زمان انتظار برای دریافت گواهی شهروندی کانادا به نزدیک سه سال رسیده و صف پروندهها به حدود ۱۳۶ هزار درخواست رسیده است.
بر اساس جدیدترین دادههای اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC)، افرادی که بهتازگی برای دریافت گواهی اثبات تابعیت و شهروندی کانادا اقدام میکنند، باید حدود ۳۳ ماه چشمانتظار بمانند. این صف طولانی تنها در عرض کمتر از یک ماه، رشدی نزدیک به ۱۴ هزار پرونده را ثبت کرده است.
این جهش پس از تغییرات تازه در قوانین و اخذ مدارکی نظیر گواهی های رسمی شهروندی کانادا از طریق تبار رخ داده است؛ مقررات جدیدی که دسترسی به تابعیت را برای افراد واجد شرایط گسترش داده و افراد متولد آمریکا سهم بزرگی از تأییدشدگان تحت معیارهای جدید را تشکیل میدهند.
انتظار تا اواسط سال ۲۰۲۹؛ جهش بیسابقه در زمان صدور گواهی شهروندی کانادا
طولانی شدن زمان انتظار برای دریافت گواهی شهروندی کانادا صرفاً یک نوسان مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک روند صعودی مداوم است که از اوایل سال ۲۰۲۶ آغاز شد و در ماههای اخیر شتاب بسیار تندتری به خود گرفت.
اداره مهاجرت کانادا در دسامبر ۲۰۲۵ زمان رسیدگی به پروندههای اثبات شهروندی را حدود ۹ ماه اعلام کرده بود؛ رقمی که در ژانویه به ۱۰ ماه، در مه به ۱۲ ماه و در ژوئن به ۱۵ ماه رسید. اما شیب این افزایش از نیمه تابستان بهشدت تند شد؛ بهطوریکه زمان انتظار در ژوئیه به ۱۹ ماه، در اوت به ۲۵ ماه و اکنون به عدد بیسابقه ۳۳ ماه رسیده است.
به زبان ساده، کسی که امروز پرونده خود را ثبت کند، بر اساس برآوردهای فعلی ممکن است تا اواسط سال ۲۰۲۹ همچنان چشمانتظار تصمیم نهایی بماند.
همگام با افزایش ماههای انتظار، حجم پروندههای انباشته نیز مدام سنگینتر شده است. صف متقاضیان از حدود ۴۰ هزار پرونده در دسامبر ۲۰۲۵، ابتدا در ژوئن به حدود ۸۲ هزار مورد رسید، در ژوئیه به بیش از ۹۹ هزار پرونده رسید و در اوت عدد ۱۲۱ هزار و ۸۰۰ را ثبت کرد. حالا با ورود به سپتامبر، شمار پروندههای معطل در این صف به حدود ۱۳۶ هزار مورد رسیده و شمار پروندههای منتظر تصمیم را نسبت به پایان سال گذشته، بیش از سه برابر کرده است.
چرا لایحه C-۳ صفهای اداره مهاجرت کانادا را طولانی کرد؟
ریشه اصلی تشکیل این صف طولانی، تغییر مقررات مربوط به انتقال تابعیت از طریق اصالت خانوادگی است؛ جایی که تصویب لایحه C-۳ به افراد بسیار بیشتری اجازه داد تا با تکیه بر اصالت کاناداییشان، وضعیت شهروندی خود را پیگیری و اثبات کنند.
این تغییر قانون شامل حال کسانی میشود که بیرون از خاک کانادا به دنیا آمدهاند، اما والدین یا اجدادی کانادایی دارند. تا پیش از این، قانون مانع از آن میشد که تابعیت به فرزندان نسلی که خودشان هم خارج از کانادا متولد شده بودند برسد.
لایحه جدید این سد قدیمی را برداشت و راه را برای نسلهای بعدی باز کرد؛ البته با این شرط قانونی که برای انتقال شهروندی به نسلهای آینده، والد کانادایی که خودش در خارج از کشور متولد شده، باید پیش از تولد فرزندش دستکم ۱۰۹۵ روز (معادل سه سال) در خاک کانادا زندگی کرده باشد.
نکته کلیدی اینجاست که این متقاضیان به دنبال دریافت تابعیت تازه نیستند؛ بسیاری از آنها با معیارهای قانون جدید، همین حالا هم از نظر حقوقی شهروند کانادا به شمار میروند و صرفاً به دنبال اثبات رسمی این وضعیت هستند. تمام این مراحل برای دریافت «گواهی شهروندی» در کشور کانادا طی میشود؛ مدرک معتبری که برای صدور آن، متقاضی باید زنجیره پیوند خانوادگی و شرایط قانونی خود را با اسناد هویتی معتبر ثابت کند.
چرا متولدان آمریکا بیشترین سهم را در میان متقاضیان دارند؟
متولدان آمریکا جایگاه چشمگیری در میان متقاضیان جدید پیدا کردهاند؛ آمارهای رسمی نشان میدهد تا پایان ماه مه ۲۰۲۶، بیش از ۵۱ درصد کسانی که پروندهشان بر پایه معیارهای تازه تأیید شده، متولد ایالات متحده بودهاند. تا اوت ۲۰۲۶، بیش از ۶ هزار و ۱۰۰ نفر با تکیه بر همین مسیر قانونی، گواهی شهروندی کانادا را دریافت کردهاند.
بخش عمده این استقبال به جمعیت قابلتوجهی از آمریکاییها مربوط میشود که تبار یا ریشهای کانادایی دارند و حالا با کنار رفتن محدودیت «نسل اول»، دوباره به فکر بررسی و ثبت وضعیت تابعیت خود افتادهاند.
با این حال، اصلاح قانون همه ماجرا نیست. فضای سیاسی آمریکا در ماههای اخیر به افزایش علاقه برخی افراد به داشتن گذرنامه کانادایی کمک کرده است. برای برخی متقاضیان، هدف اصلی کوچ فوری یا جابهجایی سریع نیست؛ آنها شهروندی کانادا را یک گزینه پشتیبان یا «پلن B» برای آینده کاری و خانوادگی خود میدانند.
مسیر دشوار اثبات اجداد کانادایی؛ چرا بررسی مدارک نسلهای دورتر ماهها طول میکشد؟
توجه رسانهها به این تغییر قانونی نیز بنزین روی آتش تقاضا ریخته است.
وکلای مهاجرت میگویند انتشار اخبار مربوط به لایحه C-۳ باعث شده افراد بسیار بیشتری سراغ شجرهنامهها و سوابق خانوادگی خود بروند. گزارشهایی نیز از افزایش تقاضا برای اسناد مربوط به تبار کانادایی منتشر شده است و تقاضا برای بیرون کشیدن گواهیهای تولد و ازدواج چند نسل قبل افزایش یافته است تا زنجیره پیوند خانوادگی متقاضیان با کانادا اثبات شود.
البته سرنوشت همه پروندهها یکسان پیش نمیرود. پروندههایی که مدارک زنجیره خانوادگی کاملتری دارند، ممکن است با درخواست مدرک تکمیلی کمتری روبهرو شوند، اما پیگیری تبار نسلهای دورتر با اسناد قدیمی و ناقص، کاری زمانبر و دشوار است. در نهایت، تلاقی این موج سنگین تقاضا با پیچیدگی بررسی مدارک، سیستم پردازش اداره مهاجرت کانادا (IRCC) را زیر باری سنگین و کمسابقه قرار داده است.
آیا رسیدگی به پرونده شهروندی واقعاً ۳ سال طول میکشد؟
اعلام زمان ۳۳ ماهه، زمان پردازش اعلامشده از سوی IRCC است، نه تاریخی قطعی و تضمینشده برای بسته شدن هر پرونده. مدت واقعی رسیدگی تا حد زیادی به کامل بودن اسناد و مدارک ارائهشده بستگی دارد؛ نقص مدارک یا نیاز به ارائه اسناد تکمیلی میتواند روند کار را طولانیتر کند.
این تأخیر فرسایشی بیش از همه برای افرادی مشکلساز میشود که برای دریافت گذرنامه کانادا، امور استخدامی یا بهرهمندی از خدمات دولتی به «گواهی شهروندی» نیاز دارند؛ چرا که گواهی شهروندی یکی از مهمترین مدارک رسمی برای اثبات تابعیت و دریافت پاسپورت کانادا است. با این حال، طولانی شدن صف به معنای بنبست کامل نیست و برای برخی متقاضیان، یک راه میانبر قانونی وجود دارد.
راه میانبر در اداره مهاجرت؛ چه کسانی واجد شرایط گواهی شهروندی فوری هستند؟
اداره مهاجرت کانادا (IRCC) امکان «رسیدگی فوری» را پیشبینی کرده است، اما این امتیاز شامل همه افراد نمیشود. صرف طولانی بودن صف یا انتظار چندماهه، بهتنهایی دلیل موجهی برای اولویت دادن به یک پرونده به حساب نمیآید.
تنها متقاضیانی میتوانند از این مسیر ویژه استفاده کنند که ضرورت و اضطرار پرونده خود را با اسناد محکم ثابت کنند. مواردی مانند سفر، نیاز شغلی، تحصیل، مسائل پزشکی یا برخی شرایط اضطراری میتواند در درخواست رسیدگی فوری مطرح شود. بنابراین، افرادی که با چنین شرایط حساسی روبهرو هستند، باید پیش از هر کاری قوانین رسیدگی فوری را با دقت بسنجند و تمام مدارک اثباتکننده ضرورت را ضمیمه پرونده خود کنند.
آیا صف انتظار شهروندی کانادا طولانیتر از این هم خواهد شد؟
پیشبینی اینکه این روند صعودی تا کجا ادامه پیدا میکند کار سادهای نیست. آمارها نشان میدهند که موجودی پروندههای منتظر تصمیم و زمان پردازش اعلامشده در ماههای گذشته افزایش یافتهاند، هرچند سرعت این رشد میتواند در آینده تغییر کند. حجم پروندههای انباشته از حدود ۴۰ هزار مورد در پایان سال ۲۰۲۵ حالا به بیش از ۱۳۶ هزار درخواست رسیده و زمان انتظار را همزمان از ۹ ماه به ۳۳ ماه رسانده است.
عوامل مختلفی میتوانند بر روند آینده صف اثر بگذارند؛ از نحوه اجرای قوانین تازه شهروندی و میزان تقاضاهای جدید گرفته تا ظرفیت اداره مهاجرت (IRCC) برای رسیدگی به پروندههای معطلمانده.
برای کسانی که بهتازگی متوجه شدهاند از طریق تبار شهروند کانادا محسوب میشوند، داشتن شرایط قانونی فقط اول راه است. بخش دشوار ماجرا تازه از اینجا آغاز میشود: جور کردن اسناد و مدارک معتبر و ایستادن در صف طولانی بیش از ۱۳۶ هزار نفری که منتظر بررسی پروندههایشان هستند.
پرسشهای متداول
گواهی شهروندی کانادا با دریافت تابعیت چه تفاوتی دارد؟
گواهی شهروندی مدرکی برای اثبات تابعیت کانادا است. بسیاری از افرادی که از طریق تبار اقدام میکنند، ممکن است بر اساس قانون شهروند محسوب شوند و برای اثبات رسمی این وضعیت درخواست گواهی بدهند.
زمان انتظار گواهی شهروندی کانادا چقدر است؟
بر اساس دادههای سپتامبر ۲۰۲۶، زمان پردازش درخواستهای جدید حدود ۳۳ ماه اعلام شده است.
چرا تعداد درخواستهای گواهی شهروندی افزایش یافته است؟
تغییر قوانین شهروندی از طریق تبار، بهویژه پس از اجرای لایحه C-۳، دامنه افرادی را که ممکن است واجد شرایط باشند گسترش داده است. افراد متولد آمریکا نیز تا ۳۱ مه ۲۰۲۶، ۵۱ درصد از تأییدشدگان بر اساس معیارهای جدید را تشکیل میدادند.
آیا امکان کوتاه کردن زمان انتظار وجود دارد؟
در برخی شرایط مشخص، IRCC امکان درخواست رسیدگی فوری را فراهم کرده است. متقاضی باید شرایط مربوط را داشته باشد و مدارک لازم را ارائه کند.
منابع: ادارهمهاجرتکانادا, سیآیسی, تایمزآفایندیا
