برای یک خانواده‌ی سه‌نفره در ایران، تنها خرید بلیت رفت تهران به مشهد با قیمت‌های مشاهده‌شده در بازار نزدیک به دو برابر حقوق ماهانه یک کارگر هزینه دارد. رقمی که با احتساب مسیر برگشت به ۷۳ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان می‌رسد. این در حالی است که این رقم فقط هزینه یک سفر هوایی می‌باشد و هزینه‌ی اقامت و غذا هنوز به این مبلغ اضافه نشده است.
بررسی قیمت بلیت‌های داخلی در سایت‌های فروش آنلاین در روز چهارشنبه ۸ مهر نشان می‌دهد سفر هوایی در ایران برای بسیاری از خانوارها به هزینه‌ای سنگین تبدیل شده است. در برخی مسیرها، قیمت یک بلیت یک‌طرفه اکونومی به بیش از ۲۰ میلیون تومان رسیده و در بعضی مسیرها نیز گزینه‌ای برای پرواز مستقیم در زمان بررسی وجود نداشته است.
هزینه یک سفر هوایی در ایران برابر با چند ماه درآمد
در میان قیمت های بلیت هواپیما که در ایران بررسی شده، پرواز تهران به مشهد ۱۲ میلیون و ۳۲۰ هزار تومان قیمت داشت. بلیت مشهد به تبریز نیز ۱۴ میلیون تومان عرضه می‌شد، در حالی که قیمت بلیت مسیر تبریز به مشهد بیش از ۹ میلیون تومان بود.
در مسیر تهران به کرمان، دو گزینه با قیمت‌های ۱۳ میلیون و ۴۸۹ هزار تومان و ۲۰ میلیون و ۲۳۳ هزار تومان مشاهده شد. قیمت بلیت تهران به شیراز نیز ۱۱ میلیون و ۸۱۸ هزار تومان و تهران به کیش ۹ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان بود.
برای کارگری با درآمد ماهانه‌ی حدود ۲۰ میلیون تومان، بلیت یک‌طرفه‌ی تهران به مشهد معادل بیش از ۶۱ درصد حقوق ماهانه است. بلیت ۱۴ میلیون تومانی مشهد به تبریز نیز ۷۰ درصد چنین درآمدی را مصرف می‌کند. همچنین گران‌ترین گزینه، تهران به کرمان از کل حقوق یک ماه بیشتر است.
این محاسبات در شرایطی انجام می‌شود که بخش قابل‌توجهی از درآمد خانوار پیش از هر سفر صرف اجاره مسکن، مواد غذایی، درمان و سایر هزینه‌های ضروری می‌شود.
اگر یک خانواده‌ی سه‌نفره بخواهد تنها برای مسیر رفت تهران به مشهد با قیمت مشاهده‌شده بلیت تهیه کند، باید ۳۶ میلیون و ۹۶۰ هزار تومان بپردازد. با خرید بلیت برگشت با همان نرخ، هزینه یک سفر هوایی به ۷۳ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان می‌رسد. رقمی نزدیک به چهار ماه درآمد فردی با حقوق ۲۰ میلیون تومانی در ایران.
همزمانی افزایش قیمت بلیت هواپیما با سقوط ارزش ریال در ایران
قیمت‌های بالای بلیت در روزی ثبت شد که دلار در بازار فردوسی تهران به رکورد ۲۵۷ هزار و ۲۰۰ تومان رسید. افت ارزش ریال و فشارهای اقتصادی، هزینه‌ی سفر داخلی را برای خانوارهایی که درآمدشان به ریال است، سنگین‌تر کرده است.
این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که محدودیت گسترده‌ی پروازهای خارجی نیز امکان سفر به خارج از کشور را دشوار کرده است. بنابراین برای بخشی از مردم، گزینه‌ی جایگزین ارزان‌تر در خارج از کشور نیز به سادگی در دسترس نیست.
وضعیت جنگی، تشدید تحریم‌ها و نااطمینانی اقتصادی نیز از مسیر افزایش فشار بر بازار ارز و دشوارتر شدن تأمین تجهیزات، هزینه‌هایی را به صنعت هوانوردی و مسافران تحمیل می‌کنند.
فاصله‌ی قیمت با گزینه‌های ارزان‌قیمت اروپا
مقایسه‌ی قیمت بلیت هواپیما در ایران با برخی پروازهای ارزان‌قیمت اروپا، تفاوت دیگری را نشان می‌دهد. شرکت‌های هواپیمایی ارزان‌قیمت در اروپا برای بعضی مسیرهای بین‌کشوری بلیت‌هایی در محدوده حدود ۱۵ تا ۱۰۰ یورو عرضه می‌کنند. برای نمونه، رایان‌ایر بلیت یک‌طرفه مسیر ناک در ایرلند به لندن را با قیمت ۱۴.۹۹ یورو ارائه کرده است. هرچند این قیمت‌ها به تاریخ و ظرفیت وابسته‌اند و خدماتی مانند بار اضافه می‌تواند هزینه بیشتری داشته باشد.
این ارقام به معنای آن نیست که قیمت عمومی بلیت هواپیما در اروپا در همین سطح قرار دارد، اما وجود چنین گزینه‌هایی امکان سفر هوایی ارزان‌تر را برای گروه‌های مختلف درآمدی فراهم می‌کند.
در ایران، مساله‌ی اصلی تنها رقم درج‌شده روی بلیت نیست. بلکه نسبت آن رقم به درآمد خانوار است. وقتی یک بلیت داخلی می‌تواند بخش بزرگی از حقوق یک ماه یا حتی تمام آن را مصرف کند، سفر هوایی برای بسیاری از مردم از یک گزینه‌ی حمل‌ونقل به هزینه‌ای خارج از توان مالی و لوکس تبدیل می‌شود.
پیامد این وضعیت نیز تنها محدود شدن سفرهای تفریحی نیست. سفر برای درمان، کار یا دیدار اعضای خانواده نیز می‌تواند تحت تاثیر قرار گیرد و کسانی که توان پرداخت هزینه‌ی بلیت را ندارند، ناچار می‌شوند ساعت‌های طولانی در جاده بمانند یا اساسا از سفر صرف‌نظر کنند.
*قیمت بلیت های ذکرشده مربوط به گزینه‌هایی است که در زمان بررسی مشاهده شده‌اند و ممکن است با تغییر ظرفیت، زمان پرواز و نهایی شدن خرید افزایش یا کاهش پیدا کنند.
منبع: ایندپندنت
