پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، همزمان با افزایش نگرانیها درباره آینده سیاستهای اقتصادی و فناوری دولت «ترامپ»، بازارهای جهانی را تحت فشار قرار داد. سهام آسیا و اروپا و ارزش دلار کاهش یافتند و سرمایهگذاران اکنون با ابهام درباره آینده مقرراتگذاری، هزینههای دفاعی و سرمایهگذاری در هوش مصنوعی روبهرو هستند.
پیروزی دموکراتها و نگرانی از بنبست سیاسی
نتایج انتخابات میاندورهای نشان داد دموکراتها کنترل سنا را به دست آوردهاند و در مسیر تصاحب مجلس نمایندگان نیز قرار دارند. این تحول ضربهای جدی به دونالد ترامپ و جمهوریخواهان محسوب میشود؛ حزبی که در دو سال نخست دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ کنترل هر دو مجلس کنگره را در اختیار داشت.
با این حال، تغییر موازنه قدرت در کنگره لزوماً به معنای تغییر سریع سیاستهای دولت نیست. ترامپ پیشتر هشدار داده بود در صورت تسلط دموکراتها بر کنگره، به «آقای وتو» تبدیل خواهد شد و مانع تصویب لوایح این حزب میشود؛ هرچند احتمال دستیابی به توافقهایی میان دو طرف را نیز منتفی ندانسته است.
«کریس وستون» از شرکت پپراستون در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه هشدار داد: «کنترل کنگره توسط دموکراتها میتواند احتمال فلج قانونگذاری، تاکتیکهای پرریسک مالی، کشمکش بر سر سقف بدهی و تحقیقات کنگره را افزایش دهد.»
او در عین حال تأکید کرد: «با این حال رئیسجمهور همچنان اختیار اجرایی قابلتوجهی خواهد داشت، بنابراین پیامدها برای بخشهای مختلف به هیچوجه ساده و سرراست نیست.»
به گفته وستون، «ممکن است یک موج آبی محدود تا حد زیادی در قیمتها لحاظ شده باشد»، اما پیروزی گسترده دموکراتها میتواند بازارها را به بازنگری در دستورکار سیاسی باقیمانده ترامپ و چشمانداز انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ وادار کند.
هوش مصنوعی در کانون نگرانی سرمایهگذاران
یکی از مهمترین پیامدهای احتمالی تغییر ترکیب کنگره، تأثیر آن بر صنعت هوش مصنوعی و سرمایهگذاریهای گسترده در این حوزه است. برخی سرمایهگذاران والاستریت نگرانند که کنترل کنگره به دست دموکراتها، زمینه را برای وضع مقررات سختگیرانهتر و محدودیت توسعه این فناوری فراهم کند.
مخالفت با گسترش مراکز داده نیز در برخی رقابتهای انتخاباتی به موضوعی تعیینکننده تبدیل شد. در اوهایو، «جان هیوستد»، نامزد جمهوریخواه سنا، در برابر «شرود براون»، نامزد دموکرات، شکست خورد؛ رقابتی که مخالفت با توسعه مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی از محورهای آن بود.
این نگرانیها در شرایطی مطرح میشود که شرکتهای فناوری میلیاردها دلار در زیرساختهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند و هنوز مشخص نیست این هزینهها چه زمانی و تا چه اندازه به بازده اقتصادی منجر خواهند شد.
نتیجه انتخابات همچنین میتواند بر حوزههای دیگری مانند وضعیت مالی دولت آمریکا، هزینههای دفاعی و مقررات بخشهای سلامت، بانکداری و رمزارزها تأثیر بگذارد.
افت سهام آسیا و اروپا و تضعیف دلار
واکنش اولیه بازار ارز و سهام به نتایج انتخابات منفی بود. ارزش دلار در برابر ارزهای اصلی کاهش یافت و قراردادهای آتی شاخصهای عمده سهام اروپا نیز در معاملات اولیه روز چهارشنبه بین ۰٫۳ تا ۰٫۵ درصد افت کردند. قراردادهای آتی یورو استوکس ۵۰ نیز ۰٫۷ درصد پایین آمدند.
در بازار ارز، یورو در حدود ۱٫۱۲۴۹ دلار معامله شد و پوند انگلیس با رشد ۰٫۴ درصدی به ۱٫۳۴۶۰ دلار رسید. دلار همچنین در برابر ین ژاپن تضعیف شد و به ۱۵۷٫۶۳ ین رسید.
بازده اوراق قرضه نیز در معاملات اولیه اندکی کاهش یافت. بازده اوراق ۱۰ ساله آلمان به حدود ۳٫۳۵ درصد و اوراق مشابه فرانسه به ۴٫۹۳ درصد رسید. در مقابل، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا پس از افت اولیه، دوباره افزایش یافت و در ساعت ۶ صبح به وقت اروپای مرکزی به حدود ۴٫۹۴۵ درصد رسید.
در آسیا نیز بیشتر بازارها روز چهارشنبه با افت شاخصها مواجه شدند. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲٫۸۵ درصد کاهش یافت؛ تقویت ین در برابر دلار نیز فشار بیشتری بر سهام شرکتهای صادراتمحور وارد کرد.
سهام گروه سافتبنک، از سرمایهگذاران اوپنایآی، پیشتر ۸ درصد سقوط کرده بود. شاخص کاسپی کره جنوبی نیز ۱٫۱۷ درصد افت کرد و شاخص ترکیبی شانگهای با کاهش ۰٫۲۳ درصدی همراه شد. شاخص هنگسنگ هنگکنگ برخلاف روند غالب بازارهای منطقه ۰٫۳۸ درصد افزایش یافت.
در استرالیا، شاخص اساندپی/ایاسایکس ۲۰۰ پس از افزایش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی این کشور در روز سهشنبه، ۰٫۸ درصد پایین آمد. شاخص تایکس تایوان نیز ۲٫۳ درصد کاهش داشت.
عملکرد متفاوت شاخصهای والاستریت پیش از اعلام نتایج
بازار سهام آمریکا در معاملات روز سهشنبه، پیش از مشخص شدن کامل نتایج انتخابات، روند یکدستی نداشت. شاخص اساندپی ۵۰۰ با وجود کاهش قیمت سهام بیشتر شرکتهای تشکیلدهنده آن، ۰٫۴ درصد افزایش یافت.
در همین معاملات، شاخص صنعتی داوجونز ۱۹۷ واحد، معادل ۰٫۴ درصد، کاهش داشت، در حالی که شاخص نزدک ۰٫۸ درصد رشد کرد.
بازارهای جهانی؛ نفت ارزانتر و طلا گرانتر شد
در بازار کالاها نیز قیمت نفت کاهش پیدا کرد. بهای نفت خام برنت، شاخص بینالمللی بازار نفت، صبح چهارشنبه به کمتر از ۱۰۴ دلار برای هر بشکه رسید. نفت خام شاخص آمریکا نیز در محدوده ۹۶ دلار معامله شد.
در مقابل، طلا روندی افزایشی داشت و قیمت هر اونس آن با رشد نزدیک به ۰٫۵ درصدی به حدود ۳۹۵۸ دلار و ۵۰ سنت رسید.
منبع: یورونیوز