تغییر رنگ اقیانوس‌ها بر اثر ال نینو از فضا قابل تشخیص است؛ پدیده‌ای که با کاهش فیتوپلانکتون‌ها، اکوسیستم دریایی و صنعت ماهیگیری را تهدید می‌کند. داده‌های ماهواره‌ای ناسا از تغییر رنگ اقیانوس‌ها در بخش‌هایی از اقیانوس آرام خبر می‌دهند؛ تغییری که از سبز متمایل به فیروزه‌ای به طیف‌های تیره‌تر آبی رسیده و از فضا قابل مشاهده است.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از وب‌سایت آی‌اف‌ال‌ساینس، این دگرگونی ظاهری تنها یک تغییر رنگ ساده نیست. بلکه می‌تواند نشانه‌ای از تغییرات مهم در اکوسیستم دریایی باشد. دانشمندان ارتباط این پدیده را با گرم‌شدن آب‌ها و کاهش جمعیت فیتوپلانکتون‌ها در جریان ال نینو بررسی کرده‌اند.
تغییر رنگ اقیانوس‌ها؛ نشانه‌ای از دگرگونی در اعماق آب
پدیده ال نینو با تغییر الگوهای دمایی اقیانوس آرام، شرایط زندگی موجودات دریایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آب‌های گرم‌تر و کاهش صعود آب‌های سرد و غنی از مواد مغذی از اعماق اقیانوس، می‌توانند رشد فیتوپلانکتون‌ها را محدود کنند.
فیتوپلانکتون‌ها موجودات میکروسکوپی هستند که با انجام فتوسنتز، نقش مهمی در تولید مواد آلی و شکل‌گیری زنجیره غذایی دریایی دارند. تغییر در جمعیت این موجودات می‌تواند ترکیب رنگ آب را نیز دگرگون کند.
چرا ال نینو رنگ آب اقیانوس آرام را تغییر می‌دهد؟
هزاران گونه فیتوپلانکتون در اقیانوس‌ها زندگی می‌کنند و رنگدانه‌های متفاوتی از جمله سبز، آبی، قرمز و قهوه‌ای دارند. در مناطق استوایی اقیانوس آرام، گونه‌های سبزرنگِ سرشار از کلروفیل نقش مهمی در رنگ آب ایفا می‌کنند.
این موجودات معمولاً در شرایطی بهتر رشد می‌کنند که آب از مواد مغذی کافی برخوردار باشد. اما در جریان ال نینو، افزایش دمای سطح آب و کاهش ورود مواد مغذی از اعماق می‌تواند جمعیت آن‌ها را کاهش دهد.
در نتیجه، نوارهای سبزرنگی که در بخش‌هایی از اقیانوس دیده می‌شوند، ممکن است کم‌رنگ‌تر یا محدودتر شوند. این تغییرات نشان می‌دهند که تأثیر ال نینو بر اقیانوس‌ها فراتر از افزایش دمای آب است و می‌تواند ساختار زیستی این پهنه‌های آبی را نیز تغییر دهد.
ماهواره ناسا چگونه تغییر رنگ اقیانوس‌ها را ثبت کرد؟
ابزار «رنگ‌سنج اقیانوسی» در ماهواره پِیس ناسا، تغییرات نور بازتاب‌شده از سطح اقیانوس را بررسی می‌کند. این ابزار با اندازه‌گیری تفاوت‌های ظریف در طول موج‌های نور مرئی، اطلاعاتی درباره وضعیت و پراکندگی فیتوپلانکتون‌ها در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.
بر اساس گزارش منتشرشده، در بخش‌هایی از سال ۲۰۲۵، نواری از فیتوپلانکتون‌های سبزرنگ در امتداد کمربند استوایی اقیانوس آرام دیده می‌شد که از آمریکای لاتین تا جنوب شرق آسیا امتداد داشت. با تغییر شرایط اقیانوسی، این نوار در برخی مناطق مرکزی و غربی اقیانوس کم‌رنگ‌تر شد.
متیو کرلی، دانشمند ارشد پژوهشی در تیم ماهواره پِیس در مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا، درباره این مشاهدات گفت که مشاهده مستقیم نتایج از طریق داده‌های ماهواره‌ای، امکان بررسی دقیق‌تر تغییرات پیش‌بینی‌شده را فراهم می‌کند.
کاهش فیتوپلانکتون‌ها چگونه زنجیره غذایی دریایی را تهدید می‌کند؟
اهمیت فیتوپلانکتون‌ها تنها به نقش آن‌ها در تغییر رنگ آب محدود نمی‌شود. این موجودات بخش مهمی از زنجیره غذایی دریایی را تشکیل می‌دهند و خوراک زئوپلانکتون‌ها، صدف‌های فیلترکننده و دیگر جانداران کوچک دریایی هستند.
این موجودات نیز به‌نوبه خود غذای ماهی‌ها و حیوانات بزرگ‌تر را تأمین می‌کنند. بنابراین، کاهش فیتوپلانکتون‌ها می‌تواند در دسترسی موجودات دریایی به غذا اختلال ایجاد کند و پیامدهای آن در بخش‌های مختلف اکوسیستم گسترش یابد.
دانشمندان همچنین اثرات این تغییرات را در کنار پیامدهای گرم‌شدن آب‌ها بررسی می‌کنند؛ عواملی که می‌توانند بر پراکندگی ماهی‌ها و شرایط فعالیت صنعت ماهیگیری تأثیر بگذارند.
تأثیر ال نینو بر اقیانوس‌ها و صنعت ماهیگیری
تغییر دمای آب و کاهش دسترسی به مواد مغذی می‌تواند باعث شود برخی گونه‌های ماهی به مناطق خنک‌تر مهاجرت کنند. این جابه‌جایی، دسترسی ماهیگیران به گونه‌های تجاری را تغییر می‌دهد و ممکن است هزینه‌های صید و تأمین محصولات دریایی را افزایش دهد.
در بخش‌هایی از سواحل اقیانوس آرام آمریکای لاتین، ماهی‌هایی مانند ماهی کولی و ماهی تن از گونه‌های مهم تجاری به شمار می‌روند. تغییر در پراکندگی این گونه‌ها می‌تواند برای جوامع ساحلی و کسب‌وکارهای وابسته به ماهیگیری پیامدهای اقتصادی داشته باشد.
با این حال، میزان اثرگذاری ال نینو بر صید و قیمت جهانی محصولات دریایی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی‌توان همه تغییرات بازار را تنها به این پدیده نسبت داد.
پیامدهای ال نینو فراتر از محیط زیست دریایی است
ال نینو با تغییر دمای سطح آب در بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام شکل می‌گیرد، اما اثرات آن به این منطقه محدود نمی‌شود. این پدیده می‌تواند الگوهای بارش، دما و شرایط اقلیمی را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد.
جاش ویلیس، دانشمند پروژه مأموریت‌های سطح دریا در آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا در کالیفرنیای جنوبی، می‌گوید ال نینو به شیوه‌های مختلف بر زندگی مردم در سراسر جهان اثر می‌گذارد. به گفته او، بررسی اقیانوس‌ها به دانشمندان کمک می‌کند سازوکار شکل‌گیری این تغییرات را بهتر درک کنند.
آیا ال نینوی کنونی قوی‌ترین نمونه ثبت‌شده است؟
قدرت ال نینو با بررسی شاخص‌های دمای سطح دریا و الگوهای جوی سنجیده می‌شود. رویدادهای قدرتمند این پدیده می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای برای محیط زیست، کشاورزی، اقتصاد و سلامت جوامع داشته باشند.
ال نینوی سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ یکی از شدیدترین رویدادهای ثبت‌شده بود و با خسارات انسانی و اقتصادی گسترده ارتباط داشت. با این حال، برای تعیین اینکه یک رویداد جدید قوی‌ترین نمونه ثبت‌شده است، باید داده‌های رسمی و به‌روز نهادهای علمی بررسی شوند.
آنچه روشن است، اهمیت پایش مداوم اقیانوس‌هاست. داده‌های ماهواره‌ای به دانشمندان کمک می‌کنند تغییرات زیستی و فیزیکی آب‌ها را زودتر شناسایی کنند و شناخت دقیق‌تری از ارتباط میان ال نینو، اکوسیستم‌های دریایی و تغییرات اقلیمی به دست آورند.
منبع: ای‌اف‌ال
