دانشگاه تورنتو در تازه‌ترین رتبه‌بندی تایمز، بار دیگر بالاتر از تمام دانشگاه های کانادا قرار گرفت و رتبه‌ی ۲۲ جهان را به دست آورد. دانشگاه مک‌گیل با رتبه‌ی ۴۳ و دانشگاه بریتیش کلمبیا با رتبه‌ی ۴۴ جهان نیز جایگاه‌های دوم و سوم کانادا را به خود اختصاص داده‌اند. در رتبه‌بندی ۲۰۲۷ که ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نام ۳۴ دانشگاه کانادایی دیده می‌شود.
نتایج این رتبه‌بندی تنها بخشی از تصویری است که دانشجویان بین‌المللی هنگام انتخاب دانشگاه با آن روبه‌رو هستند. نوع بورسیه و حمایت مالی، مقطع تحصیلی، هزینه‌ی زندگی و شرایط کار پس از فارغ‌التحصیلی نیز می‌توانند در تصمیم نهایی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.
دانشگاه تورنتو همچنان رتبه‌ی نخست کانادا را در اختیار دارد
دانشگاه تورنتو با امتیاز کلی ۸۹٫۱، رتبه‌ی نخست کانادا و جایگاه ۲۲ جهان را گرفته است. این دانشگاه در شاخص محیط پژوهش امتیاز ۹۴٫۸، در کیفیت پژوهش ۹۱٫۳ و در ارتباط با صنعت ۹۷٫۵ کسب کرده و فاصله‌ی قابل‌توجهی با سایر دانشگاه های کانادایی دارد.
دانشگاه مک‌گیل در مونترال با امتیاز ۷۷٫۷ در رتبه‌ی ۴۳ جهان قرار گرفته است. دانشگاه بریتیش کلمبیا نیز با اختلافی بسیار اندک و امتیاز ۷۷٫۶، جایگاه ۴۴ جهان را به دست آورده است. اختلاف یک‌دهم امتیازی این دو دانشگاه نشان می‌دهد فاصله میان رتبه‌ی دوم و سوم کانادا در مجموعه شاخص‌های تایمز بسیار کم است.
پس از این سه دانشگاه، مک‌مستر با رتبه‌ی مشترک ۱۱۶ جهان در جایگاه چهارم کانادا قرار دارد و دانشگاه آلبرتا با رتبه‌ی مشترک ۱۱۸ پنجم است.
دانشگاه مونترال رتبه‌ی ۱۳۲ جهان را به دست آورده و دانشگاه واترلو در جایگاه ۱۷۸ قرار گرفته است. دانشگاه های کلگری و اتاوا هر دو رتبه‌ی مشترک ۱۸۵ را دارند و وسترن با رتبه‌ی مشترک ۲۱۲، فهرست ۱۰ دانشگاه برتر کانادا را تکمیل می‌کند.
تایمز دانشگاه های کانادا را چگونه رتبه‌بندی کرده است؟
جدول دانشگاه های کانادا از داده‌های رتبه‌بندی جهانی آموزش عالی تایمز تهیه شده است. در این ارزیابی، عملکرد دانشگاه‌ها با استفاده از ۱۷ شاخص در پنج حوزه‌ی اصلی سنجیده می‌شود: آموزش، محیط پژوهش، کیفیت پژوهش، ارتباط با صنعت و چشم‌انداز بین‌المللی.
به همین دلیل، رتبه‌ی کلی هر دانشگاه تنها بازتاب کیفیت کلاس‌های آموزشی یا شهرت آن نیست و عواملی مانند قدرت پژوهشی و ارتباط دانشگاه با صنعت نیز در جایگاه نهایی اثر دارند.
برای متقاضیان تحصیل، رتبه‌ی کلی دانشگاه تنها یکی از معیارهای انتخاب است. کیفیت برنامه‌ی موردنظر، ارتباط آن با بازار کار و فرصت‌های کارآموزی نیز باید در کنار جایگاه جهانی دانشگاه دیده شود و چند ده پله اختلاف در رتبه‌بندی لزوماً به معنای مناسب‌تر بودن یک دانشگاه برای همه‌ی دانشجویان نیست.
کدام دانشگاه های کانادا بورسیه کامل ارائه می‌کنند؟
چند دانشگاه برتر کانادا برنامه‌هایی دارند که می‌توانند تمام یا بخش بزرگی از هزینه‌ی تحصیل و زندگی دانشجویان بین‌المللی را پوشش دهند. با این حال، این بورسیه‌ها معمولاً رقابتی هستند و نباید آن‌ها را با بورسیه تضمین‌شده برای یک رشته‌ی خاص اشتباه گرفت.
یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها در دانشگاه تورنتو ارائه می‌شود. بورسیه بین‌المللی «لستر بی. پیرسون» برای دانشجویان بین‌المللی مقطع کارشناسی، شهریه، هزینه‌ی کتاب، هزینه‌های جانبی و اقامت دانشگاهی را برای چهار سال پوشش می‌دهد.
دانشگاه تورنتو اعلام کرده است که سالانه حدود ۳۷ دانشجو این بورسیه را دریافت می‌کنند. متقاضیان نمی‌توانند به‌طور مستقل وارد فرایند شوند و باید ابتدا از سوی دبیرستان خود معرفی شوند. هر دبیرستان نیز در هر سال تنها اجازه‌ی معرفی یک دانشجو را دارد.
برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۷، آخرین مهلت معرفی دانشجو از سوی مدرسه ۹ اکتبر ۲۰۲۶ تعیین شده است. متقاضی باید تا ۱۶ اکتبر برای پذیرش دانشگاه اقدام کند و فرصت تکمیل درخواست بورسیه نیز تا ۶ نوامبر ادامه دارد. در زمان انتشار این گزارش، متقاضیان واجد شرایط هنوز برای اقدام فرصت دارند.
بورسیه‌های UBC می‌توانند هزینه‌ی تحصیل و زندگی را پوشش دهند
دانشگاه بریتیش کلمبیا نیز برنامه دانشجویان بین‌المللی یا International Scholars را برای متقاضیانی ارائه می‌کند که عملکرد تحصیلی بسیار بالا و نیاز مالی قابل‌توجه داشته باشند.
در این برنامه، وضعیت مالی خانواده، دارایی‌ها، هزینه‌ها و منابع مالی متقاضی بررسی می‌شود. چهار گروه جایزه در این برنامه وجود دارد که یکی از آن‌ها، جایزه Vantage One Excellence، می‌تواند تا تمام هزینه‌ی برنامه تحصیلی و مخارج زندگی دانشجو را پوشش دهد. این جایزه مخصوص متقاضیان واجد شرایط UBC Vantage College است که هنوز استاندارد زبان انگلیسی لازم برای پذیرش مستقیم دانشگاه را ندارند.
ثبت درخواست برای ورودی سپتامبر ۲۰۲۷ از ۵ اکتبر ۲۰۲۶ آغاز می‌شود و متقاضیان تا ۱۵ نوامبر برای درخواست برنامه International Scholars فرصت دارند. دانشجو باید پیش از شروع درخواست بورسیه، درخواست پذیرش خود را برای دانشگاه بریتیش کلمبیا ارسال کرده باشد.
تمام رشته‌های این دانشگاه مشمول این برنامه نیستند. دانشگاه بریتیش کلمبیا کارشناسی پرستاری در پردیس‌های ونکوور و اوکاناگان و چند برنامه‌ی حرفه‌ای و مشترک دیگر را از این جوایز خارج کرده است. بنابراین نمی‌توان پرستاری در UBC را یکی از رشته‌هایی دانست که به‌طور ویژه شانس بالایی برای دریافت این بورسیه کامل دارند.
بورسیه دانشگاه مک‌گیل محدود به یک رشته نیست
دانشگاه مک‌گیل نیز بورسیه مک‌کال مک‌بین را برای بیش از ۱۵۰ برنامه‌ی کارشناسی ارشد و حرفه‌ای واجد شرایط ارائه می‌دهد.
این بورسیه شهریه و هزینه‌های دانشگاه را پوشش می‌دهد و شامل کمک‌هزینه‌ی ماهانه‌ی زندگی و در برخی موارد کمک‌هزینه‌ی جابه‌جایی نیز می‌شود. برخلاف تصور رایج درباره‌ی تمرکز بورسیه‌های بزرگ بر رشته‌هایی مانند مهندسی یا سلامت، مک‌کال مک‌بین به این حوزه‌ها محدود نیست.
مهلت درخواست برای دوره‌ی ۲۰۲۷ برای متقاضیان خارج از کانادا و آمریکا ۱۹ اوت بود. دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه های کانادا و آمریکا و کانادایی‌هایی که در خارج از کشور تحصیل می‌کنند نیز تا ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ فرصت داشتند. هر دو مهلت اکنون به پایان رسیده است.
مهندسی، علوم کامپیوتر و سلامت چه شرایطی برای فاند دارند؟
در مقاطع پژوهش‌محور، به‌ویژه دوره‌ی دکتری، بعضی برنامه‌های مهندسی، علوم کامپیوتر و سلامت بسته‌های مالی قابل‌توجهی ارائه می‌کنند. با این حال، این حمایت مالی لزوماً یک بورسیه کامل رشته نیست و ممکن است از ترکیب بورسیه، دستیاری پژوهشی، دستیاری آموزشی یا بودجه‌ی استاد تأمین شود.
دانشگاه بریتیش کلمبیا از سپتامبر ۲۰۲۶ برای تمام دانشجویان تمام‌وقت دکتری در پردیس ونکوور، چه دانشجویان داخلی و چه بین‌المللی، حداقل بسته‌ی مالی سالانه ۴۰ هزار دلار کانادا را برای چهار سال نخست در نظر گرفته است.
دانشجویان دکتری رشته‌هایی مانند علوم کامپیوتر، مهندسی برق و کامپیوتر و پرستاری نیز مشمول این سیاست می‌شوند.
در علوم کامپیوتر، میزان حمایت مالی در برخی موارد از حداقل عمومی دانشگاه بیشتر است. دانشکده علوم کامپیوتر UBC برای دانشجویان بین‌المللی دکتری بسته‌ای در نظر گرفته که در سال‌های نخست از حداقل تعیین‌شده دانشگاه فراتر می‌رود و شهریه و حمایت‌های پژوهشی نیز در ساختار آن لحاظ شده است.
دانشگاه تورنتو برای برنامه‌های پژوهشی فاند تضمین‌شده دارد
دانشگاه تورنتو برای دانشجویان تمام‌وقت دوره‌های پژوهش‌محور علوم کامپیوتر نیز بسته‌ی مالی تضمین‌شده ارائه می‌کند. این حمایت از ترکیبی از دستیاری پژوهشی، دستیاری آموزشی و کمک‌های دانشگاهی تأمین می‌شود.
برای پذیرش‌های سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، دانشکده علوم کامپیوتر دانشگاه تورنتو اعلام کرده است که هدف این بسته‌ی مالی، تأمین شهریه و هزینه‌ی زندگی دانشجویان پژوهش‌محور است.
دانشکده مهندسی دانشگاه تورنتو نیز برای دانشجویان کارشناسی ارشد پژوهش‌محور و دکتری حمایت مالی تضمین‌شده دارد. پس از پرداخت شهریه و هزینه‌های دانشگاه، دانشجویان کارشناسی ارشد پژوهش‌محور دست‌کم سالانه ۲۰ هزار دلار برای دو سال دریافت می‌کنند.
حداقل حمایت مالی دانشجویان دکتری این دانشکده نیز پس از پرداخت شهریه و هزینه‌ها، ۳۱ هزار دلار در سال است. این شرایط به دوره‌های پژوهش‌محور مربوط می‌شود و برنامه‌های حرفه‌ای و آموزش‌محور ممکن است ساختار مالی متفاوتی داشته باشند.
در دانشگاه مک‌گیل نیز دانشکده پزشکی و علوم سلامت برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ حداقل بسته‌های مالی مشخصی برای دانشجویان کارشناسی ارشد پژوهش‌محور و دکتری تعیین کرده است.
برای یک دانشجوی بین‌المللی سال اول دکتری در این دانشکده، مجموع حداقل حمایت اعلام‌شده بیش از ۴۷ هزار دلار است. این مبلغ هزینه‌ی زندگی و بخش‌های مربوط به شهریه، بیمه و سایر هزینه‌های دانشگاه را در بر می‌گیرد.
به همین دلیل، هنگام بررسی هزینه‌ی تحصیل باید میان بورسیه، فاند پژوهشی و بسته‌ی مالی تضمین‌شده تفاوت قائل شد. شرایط مالی یک دوره‌ی دکتری پژوهش‌محور ممکن است حتی در همان دانشگاه با یک برنامه‌ی حرفه‌ای کاملاً متفاوت باشد.
آیا تحصیل در دانشگاه های کانادا اقامت می‌دهد؟
تحصیل در مهندسی، هوش مصنوعی، پرستاری یا دیگر رشته‌های حوزه‌ی سلامت به‌تنهایی مسیر مستقیم یا تضمین‌شده‌ای برای دریافت اقامت دائم کانادا ایجاد نمی‌کند.
پس از فارغ‌التحصیلی، عواملی مانند واجد شرایط بودن برای دریافت مجوز کار، سابقه‌ی کار، نوع شغل، سطح زبان و برنامه‌ی مهاجرتی مورد استفاده در تعیین مسیر بعدی فرد نقش دارند.
بر اساس مقررات فعلی اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا، فارغ‌التحصیلان دوره‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری برای دریافت مجوز کار پس از تحصیل یا PGWP مشمول شرط رشته‌ی تحصیلی واجد شرایط نیستند. دانشگاه و برنامه‌ی تحصیلی آن‌ها همچنان باید سایر شرایط لازم برای این مجوز را داشته باشند. شرط مربوط به رشته‌ی تحصیلی بیشتر درباره‌ی برخی دوره‌های دیگر اعمال می‌شود.
در مرحله‌ی اقامت دائم نیز شماری از مشاغل مهندسی و فناوری در دسته‌ی علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی اکسپرس انتری قرار می‌گیرند و بسیاری از مشاغل سلامت و خدمات اجتماعی در دسته‌ی جداگانه‌ای جای دارند.
واجد شرایط شدن برای انتخاب دسته‌ای اکسپرس انتری بر اساس نام مدرک دانشگاهی تعیین نمی‌شود. اداره مهاجرت سابقه‌ی کار متقاضی در مشاغل مشخص و سایر شرایط برنامه را بررسی می‌کند.
دسته‌های فعلی اکسپرس انتری، تسلط به زبان فرانسوی، آموزش، مشاغل فنی و حمل‌ونقل را نیز شامل می‌شوند. چند گروه دیگر نیز بر سابقه‌ی کار کانادایی در مشاغل مشخص تمرکز دارند.
به همین دلیل، انتخاب رشته صرفاً با این تصور که یک رشته‌ی مشخص اقامت می‌دهد، می‌تواند گمراه‌کننده باشد. بازار کار، امکان دریافت مجوز حرفه‌ای، سطح زبان، استان محل تحصیل و احتمال کسب سابقه‌ی کار مرتبط پس از فارغ‌التحصیلی از عواملی هستند که باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
رتبه دانشگاه تنها معیار انتخاب در کانادا نیست
رتبه‌بندی تایمز تصویری از جایگاه دانشگاه های کانادا در سطح جهانی ارائه می‌کند، اما برای یک دانشجوی بین‌المللی باید هزینه‌ی تحصیل، نوع برنامه و میزان حمایت مالی را نیز در کنار رتبه‌ی دانشگاه قرار داد.
هزینه‌ی زندگی و میزان فاند می‌تواند میان شهرهای مختلف و حتی دانشکده‌های مختلف یک دانشگاه تفاوت داشته باشد. متقاضیانی که کاهش هزینه‌ی تحصیل برایشان در اولویت است، باید شرایط مالی همان برنامه‌ی تحصیلی را بررسی کنند و تنها به صفحه‌ی عمومی بورسیه دانشگاه اکتفا نکنند.
در دوره‌های پژوهش‌محور، بودجه‌ی گروه آموزشی یا استاد می‌تواند نقش مهمی در میزان حمایت مالی داشته باشد. در مقطع کارشناسی نیز بورسیه‌های بزرگ معمولاً فقط بر نمرات متقاضی تکیه ندارند و عواملی مانند سابقه‌ی رهبری، فعالیت اجتماعی یا نیاز مالی را نیز بررسی می‌کنند.
برای ورودی ۲۰۲۷، زمان اقدام نیز اهمیت دارد. مهلت درخواست بورسیه مک‌کال مک‌بین دانشگاه مک‌گیل گذشته است، اما فرصت اقدام برای بورسیه پیرسون دانشگاه تورنتو و برنامه International Scholars دانشگاه بریتیش کلمبیا در اکتبر و نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد. مهلت درخواست بورسیه نیز ممکن است با مهلت عادی پذیرش دانشگاه متفاوت باشد.
منبع: TimesHigherEducation
