گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت اقتصادی خانوارها در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد هزینه زندگی در ایران با سرعت بیشتری نسبت به درآمد افزایش یافته‌اند. این فاصله در خانوارهای شهری ۴.۲ واحد درصد و در خانوارهای روستایی ۴.۸ واحد درصد بوده است. در همین حال، تهران با متوسط هزینه‌ی سالانه ۵۷۸ میلیون تومان، بالاترین رقم هزینه‌ی خانوار شهری را در میان استان‌ها ثبت کرده است.
تهران؛ بالاترین هزینه، بالاترین درآمد
خانوارهای شهری تهران در سال ۱۴۰۴ به‌طور متوسط ۵۷۸ میلیون تومان هزینه داشته‌اند. متوسط درآمد سالانه این خانوارها نیز ۷۲۱ میلیون تومان اعلام شده است؛ ارقامی که به طور میانگین معادل حدود ۴۸.۲ میلیون تومان هزینه و ۶۰.۱ میلیون تومان درآمد در ماه است.
در سوی دیگر، سمنان با حدود ۲۲۳ میلیون تومان پایین‌ترین متوسط هزینه‌ی سالانه‌ی خانوار شهری را داشته است. از نظر درآمد نیز سیستان با حدود ۲۸۳.۵ میلیون تومان در پایین‌ترین سطح قرار گرفته است.
در مناطق روستایی، بوشهر با حدود ۳۴۰ میلیون تومان بالاترین هزینه‌ی سالانه و سیستان و بلوچستان با حدود ۱۲۲ میلیون تومان پایین‌ترین هزینه را ثبت کرده‌اند. مازندران با درآمد سالانه حدود ۴۶۹ میلیون تومان در صدر و سیستان و بلوچستان با حدود ۱۴۴ میلیون تومان در پایین‌ترین سطح درآمد روستایی قرار داشته‌اند.
هزینه زندگی شهری در ایران؛ ۳۹۲ میلیون تومان در سال
متوسط هزینه زندگی سالانه خانوار شهری در کل ایران به حدود ۳۹۲ میلیون تومان رسیده است. یعنی در صورت تقسیم ساده بر ۱۲، حدود ۳۲.۷ میلیون تومان در ماه. این رقم نسبت به سال قبل ۴۵.۴ درصد افزایش داشته است.
از کل هزینه‌ها، ۲۸.۳ درصد به خوراکی‌ها و دخانیات و ۷۱.۷ درصد به اقلام غیرخوراکی اختصاص داشته است. گوشت با سهم ۲۲.۹ درصدی، بیشترین سهم را در هزینه‌های خوراکی و دخانیات داشته و در بخش غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۵۸.۱ درصدی مهم‌ترین هزینه را تشکیل داده‌اند.
درآمد خانوار ایرانی بیشتر شد، اما عقب‌تر از هزینه‌ها ماند
متوسط درآمد سالانه‌ی خانوار شهری در سال گذشته حدود ۴۸۵ میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل ۴۱.۲ درصد افزایش یافته است. این رقم معادل ماهانه حدود ۴۰.۴ میلیون تومان است.
۳۰.۲ درصد درآمد خانوارهای شهری از مزد و حقوق‌بگیری، ۱۵.۹ درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵۳.۹ درصد از درآمدهای غیرشغلی تامین شده است. عنوان «درآمدهای غیرشغلی» لزوما به معنای درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری یا دارایی نیست، اما بیش از نیمی از درآمد ثبت‌شده خانوارهای شهری در این گروه قرار گرفته است.
در نتیجه، رشد ۴۵.۴ درصدی هزینه در برابر افزایش ۴۱.۲ درصدی درآمد قرار گرفته است. یعنی هزینه‌ها ۴.۲ واحد درصد سریع‌تر رشد کرده‌اند. این میانگین البته تفاوت وضعیت خانوارهای کم‌درآمد و پردرآمد را نشان نمی‌دهد.
روستاها؛ سهم بیشتر خوراک از بودجه‌ی خانوار
در خانوارهای روستایی، متوسط هزینه زندگی سالانه به حدود ۲۲۰ میلیون تومان رسیده که رشد ۵۲.۳ درصدی را نسبت به سال قبل نشان می‌دهد. درآمد سالانه نیز حدود ۲۹۷ میلیون تومان بوده و ۴۷.۵ درصد افزایش یافته است. بنابراین فاصله رشد هزینه و درآمد در این گروه به ۴.۸ واحد درصد رسیده است.
خوراکی‌ها و دخانیات در بودجه‌ی خانوار روستایی سهم بیشتری دارند: حدود ۹۲ میلیون تومان، معادل ۴۱.۷ درصد کل هزینه سالانه، صرف این بخش شده است. هزینه‌های غیرخوراکی نیز حدود ۱۲۹ میلیون تومان بوده است.
گوشت با سهم ۲۱.۳ درصدی در هزینه‌های خوراکی و دخانیات بیشترین وزن را داشته و در میان هزینه‌های غیرخوراکی، مسکن، سوخت و روشنایی با سهم ۳۸.۴ درصدی در رتبه‌ی نخست قرار گرفته‌اند.
درآمد روستایی‌ها نیز از سه منبع اصلی تشکیل شده است: ۳۰.۷ درصد مزد و حقوق‌بگیری، ۲۹.۱ درصد مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۴۰.۲ درصد درآمدهای غیرشغلی.
تغییر در برخورداری از کالاهای بادوام
آمار مربوط به کالاهای بادوام نیز از افزایش سهم برخی اقلام در میان خانوارها خبر می‌دهد. در مناطق شهری، سهم خانوارهای دارای خودرو از ۵۴.۹ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۵۷ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
ماشین لباسشویی از ۸۹.۶ درصد به ۹۱.۲ درصد و یخچال‌فریزر از ۶۹.۳ درصد به ۷۱.۵ درصد افزایش یافته‌اند. در مقابل، سهم خانوارهای دارای مایکروویو و فرهای هالوژنی از ۱۶.۱ درصد به ۱۵.۲ درصد کاهش داشته است.
در مناطق روستایی نیز سهم خانوارهای دارای خودرو از ۳۸.۸ درصد به ۴۱ درصد و سهم برخورداری از ماشین لباسشویی از ۶۵.۸ درصد به ۶۷.۴ درصد افزایش یافته است. سهم مایکروویو و فرهای هالوژنی در این مناطق از ۳.۱ درصد به ۲.۷ درصد کاهش پیدا کرده است.
آمار سال ۱۴۰۴ در مجموع نشان می‌دهد که اگرچه درآمد خانوار ایرانی افزایش یافته، سرعت رشد هزینه‌ها بیشتر بوده است؛ وضعیتی که در کنار وزن بالای مسکن، انرژی و خوراک در سبد هزینه، بخش مهمی از تغییرات اقتصادی خانوارها را نشان می‌دهد.
منبع: خبرآنلاین
