گزارش‌های تازه درباره‌ی شناسایی قطعات موشکی ساخت چین در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در یمن، نگرانی‌ها از گسترش توان تسلیحاتی این گروه و افزایش برد موشک‌های حوثی‌ها آن را تشدید کرده است. بر اساس تحقیقات یک گروه مستقل تسلیحاتی، حوثی‌ها ممکن است با استفاده از این قطعات در حال توسعه‌ی موشک‌های بالیستیک پیشرفته‌ای باشند که قادر به هدف قرار دادن اسرائیل هستند. هم‌زمان، این گروه از حمله‌ی موشکی تازه به فرودگاه بین‌المللی ریاض خبر داده و جنگ در یمن نیز بحران انسانی گسترده‌ای به وجود آورده است.
قطعات چینی و احتمال ساخت موشک‌های پیشرفته
گروه «پژوهش تسلیحات در منازعات» (CAR) که تسلیحات و زنجیره‌های تأمین آن‌ها را در مناطق جنگی بررسی می‌کند، اعلام کرده است که قطعاتی از تأمین‌کنندگان چینی در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها شناسایی شده‌اند. به گزارش این گروه، برخی از این قطعات می‌توانند در تولید موشک‌هایی با قابلیت هدایت دقیق، مشابه موشک بالیستیک «خیبرشکن» ایران، مورد استفاده قرار گیرند.
بر اساس یافته‌های این تحقیق که روزنامه‌ی وال‌استریت ژورنال نخستین‌بار آن را منتشر کرد، حوثی‌ها ممکن است به زودی به موشک‌هایی با برد حدود ۱۹۳۰ کیلومتر دست پیدا کنند. چنین بردی به این گروه امکان می‌دهد تمام خاک عربستان سعودی و اسرائیل را در محدوده‌ی دسترس تسلیحات خود قرار دهد.
موشک خیبرشکن که ایران در سال ۲۰۲۲ از آن رونمایی کرد، از موشک‌های بالیستیک میان‌برد با قابلیت هدایت دقیق است. این موشک در جریان جنگ اخیر با آمریکا نیز بارها به کار گرفته شده و از جمله در حملاتی که نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار دادند، مورد استفاده قرار گرفته است.
اجزای موتور و بدنه در محموله‌های توقیف‌شده
بر اساس گزارش CAR، قطعات شناسایی‌شده موشک‌های بالیستیک حوثی‌ها شامل اجزای فلزی سفارشی برای موشک، بخش‌هایی از موتور و بدنه و بالک‌هایی است که به تثبیت موشک هنگام پرواز کمک می‌کنند. همچنین قطعاتی از یک موتور موشک با سوخت جامد متعلق به خانواده‌ی موشک‌های خیبرشکن در میان تجهیزات کشف‌شده وجود داشته است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد این قطعات را یک شرکت چینی متخصص در تولید قطعات فلزی با دقت بالا ساخته است. مقام‌های یمنی نیز سال گذشته، پس از توقیف دو کشتی حامل تجهیزات موشکی که در میان محموله‌های دیگر پنهان شده بودند، به شواهدی درباره‌ی این تجهیزات دست یافتند.
«فابیان هینتس»، تحلیلگر ارشد CAR، در گفتگو با وال‌استریت ژورنال درباره‌ی احتمال آغاز تولید این موشک‌ها از سوی حوثی‌ها گفت: «وقتی چنین محموله‌هایی وارد می‌شوند، این احتمال وجود دارد که آن‌ها از همین حالا در حال تولید باشند، یا تلاش برای تولید را آغاز کرده باشند، اما کارشان هنوز چندان موفقیت‌آمیز پیش نرفته باشد.»
با این حال، یافته‌های منتشرشده به تنهایی نشان نمی‌دهند که حوثی‌ها هم‌اکنون موشک‌هایی با برد اعلام‌شده را به طور کامل تولید کرده یا به توان عملیاتی استفاده از آن‌ها دست یافته‌اند.
گسترش شبکه‌ی تأمین تسلیحات فراتر از ایران
گزارش جدید نشانه‌ای از تغییر در الگوی تأمین تسلیحات حوثی‌هاست؛ گروهی که طی دهه‌های گذشته برای دستیابی به سلاح و تجهیزات به شدت به ایران و حزب‌الله لبنان متکی بوده است. یافته‌های CAR حاکی از آن است که حوثی‌ها در سال‌های اخیر ارتباطات خود را با تأمین‌کنندگان چینی گسترش داده‌اند و برای تهیه‌ی قطعات مورد نیازشان تنها به منابع ایرانی متکی نیستند.
بر اساس اطلاعات سازمان ملل متحد و کارشناسان تسلیحاتی، شرکت‌های چینی به بزرگ‌ترین منبع تأمین کالاهای توقیف‌شده‌ای تبدیل شده‌اند که مقصد آن‌ها مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در یمن بوده است. بخش عمده‌ی قطعات مورد استفاده‌ی این گروه در ساخت پهپادها نیز از چین تأمین می‌شود.
آمریکا سال گذشته شرکت‌های چینی را متهم کرد که با تأمین تجهیزات، به حوثی‌ها در حمله به کشتی‌های آمریکایی در دریای سرخ کمک کرده‌اند. پکن پیش‌تر اعلام کرده بود که از ممنوعیت سازمان ملل متحد درباره‌ی فروش تسلیحات به حوثی‌ها تبعیت می‌کند.
حملات موشکی هم‌زمان با تشدید بحران در یمن
گزارش‌ها درباره‌ی گسترش توان موشک‌های بالیستیک حوثی‌ها در شرایطی منتشر شده که این گروه حملات خود را علیه اهدافی در عربستان سعودی و مناطق تحت کنترل دولت یمن ادامه می‌دهد.
«یحیی سریع»، سخنگوی حوثی‌ها، روز چهارشنبه ۲۲ مهر در شبکه‌ی ایکس مدعی شد که فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض با یک موشک بالیستیک هدف قرار گرفته است. او نوشت: «نیروهای مسلح یمن توانستند با دقت، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در پایتخت دشمن سعودی، ریاض را با یک موشک بالیستیک هدف قرار دهند.»
چند ساعت پیش از انتشار این پیام، ائتلاف به رهبری عربستان از رهگیری یک موشک بالیستیک حوثی‌ها خبر داده بود. این گروه همچنین با پهپادها و موشک‌های بالیستیک و کروز، مواضع تحت کنترل دولت یمن، به‌ویژه در «تعز»، و مناطق غیرنظامی و تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار می‌دهد. حملات در ریاض نیز شمار زیادی کشته و مجروح بر جای گذاشته است.
در داخل یمن، ادامه‌ی جنگ پیامدهای انسانی سنگینی داشته است. سازمان‌های امدادی هشدار می‌دهند که درگیری در چندین جبهه، دسترسی آن‌ها به حدود ۸۰۰ هزار نفر را برای ارائه‌ی کمک‌های حیاتی مختل کرده است.
برنامه‌ی جهانی غذا روز چهارشنبه اعلام کرد ذخایر آرد گندم در سیلوهای تعز رو به پایان است. به گفته‌ی این نهاد، ۶۰۰ هزار نفر در این شهر، از جمله ۲۰۰ هزار کودک، به کمک‌های غذایی وابسته‌اند. درنتیجه در صورت ادامه‌ی محاصره، ذخایر سایر اقلام غذایی و دارویی نیز ممکن است به سرعت تمام شود.
صلیب سرخ نیز اعلام کرده است بیمارستان‌های اصلی در «مأرب»، تعز و نوار ساحلی دریای سرخ با موجی بی‌سابقه از مجروحان جنگی روبه‌رو هستند. همچنین برخی از آن‌ها هر هفته بیش از ۷۰۰ مجروح را پذیرش می‌کنند. سازمان بین‌المللی مهاجرت هم می‌گوید تشدید درگیری‌ها طی هفته‌های اخیر بیش از ۲۰۰ هزار نفر را ناگزیر به ترک خانه‌هایشان کرده است.
در چنین شرایطی، احتمال توسعه‌ی موشک‌های میان‌برد با قطعات خارجی، علاوه بر نگرانی‌های امنیتی منطقه‌ای، از پیچیده‌تر شدن شبکه‌ی تأمین تسلیحات حوثی‌ها حکایت دارد. موضوعی که ابعاد واقعی توان تولیدی این گروه و نقش تأمین‌کنندگان خارجی در آن همچنان نیازمند بررسی بیشتر است.
