان سعودی روز چهارشنبه و در سایهی رد پیشنهاد دیپلماتیک عمان که به ایران داده شده بود، حملاتی را علیه گروههای تحت حمایت ایران در عراق آغاز کردند و مدعی شدند این گروهها مسئول حملات پهپادی به تاسیسات نفتی عربستان بودهاند؛ امری که باعث شد ایران هشدار دهد مقصر دانستن تهران در این حملات یک «اشتباه محاسباتی بزرگ» است.
حملات آمریکا و عربستان در شرق عراق تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که ارتش آمریکا اعلام کرد سامانههای دفاع هوایی این کشور یک حملهی غافلگیرانهی ایران علیه نیروهای آمریکایی در منطقه را خنثی کردهاند.
سپاه پاسداران نیز اعلام کرد روز چهارشنبه چند موشک بالستیک به سمت پایگاههای نظامی آمریکا در اردن شلیک کرده است. ارتش اردن اعلام کرد سامانههای دفاع هوایی این کشور پنج موشک ایرانی را که به سمت اردن شلیک شده بودند، رهگیری و منهدم کردهاند.
حملات متقابل روزهای اخیر به وقفهی کوتاهمدت درگیریها پایان داده است؛ وقفهای که پس از آن ایجاد شده بود که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، کارزار بمباران دو هفتهای آمریکا را بهطور ناگهانی متوقف کرد و به نظر میرسید ایران نیز اقدام مشابهی انجام داده است.
تشدید رویارویی منطقهای و چالشهای کنترل امنیت در تنگه هرمز
عربستان سعودی روز سهشنبه اعلام کرد پدافند هوایی این کشور چند پهپاد را که تاسیسات نفتی در استان شرقی این کشور را هدف قرار داده بودند، منهدم کرده است. «ترکی المالکی»، سخنگوی وزارت دفاع عربستان گفت شبهنظامیان تحت حمایت ایران این حملات را از خاک عراق انجام دادهاند.
ساعات پایانی همان روز، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و وزارت دفاع عربستان سعودی اعلام کردند دو کشور چند نقطه را در سراسر شرق عراق که به گفتهی آنها توسط ایران برای هدایت حملات پهپادی استفاده میشد، هدف قرار دادهاند.
سازمان حشد الشعبی عراق اعلام کرد چندین مقر رسمی این گروه در نقاط مختلف عراق روز چهارشنبه توسط نیروهای آمریکایی و سعودی هدف حمله قرار گرفته است. این گروه گفت گزارشهای اولیه از کشته و زخمی شدن شماری از افراد و وارد شدن خسارت به تعدادی از ساختمانها و تاسیسات حکایت دارد.
یک مقام دفاعی ایران در گفتگو با تلویزیون دولتی این کشور، هرگونه ارتباط ایران با پرتابههایی که از کشورهای دیگر به سمت اهداف سعودی شلیک شدهاند را رد کرد. این مقام نظامی که نامش فاش نشده و سخنانش از شبکهی دولتی صداوسیمای ایران پخش شد، گفت نسبت دادن حملات علیه منافع آمریکا در منطقه به ایران و تلاش برای تضعیف کنترل کشور بر امنیت تنگه هرمز، «یک اشتباه محاسباتی بزرگ» است.
جزئیات پیشنهاد عمان به ایران با الگوبرداری از تنگه مالاکا
عمان در تلاش برای حل بحران، پیشنهاد جدیدی جهت مدیریت این آبراه به ایران ارائه کرده بود که با حمایت کشورهای خلیج فارس انجام میشد و بر اساس آن، از کشتیها هزینههایی داوطلبانه دریافت میشد.
یک منبع در خلیج فارس و یک دیپلمات غربی که از جزئیات این طرح مطلع بودند، روز سهشنبه به رویترز گفتند بر اساس پیشنهاد عمان، ایران کنترل انحصاری اعمال نمیکرد و عوارض پرداختی نیز داوطلبانه بود.
این سازوکار مشابه مدلی بود که در تنگه مالاکا در آسیا اجرا میشود؛ جایی که اندونزی، مالزی و سنگاپور از کشتیها میخواهند برای تامین هزینههای ناوبری، حفاظت محیط زیست و عملیات جستوجو و نجات، کمکهای داوطلبانه پرداخت کنند.
ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، با هدف اعمال کنترل کامل بر روی رفتوآمدها، عملاً تنگه هرمز را بست. توافق ماه گذشته میان آمریکا و ایران باعث بازگشایی نسبی این مسیر شد و قرار بود مذاکرات بیشتری برای حل مسائل گستردهتر، از جمله برنامهی هستهای ایران، انجام شود. اما این توافق در اوایل جولای پس از آن فروپاشید که ایران به کشتیهایی که از یک مسیر کشتیرانی مورد قبول تهران نبود استفاده میکردند، شلیک کرد.
منبع: رویترز
