در نیمه‌ی نخست سال ۱۴۰۵، هرمزگان با تورم ماهانه‌ی متوسط ۶.۴۷ درصدی و تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۱۳ درصدی، بیش از هر استان دیگری با افزایش قیمت‌ها روبه‌رو شد. همزمان، هشت استان مرزی تورم ماهانه‌ی بالاتر از ۵.۵ درصد را ثبت کردند؛ روندی که در ماه‌های جنگ و محدودیت‌های دریایی، فشار اقتصادی بر خانوارها را در بخش‌هایی از کشور تشدید کرد.
تورم هشت استان مرزی بالاتر از میانگین کشور
بر اساس داده‌های منتشرشده از نرخ تورم استانی در ایران، متوسط تورم ماهانه‌ی کشور در شش ماه نخست سال به ۵.۰۷ درصد رسید، اما در هشت استان این رقم از ۵.۵ درصد فراتر رفت. ایلام و آذربایجان غربی با تورم ۵.۷۶ درصدی در صدر این گروه قرار گرفتند. پس از آن‌ها، بوشهر با ۵.۷۵ درصد، کردستان با ۵.۷۰ درصد و گلستان با ۵.۶۷ درصد قرار داشتند. آذربایجان شرقی و خوزستان نیز هر دو تورم ماهانه ۵.۵۱ درصدی را تجربه کردند.
این تفاوت‌ها در نگاه اول محدود به نظر می‌رسند. اما تداوم افزایش قیمت‌ها و نرخ تورم در طول چند ماه می‌تواند هزینه تأمین مایحتاج روزانه در ایران را به شکل محسوسی بالا ببرد. در چنین شرایطی، خانوارهای ساکن استان‌هایی که تورم بیشتری را تجربه می‌کنند، برای حفظ سطح مصرف قبلی خود به منابع مالی بیشتری نیاز دارند.
قرار گرفتن استان‌های مرزی در میان مناطق دارای تورم بالاتر، در شرایط جنگ و محدودیت‌های دریایی قابل توجه است. با این حال، داده‌های موجود به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند که این محدودیت‌ها چه سهمی در افزایش قیمت‌ها در هر استان داشته‌اند.
افزایش هزینه زندگی در هرمزگان و فشار مضاعف بر خانوارها
هرمزگان با فاصله از سایر استان‌ها، بالاترین تورم ماهانه متوسط را در نیمه‌ی نخست سال ثبت کرد. این شاخص در هرمزگان به ۶.۴۷ درصد رسید و در هیچ استان دیگری از ۶ درصد فراتر نرفت. تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی این استان نیز ۱۱۳ درصد بود. به این معنا که سطح عمومی قیمت‌ها و هزینه زندگی در هرمزگان در مقایسه با ماه مشابه سال قبل، به طور متوسط ۱۱۳ درصد افزایش یافته بود.
اهمیت این ارقام زمانی بیشتر می‌شود که وضعیت اقتصادی خانوارهای هرمزگانی پیش از موج اخیر گرانی را در نظر بگیریم. بر اساس آمار بودجه‌ی خانوار مرکز آمار ایران، هرمزگان در سال ۱۴۰۴ تنها استانی بود که متوسط درآمد خانوارهای آن از متوسط هزینه‌هایشان کمتر بود.
بنابراین، افزایش سریع قیمت‌ها در استانی که خانوارهای آن پیش‌تر نیز با کسری درآمد نسبت به هزینه مواجه بودند، می‌تواند فشار بیشتری بر بودجه‌ی خانوار وارد کند. کاهش خرید کالاهای غیرضروری، مصرف پس‌اندازها یا به تعویق انداختن برخی هزینه‌ها از جمله راه‌هایی است که خانوارها ممکن است برای جبران این فاصله در پیش بگیرند؛ هرچند آمارهای موجود مشخص نمی‌کنند که مردم هرمزگان عملا تا چه اندازه به این راهکارها متوسل شده‌اند.
تهران و خراسان جنوبی در انتهای جدول
در سوی دیگر، تهران با متوسط تورم ماهانه‌ی ۴.۷۵ درصدی، پایین‌تر از میانگین کشوری قرار گرفت. خراسان جنوبی نیز کمترین نرخ تورم ماهانه را در میان استان‌های ایران ثبت کرد.
این اختلاف‌ها نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها در نیمه‌ی نخست سال به یک اندازه در سراسر کشور توزیع نشده است. با این حال، برای شناسایی عوامل دقیق این تفاوت‌ها باید متغیرهایی مانند مسیرهای تأمین کالا، هزینه‌ی حمل‌ونقل و تغییر قیمت گروه‌های مختلف کالا و خدمات نیز بررسی شوند.
آنچه از داده‌های این دوره برمی‌آید، شدت بیشتر تورم در شماری از استان‌های مرزی و وضعیت متمایز هرمزگان است؛ استانی که هم بالاترین تورم را ثبت کرد و هم خانوارهای آن پیش از این دوره با فاصله میان درآمد و هزینه مواجه بودند.
منبع: زومون
