بر اساس یک پژوهش علمی که ۶۶ سال پیش منتشر شد، قرار بود روز جمعه، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، جهان با بحرانی بیسابقه در اثر افزایش جمعیت روبهرو شود؛ پیشبینیای با عنوان (پایان جهان در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶) که در نگاه نخست هولناک به نظر میرسید، اما امروز دیگر اعتبار ندارد.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از یورونیوز، این پژوهش که به «مطالعه روز قیامت» مشهور شده، در سال ۱۹۶۰ توسط «هاینتس فون فوئِرستر»، فیزیکدان اتریشیآمریکایی و همکارانش منتشر شد. پژوهشگران در مقالهای با عنوان جنجالی «روز قیامت: جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶»، با استفاده از یک فرمول ریاضی، هشدار دادند که ادامه روند افزایش جمعیت جهان میتواند در این تاریخ به نقطهای بحرانی برسد.
«روز قیامت» در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶؛ بازخوانی یک پیشبینی علمی قدیمی
پیشبینی پایان جهان بر چه مبنای علمی استوار بود؟
پژوهشگران با بررسی دادههای تاریخی جمعیت جهان در طول دو هزار سال، الگویی از رشد جمعیت ترسیم کردند. نتایج نشان میداد که فاصله زمانی میان دو برابر شدن جمعیت بهتدریج کوتاهتر شده است.
بر اساس این الگو، اگر روند رشد جمعیت بدون تغییر ادامه پیدا میکرد، منحنی جمعیت در نوامبر ۲۰۲۶ به سمت بینهایت میل میکرد. چنین وضعیتی از نظر ریاضی به معنای افزایش مهارنشدنی جمعیت و در نهایت، فروپاشی شرایط زندگی بشر بر اثر ازدحام بیش از حد بود.
این پژوهش بازتاب گستردهای پیدا کرد. انتخاب روز جمعه سیزدهم نیز اتفاقی نبود. فون فوئِرستر با انتخاب این عنوان تکاندهنده قصد داشت توجه افکار عمومی را به مسئله رشد سریع جمعیت جهان جلب کند.
جالب آنکه این مدل تا اوایل دهه ۱۹۹۰ با آمار واقعی جمعیت جهان همخوانی قابلتوجهی داشت. اما پس از آن، روند رشد جمعیت بهتدریج کند شد و پیشبینیهای جدید تغییر کرد.
چرا پیشبینی پایان جهان در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ محقق نشد؟
جمعیت جهان همچنان افزایش مییابد، اما سرعت این رشد بهطور چشمگیری کاهش یافته است. در ابتدا، کاهش مرگومیر باعث افزایش سریع جمعیت شد. اما در دهههای بعد، خانوادهها در بسیاری از کشورهای جهان فرزندان کمتری به دنیا آوردند.
نرخ رشد جمعیت جهان در سال ۱۹۶۳ به بیش از ۲ درصد رسید و بالاترین میزان خود را ثبت کرد. این نرخ تا سال ۲۰۲۰ به کمتر از یک درصد کاهش یافت.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل متحد، انتظار میرود جمعیت جهان در میانه دهه ۲۰۸۰ میلادی به حدود ۱۰.۳ میلیارد نفر برسد و پس از آن، روندی تدریجی از کاهش را تجربه کند.
پیشبینیهای پایان جهان؛ از دنبالهدار هالی تا تقویم مایاها
پیشبینی پایان جهان به سال ۲۰۲۶ محدود نمیشود. در سال ۱۹۱۰، عبور دنبالهدار هالی موجی از نگرانی عمومی به راه انداخت. برخی روزنامهها هشدار میدادند که گازهای موجود در دنباله این دنبالهدار ممکن است حیات روی زمین را نابود کند.
این ترس حتی به فرصتی برای سودجویی تبدیل شد و برخی فروشندگان محصولاتی مانند ماسکهای گاز، قرصهای محافظ و چترهای مخصوص مقابله با دنبالهدار را به مردم عرضه کردند. با این حال، دنبالهدار از کنار زمین گذشت و هیچ اتفاقی نیفتاد.
سالها بعد نیز پیشبینیهای مشابهی مطرح شد. یک واعظ رادیویی آمریکایی روز ۲۱ مه ۲۰۱۱ را زمان وقوع روز داوری نهایی اعلام کرد. همچنین پایان یافتن بخشی از تقویم مایاها در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲، بهانهای برای انتشار شایعات تازه درباره پایان جهان شد.
حتی برخی پیشبینیهای علمی نیز بعدها با واقعیت فاصله گرفتند. برای نمونه، گزارش سال ۱۹۷۲ با عنوان «محدودیتهای رشد» درباره تمام شدن قریبالوقوع منابع طبیعی هشدار میداد. اما پیشرفت فناوری، یافتن منابع جدید و تغییر روشهای بهرهبرداری، بسیاری از این پیشبینیها را با چالش مواجه کرد.
اشتباه مشترک پیشبینیهای آخرالزمانی چیست؟
مشکل اصلی بسیاری از این پیشبینیها، تعمیم مستقیم روندهای گذشته به آینده است؛ بدون آنکه تغییر رفتار انسانها، پیشرفت فناوری و توانایی جوامع برای سازگاری با شرایط جدید در نظر گرفته شود.
این مسئله درباره پیشبینی پایان جهان در سال ۲۰۲۶ نیز صدق میکند. بشریت مسیری متفاوت از آنچه پژوهشگران در ۶۶ سال پیش تصور کرده بودند، پیموده است.
بنابراین، اگر کسی قصد دارد به بهانه پایان جهان در روز جمعه، حرفهای ناگفتهاش را به رئیس خود بگوید، بهتر است کمی بیشتر تأمل کند؛ ظاهراً دنیا هنوز قصد تمام شدن ندارد!
منبع: یورونیوز

