درحالی‌که صادرات نفت خام ایران در سپتامبر به صفر رسیده، دست‌کم هشت نفتکش حامل گاز مایع این کشور از اواسط جولای از دریای عمان خارج شده‌اند. بررسی‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد تهران با انتقال محموله‌ها میان کشتی‌ها در نزدیکی عمان و مالزی، همچنان بخشی از فرآورده‌های نفتی خود را به بازارهای خارجی می‌رساند.
انتقال محموله‌ها در آب‌های منطقه
چهار منبع امنیت دریایی به رویترز گفته‌اند ایران در هفته‌های اخیر محموله‌های خود را در جریان انتقال فزاینده‌ی نفت و گاز از کشتی به کشتی در نزدیکی عمان جابه‌جا کرده است.
بر اساس بررسی‌های سازمان اتحاد علیه ایران هسته‌ای، حجم محموله‌های گاز مایع عبوری حدود ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه بوده است. برخی از این محموله‌ها در نزدیکی شهرهای شناص و صحار عمان به کشتی‌های دیگر منتقل شده‌اند و برخی نفتکش‌ها نیز پیش از عبور از محدوده‌ی محاصره آمریکا، مدتی در دریای عمان منتظر مانده‌اند.
بخش عمده‌ی این محموله‌ها به محدوده‌ی بیرونی بندر شرقی مالزی منتقل شده‌اند تا بار دیگر میان کشتی‌ها جابه‌جا شوند و احتمالاً به چین برسند. همچنین، تصاویر ماهواره‌ای شرکت اطلاعات دریایی سین‌مکس از رسیدن یک نفتکش حامل سوخت جت ایران به میانمار در ماه سپتامبر حکایت دارد.
بررسی رویترز نشان می‌دهد شش فروند از هشت نفتکش حامل گاز مایع و همچنین نفتکش حامل سوخت جت، به دلیل مشارکت در حمل‌ونقل نفت و فرآورده‌های پتروشیمی ایران، تحت تحریم آمریکا هستند.
آمریکا: محاصره همچنان برقرار است
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) محاصره ی دریایی ایران را «نفوذناپذیر» توصیف کرده است. این محاصره ابتدا در ۱۳ آوریل برقرار شد، پس از تفاهم اولیه‌ی تهران و واشینگتن در ماه ژوئن لغو شد و پس از فروپاشی توافق، از ۱۴ جولای دوباره به اجرا درآمد.
یک مقام نظامی آمریکا به رویترز گفت عبور یک کشتی لزوماً به معنای دور زدن محاصره نیست؛ زیرا وضعیت هر شناور جداگانه بررسی می‌شود و برخی کشتی‌ها ممکن است به دلایل بشردوستانه اجازه‌ی عبور بگیرند.
سنتکام در گزارش ۱۳ اکتبر اعلام کرد نیروهای آمریکایی طی سه ماه، چهار کشتی تجاری را متوقف کرده و ۱۳۵ کشتی دیگر را به تغییر مسیر واداشته‌اند.
واشینگتن هفته‌ی گذشته نیز ۱۷ کشتی مرتبط با حمل نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی ایران را تحریم کرد. در مقابل، سخنگوی وزارت خزانه‌داری آمریکا درباره‌ی اعتبار داده‌های ردیابی کشتی‌ها هشدار داد و گفت برخی شناورها ممکن است موقعیت مکانی یا هویت خود را جعل کنند.
سوخت جت؛ راهی برای ادامه‌ی صادرات؟
«توربیورن سولتودت»، تحلیلگر شرکت وریسک میپل‌کرافت، معتقد است وخامت شرایط اقتصادی ایران ممکن است تهران را به پذیرش ریسک‌های بیشتر برای ادامه‌ی صادرات سوق دهد. او افزود: «اگر ایران بتواند حتی تعداد اندکی نفتکش حامل فرآورده‌های نفتی را از محاصره عبور دهد، سوخت جت می‌تواند گزینه‌ی مناسبی باشد.»
به گفته‌ی این تحلیلگر، تحریم‌ها و زمین‌گیر شدن شمار بیشتری از هواپیماهای ایرانی ممکن است به مازاد تولید سوخت جت در پالایشگاه‌های کشور منجر شده باشد.
داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهند صادرات نفت خام ایران در سپتامبر برای نخستین بار از زمان آغاز ثبت این داده‌ها در سال ۲۰۱۳ به صفر رسیده است. «اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز پیش‌تر گفته بود محاصره‌ی دریایی مانع بخش عمده‌ی خریدهای نفتی چین از ایران شده است.
با این حال، ادامه‌ی انتقال محموله‌های گاز مایع و سوخت جت نشان می‌دهد که با وجود محدودیت‌های آمریکا، بخشی از فرآورده‌های نفتی ایران همچنان امکان رسیدن به بازارهای خارجی را دارد.
منبع: یورونیوز
