«دونالد ترامپ» و «مارک کارنی» پس از هفتهها کشمکش بر سر تعرفهها بالاخره بر سر یک توافق تجاری به تفاهم رسیدند؛ توافقی که میتواند فشار سنگین تعرفهای بر صنایع کانادا را کاهش دهد و همزمان راه را برای بازگشت مشروبات آمریکایی به بازار این کشور باز کند.
طبق جزئیات منتشرشده، تعرفه فولاد و آلومینیوم کانادا قرار است از ۵۰ درصد به ۲۵ درصد کاهش یابد و تعرفه خودروهای کانادایی نیز از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد برسد. در طرف مقابل، کانادا موافقت کرده محدودیتهای فروش مشروبات الکلی آمریکایی را کنار بگذارد و این محصولات دوباره به بازار کانادا راه پیدا کنند.
این توافق تجاری آمریکا و کانادا در حالی شکل گرفته که تنها چند روز پیش، دو کشور در آستانه تشدید دوباره جنگ تجاری بودند و واشنگتن آماده اعمال تعرفههای سنگینتر علیه کالاهای کانادایی میشد. حالا همان مذاکراتی که میتوانست به یک دور تازه از تنش اقتصادی منجر شود، به معاملهای رسیده که میتواند مسیر تجارت میان دو کشور را تغییر دهد.
در یک نگاه
- دونالد ترامپ اعلام کرده آمریکا و کانادا به یک توافق تجاری رسیدهاند.
- تعرفه فولاد و آلومینیوم کانادا طبق گزارشهای مذاکراتی میتواند از ۵۰ به ۲۵ درصد کاهش یابد.
- تعرفه خودروهای کانادایی نیز در چارچوب توافق پیشنهادی از ۲۵ به ۱۵ درصد میرسد.
- کانادا برای بازگرداندن مشروبات الکلی آمریکایی به بازار خود امتیاز خواهد داد.
- جزئیات حقوقی توافق هنوز باید نهایی و رسمی شود.
توافق تجاری آمریکا و کانادا دقیقاً چه چیزی را تغییر میدهد؟
توافق تجاری آمریکا و کانادا قرار است فشار تعرفهای بر چند صنعت کلیدی کانادا را کاهش دهد و در مقابل، بخشی از محدودیتهای تجاری کانادا علیه آمریکا برداشته شود. دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که دو کشور به توافق رسیدهاند.
ترامپ گفت تعرفههایی که کشاورزان آمریکایی برای صادرات به کانادا پرداخت میکردند، در چارچوب توافق حذف خواهند شد. او درباره کاهش تعرفه خودروهای کانادایی نیز گفت واشنگتن در این زمینه امتیازهایی به کانادا خواهد داد، اما در اظهارات اولیه خود جزئیات کامل نرخهای جدید را اعلام نکرد.
گزارشهای منتشرشده از مذاکرات نشان میدهد که یکی از محورهای اصلی توافق، کاهش تعرفههای بخشهای صنعتی کانادا است؛ بخشهایی که در ماههای گذشته بیشترین آسیب را از سیاست تجاری دولت ترامپ دیدهاند.
تعرفه فولاد کانادا از ۵۰ به ۲۵ درصد کاهش مییابد؟
طبق گزارشهای مربوط به مذاکرات، تعرفه فولاد و آلومینیوم کانادا میتواند از ۵۰ درصد به ۲۵ درصد کاهش پیدا کند. با این حال، این کاهش ممکن است با یک نظام سهمیهای همراه باشد و صادرات فراتر از سقف تعیینشده همچنان مشمول تعرفه بالاتر شود.
رویترز گزارش داده بود که در طرح مورد مذاکره، سقف سالانه واردات فولاد و آلومینیوم کانادا به آمریکا میتواند حدود ۴ میلیون تن باشد. بر اساس این گزارش، محمولههایی که از سقف تعیینشده عبور کنند، ممکن است همچنان با تعرفه ۵۰ درصدی مواجه شوند.
این موضوع برای کانادا اهمیت زیادی دارد. زیرا فولاد و آلومینیوم از صنایع راهبردی این کشور محسوب میشوند و زنجیره تولید آنها با صنایع خودروسازی، ساختوساز و تولیدات صنعتی آمریکا ارتباط نزدیکی دارد.
دولت کانادا پیش از این نیز اعلام کرده بود که تعرفههای آمریکا بر فولاد، آلومینیوم، خودرو و چوب از مهمترین موضوعات مذاکرات تجاری میان دو کشور هستند. اتاوا همچنین برای تقویت صنعت فولاد داخلی، برنامههایی برای کاهش هزینه حملونقل و حمایت مالی از تولیدکنندگان اجرا کرده است.
تعرفه خودروهای کانادایی به ۱۵ درصد میرسد
بخش خودرو یکی دیگر از مهمترین محورهای توافق است. گزارشهای مربوط به مذاکرات نشان میدهد نرخ تعرفه خودروهای کانادایی میتواند از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش پیدا کند. این کاهش برای صنعت خودروی کانادا اهمیت ویژهای دارد، زیرا زنجیره تولید خودرو در آمریکای شمالی بهشدت یکپارچه است.
در بسیاری از خودروهایی که در کانادا تولید میشوند، قطعات آمریکایی به کار میرود. بنابراین نرخ اسمی ۱۵ درصد لزوماً به معنای پرداخت ۱۵ درصد تعرفه روی کل ارزش خودرو نیست و میزان تعرفه واقعی میتواند به سهم قطعات و محتوای آمریکایی در هر خودرو بستگی داشته باشد.
کاهش تعرفه خودرو میتواند به کاهش بخشی از فشار واردشده بر خودروسازان کانادایی کمک کند. با این حال، نحوه محاسبه تعرفه جدید و شرایط مربوط به منشأ قطعات باید در متن نهایی توافق مشخص شود.
کانادا در ازای کاهش تعرفهها چه امتیازی میدهد؟
یکی از مهمترین خواستههای دولت ترامپ، بازگشت مشروبات الکلی آمریکایی به بازار کانادا بوده است. بسیاری از استانهای کانادا پس از آغاز جنگ تجاری، فروش برخی محصولات الکلی آمریکایی را از فروشگاههای خود حذف کردند. واشنگتن این اقدام را یکی از موانع اصلی تجارت میان دو کشور میداند.
مارک کارنی پیشتر گفته بود که مسئله فروش مشروبات آمریکایی میتواند نسبتاً سریع حل شود، مشروط بر اینکه آمریکا نیز در موضوع تعرفههای فولاد، آلومینیوم و سایر بخشهای مورد اختلاف امتیاز بدهد. این موضع نشان میداد که اتاوا از ابتدا بازگشت مشروبات آمریکایی را بخشی از یک معامله گستردهتر میدانست، نه اقدامی جداگانه.
در توافق جدید، بازگشت محصولات الکلی آمریکایی به بازار کانادا یکی از امتیازهای مهمی است که در برابر کاهش فشار تعرفهای آمریکا مطرح شده است. البته اجرای این بخش به دلیل نقش استانها در تنظیم و فروش مشروبات الکلی، میتواند نیازمند اقدامات جداگانه در سطح استانی باشد.
چرا آمریکا و کانادا درست در این مقطع به توافق رسیدند؟
اختلاف واشنگتن و اتاوا فقط به فولاد و خودرو محدود نمیشد. دولت آمریکا محدودیتهای کانادا برای فروش مشروبات آمریکایی را تبعیض تجاری علیه شرکتهای این کشور میدانست و همزمان به سیاستهای کانادا در حوزه محصولات لبنی و دسترسی خودروهای آمریکایی به بازار این کشور اعتراض داشت.
کانادا هم در طرف مقابل، تعرفههای سنگین آمریکا را فشار بزرگی بر صنایع خود میدانست. مارک کارنی در ماه آوریل، تعرفه ۵۰ درصدی فولاد و آلومینیوم و تعرفه ۲۵ درصدی خودرو را از مهمترین چالشهای روابط تجاری دو کشور عنوان کرده بود. به این ترتیب، مذاکرهها کمکم به یک معامله دوطرفه تبدیل شد؛ آمریکا تعرفه برخی کالاهای کانادایی را پایین بیاورد و کانادا نیز بخشی از محدودیتهای تجاری علیه محصولات آمریکایی را کنار بگذارد.
زمان رسیدن به این توافق هم اتفاقی نبود. واشنگتن قرار بود از ۱۹ اوت تعرفه ۵۰ درصدی جدیدی بر بخشی از کالاهای کانادایی اعمال کند؛ اقدامی که حدود ۲۰ میلیارد دلار از واردات آمریکا از کانادا را تحت تأثیر قرار میداد.
ترامپ اجرای این تعرفهها را سه روز عقب انداخت تا مذاکرات ادامه پیدا کند. همین فرصت کوتاه، فشار زیادی به دو طرف وارد کرد تا پیش از شروع دور تازه تعرفهها به یک راهحل برسند.
برای کانادا، جلوگیری از تشدید جنگ تجاری اهمیت زیادی داشت. آمریکا بزرگترین بازار صادراتی این کشور است و کارخانهها و شرکتهای دو طرف مرز به زنجیرههای تأمین مشترکی وابستهاند. افزایش تعرفهها میتوانست هزینه تولید را برای هر دو طرف بالا ببرد؛ به همین دلیل، این بار واشنگتن و اتاوا ترجیح دادند بهجای ادامه جنگ تعرفهای، بر سر یک معامله متقابل به توافق برسند.
آیا توافق به معنی پایان جنگ تجاری آمریکا و کانادا است؟
فعلاً نه. توافق جدید میتواند یکی از جدیترین تنشهای تجاری میان واشنگتن و اتاوا را آرام کند، اما به معنی پایان اختلافات دو کشور نیست. هنوز بخشی از جزئیات باید در اسناد رسمی مشخص شود و موضوعات دیگری نیز به مذاکرات بعدی موکول شدهاند.
این توافق در شرایطی شکل گرفته که دو کشور خود را برای بازنگری توافق تجارت آمریکای شمالی، یعنی CUSMA، آماده میکنند. این پیمان همچنان ستون اصلی تجارت میان کانادا، آمریکا و مکزیک است و آینده آن میتواند دوباره اختلافهای تجاری میان سه کشور را وارد مرحله تازهای کند.
به همین دلیل، کاهش تعرفهها بیشتر یک قدم برای عقبکشیدن دو طرف از لبه جنگ تجاری است تا پایان این درگیری. ماندگاری نرخهای جدید و سرنوشت اختلافهای باقیمانده، به متن نهایی توافق و مذاکرات آینده بستگی دارد.
توافق آمریکا و کانادا چه اثری بر زندگی کاناداییها دارد؟
برای مردم کانادا، اثر این توافق احتمالاً ابتدا پشت صحنه اقتصاد دیده میشود؛ جایی که کارخانهها، خودروسازان و تولیدکنندگان با هزینههای تجارت دستوپنجه نرم میکنند. پایین آمدن تعرفه فولاد، آلومینیوم و خودرو میتواند بخشی از فشار هزینه را از دوش این شرکتها بردارد.
اگر تعرفه خودرو کاهش پیدا کند، کارخانههای کانادایی برای صادرات به آمریکا شرایط بهتری خواهند داشت. در صنعت فولاد و آلومینیوم هم دسترسی آسانتر به بازار آمریکا میتواند به حفظ تولید و رقابتپذیری شرکتهای کانادایی کمک کند.
اما این به معنی ارزانشدن فوری کالاها در فروشگاهها نیست. اینکه کاهش هزینه تجارت چه مقدار به مصرفکننده برسد، به واکنش شرکتها و شرایط بازار بستگی دارد.
بازگشت مشروبات آمریکایی نیز بیشتر یک تغییر در بازار تجارت و مصرف است تا اتفاقی که مستقیماً هزینه زندگی خانوادههای کانادایی را پایین بیاورد. با این حال، برای واردکنندگان، فروشگاههای الکل و تولیدکنندگان نوشیدنی، بازشدن دوباره این مسیر تجاری اهمیت زیادی دارد.
منابع: بیبیسی