ایران در شرایطی از آمادگی مشروط برای گسترش همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داده که بنبست مذاکرات با آمریکا و ادامه محدودیت دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای آسیبدیده، ابهامها درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور را افزایش داده است.
«رضا نجفی»، نماینده ایران در آژانس، در گزارشی ۱۰ صفحهای اعلام کرده است تهران تا زمانی که با تهدید حملات نظامی علیه تأسیسات هستهای خود مواجه باشد، شرایط را برای اجرای بازرسیهای معمول و نظارت کامل فراهم نمیبیند.
اختلاف تهران و آژانس انرژی اتمی بر سر ادامه بازرسیها
نجفی در این گزارش تأکید کرده است حمله مستقیم به تأسیسات هستهای تحت نظارت آژانس و تهدیدهای مستمر علیه این مراکز، شرایطی استثنایی ایجاد کرده که انجام بازرسیهای معمول را ناممکن ساخته است.
بااینحال، نماینده ایران گفته است تهران پس از فراهم شدن شرایط لازم برای انجام بازرسیهای ایمن و مؤثر، آمادگی دارد گسترش همکاری با آژانس را بررسی کند. ایران تحقق این شرایط را به پیشرفت در مذاکرات صلح با واشینگتن مرتبط دانسته است.
در مقابل، آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأکید دارد که توافق پادمان ایران همچنان معتبر است و تهران نمیتواند اجرای تعهدات خود در چارچوب این توافق را بهطور یکجانبه متوقف کند.
ابهام درباره سرنوشت ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده
یکی از مهمترین پیامدهای محدودیت دسترسی بازرسان، ناتوانی آژانس در راستیآزمایی وضعیت مواد هستهای موجود در تأسیسات آسیبدیده است. این نهاد میگوید بیش از یک سال است که امکان دسترسی به این مراکز را نداشته و در نتیجه نتوانسته وضعیت مواد هستهای اعلامشده در آنها را تأیید کند.
آژانس پیش از حملات خرداد ۱۴۰۴، ذخایر اورانیوم غنیشده ایران با خلوص ۶۰ درصد را ۴۴۰.۹ کیلوگرم برآورد کرده بود. بااینحال، اکنون نه مقدار دقیق این ذخایر و نه محل نگهداری آنها برای این نهاد قابل تأیید است.
از دست رفتن آنچه آژانس «تداوم آگاهی» از ذخایر هستهای ایران مینامد، نگرانیها درباره امکان نظارت مؤثر بر برنامه هستهای تهران را افزایش داده است.
چشمانداز مبهم توافق تهران و واشینگتن
همزمان با اختلاف بر سر نظارت هستهای، نشانهای از نزدیک شدن تهران و واشینگتن به توافق نیز دیده نمیشود.
به گزارش بلومبرگ، «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد دو طرف به پیشرفت دیپلماتیک نزدیک نیستند. او برخی خواستههای ایران را «غیرواقعبینانه و مضحک» توصیف کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که مذاکرات دو کشور بر سر پایان جنگ و حلوفصل اختلافات مربوط به برنامه هستهای ایران همچنان در بنبست قرار دارد؛ بنبستی که دستیابی به توافقی برای تعیین چارچوب نظارت آژانس بر فعالیتهای هستهای ایران را نیز با ابهام روبهرو کرده است.
منبع: ایرانوایر

