بر اساس بررسی شش سال تصاویر ماهوارهای از سوی گروهی از تحلیلگران، در یک سایت هستهای ایران که در دل یک کوه گرانیتی ساخته شده، همزمان با ادامهی جنگ با آمریکا، فعالیتهای ساخت و ساز در سال جاری به طور چشمگیری افزایش یافته است.
ساختوساز در سایت هستهای مرموز ایران
این سایت که «کوه کلنگ» نام دارد، در نزدیکی مجتمع هستهای نطنز و در فاصلهی حدود ۲۲۵ کیلومتری جنوب تهران قرار گرفته است. این مکان مدتهاست مورد توجه سازمانهای اطلاعاتی قرار دارد. همچنین آنها احتمال میدهند ایران از آن برای حفاظت از فعالیتهای آیندهی برنامهی هستهای خود استفاده کند.
بر اساس تحلیل جدید تصاویر ماهوارهای از سوی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) که پیش از انتشار عمومی در اختیار CNN قرار گرفته، امسال «افزایش آشکاری در فعالیتهای ساختوساز» در این سایت هستهای ایران مشاهده شده است. تحلیلگران CSIS میگویند این تاسیسات زیرزمینی «احتمالا» برای ایجاد یک پناهگاه امن برای برنامهی هستهای ایران طراحی شده است.
هشدار ترامپ و ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل
اسرائیل نیز پیشتر اعلام کرده بود که ایران ممکن است در چارچوب تلاشهای خود برای غنیسازی اورانیوم، در حال انتقال سانتریفیوژها به این محل باشد. «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، نیز بارها تهدید کرده است که این سایت هستهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ هفتهی گذشته به خبرنگاران گفت: «ممکن است خیلی زود به کوه کلنگ حمله کنیم.» همچنین افزود: «ما تمام کسانی که در آن سایت جابجا میشوند را میشناسیم.»
با این حال، تیم CSIS میگوید قرار گرفتن این تاسیسات در دل یک کوه گرانیتی، آن را به هدفی بسیار دشوار حتی برای سنگینترین بمبهای غیرهستهای پنتاگون تبدیل کرده است. کوه کلنگ تنها یکی از تاسیسات هستهای ایران است که گفته میشود ممکن است تسلیحات متعارف کنونی آمریکا نتوانند به عمق کافی برای انهدام آن نفوذ کنند.
قرارداد اضطراری پنتاگون پیش از آغاز جنگ
همزمان با تلاش آمریکا برای یافتن راهی برای هدف قرار دادن تاسیسات عمیق زیرزمینی ایران، چهار روز پیش از آغاز عملیات «خشم حماسی»، آژانس کاهش تهدیدهای دفاعی پنتاگون (DTRA) مجوز اضطراری اختصاص ۱.۲ میلیون دلار برای تعمیر تاسیسات آزمایش زیرزمینی در پایگاه موشکی «وایت سندز» در نیومکزیکو را صادر کرد. این قرارداد برای آمادهسازی یک آزمایش با شلیک واقعی و ارزیابی توانمندیهای محرمانه مقابله با تهدیدهای نوظهور بود و سند آن ۲۷ فوریه، تنها یک روز پیش از آغاز جنگ، در پایگاه داده قراردادهای فدرال آمریکا منتشر شد. در این سند تاکید شده بود که آمادهسازی آزمایش باید ظرف دو تا سه هفته انجام شود. زیرا اجرای آن در پی صدور یک «دستورالعمل امنیت ملی با فوریت زمانی» ضروری اعلام شده بود.
تلاش آمریکا برای ساخت سلاحهای نفوذگر قدرتمندتر
سه منبع مطلع از موضوع به سیانان گفتند که برنامهی این آزمایش با جنگ ایران مرتبط بوده است. همچنین هدف آن، دستیابی به روشی برای هدف قرار دادن عمیقترین تاسیسات زیرزمینی ایران و احتمالا شبیهسازی حملات آمریکا به تاسیسات هستهای خاص بوده است.
آمریکا پیشتر نیز در ماه جون ۲۰۲۵ و در چارچوب عملیاتی که ارتش آن را «چکش نیمهشب» نامید، به سایت های هستهای ایران حمله کرده بود. این حملات برخی از مراکز کلیدی مرتبط با برنامهی هستهای تهران را منهدم کرد. اما یک ژنرال ارشد آمریکایی سال گذشته به قانونگذاران گفت تاسیسات هستهای اصفهان که در عمق زمین قرار دارد، تنها از ناحیهی ورودیها آسیب دیده است. زیرا پنتاگون معتقد بود بمبهای سنگرشکن موسوم به «نفوذگر مهمات عظیم» (MOP) قادر به انهدام کامل آن نیستند.
ارتش آمریکا در حال کار بر روی یک بمب «نفوذگر نسل بعدی» است تا جایگزین MOP شود و بتواند اهدافی را که در عمق بیشتری از زمین قرار دارند، هدف قرار دهد. قرارداد آغاز ساخت نمونهی اولیه این سلاح در سپتامبر ۲۰۲۵ بسته شد و نیروی هوایی آمریکا نیز در ماه جون از شرکتهای صنایع دفاعی برای مشارکت در ساخت این سلاح جدید دعوت کرد.
شبیهسازی حملات زیرزمینی در وایت سندز
تصاویر ماهوارهای بررسیشده توسط سیانان نشان میدهد عملیات خاکبرداری در یک سایت دورافتاده و زیرزمینی در وایت سندز، که برای آزمایش تاثیر تسلیحات بر اهداف عمیقا مدفون در سنگ طراحی شده، از ۱۶ تا ۱۸ فوریه آغاز شد. اقدامی که زمانبندی آن با قرارداد اضطراری ۱.۲ میلیون دلاری پنتاگون همخوانی دارد. طبق سوابق پیمانکاری، شرکت «پیت» ۱۷ فوریه برآورد هزینهی این عملیات را ارائه کرد و روز بعد قرارداد را دریافت کرد. فعالیتهای عمرانی در این محل که مانند سایت کوه کلنگ در دل سنگهای گرانیتی ساخته شده، تا اواسط مارس ادامه داشت و سپس متوقف شد.
طرح حمله به کوه کلنگ همچنان روی میز است
به گفتهی یک منبع آگاه، ارتش آمریکا طرحهای عملیاتی خود را برای حمله به کوه کلنگ حفظ کرده است. همچنین این سایت بخشی از پکیج اهدافی بوده که اوایل تابستان امسال، زمانی که ترامپ تهدید به تشدید درگیری با ایران میکرد، زیر نظر قرار داشت.
این منبع گفت طرح حمله به کوه کلنگ شامل استفاده از برخی از بزرگترین بمبهای زرادخانهی آمریکا بوده است. با این حال، هنوز مشخص نیست این بمبها بتوانند به عمق کافی نفوذ کنند و تاسیسات یا تجهیزاتی را که ایران ممکن است به این محل منتقل کرده باشد، منهدم کنند.
تلاشها برای تدوین طرحهایی جهت حملهی موثر به تاسیسات زیرزمینی همچنان ادامه دارد. یک منبع مطلع به سیانان گفت بخشهایی از وزارت دفاع آمریکا اخیرا یک «دورهی فشرده برنامهریزی» در مورد این موضوع برگزار کردهاند.
بر اساس تحلیل CSIS، تاسیسات کوه پیکاکس «احتمالا» برای یکی از سه هدف مرتبط با برنامه هستهای ایران طراحی شده است: ساخت و مونتاژ سانتریفیوژ، تاسیسات غنیسازی یا پناهگاهی امن برای فعالیتهای دیگری که با تسلیحات هستهای مرتبط هستند، مانند تبدیل اورانیوم به فلز.
تغییر الگوی فعالیتها در تاسیسات زیرزمینی ایران
تحلیلگران CSIS در گزارش خود نوشتهاند که فعالیتهای ساختمانی در این سایت «از حفاری فعال به سمت ساختوساز داخلی و ادامهی عملیات مستحکمسازی بخشهای بیرونی تغییر کرده است.»
بر اساس این گزارش، کوه کلنگ در سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری شاهد تردد و فعالیت در جادههای اطراف بوده است. همچنین اقداماتی از جمله «بالابردن و مستحکمسازی ورودی تونلها، آسفالتکردن شبکهی جادههای داخلی، تقویت مناطق اطراف ورودیها و هموارسازی زمین و خارجکردن خاک» حاصل از حفر تونلها انجام شده است.
با این حال، تحلیلگران CSIS هشدار دادهاند که «ادامهی ساختوساز» در کوه کلنگ، در کنار عوامل دیگر، نشان میدهد این سایت «احتمالا هنوز برای انجام عملیات غنیسازی آماده نیست». البته اگر اساسا هدف از ساخت آن انجام غنیسازی بوده باشد.
منبع: سیانان
